توبه در جرایم مواد مخدر (توبه نامه موادمخدر)

توبه در جرایم مواد مخدر از جمله مواردی است که در روزهای گذشته بسیاری از کاربران، از کارشناسان داپکده پرسیده اند، از همین‌رو در این مطلب به بررسی توبه نامه در جرایم مواد مخدر میپردازیم.

در قانون مواردی وجود دارد که سبب زوال محکومیت میگردد یعنی از اجرای محکومیت جلوگیری میشود؛ از جمله آن ها میتوان به فوت محکوم علیه، گذشت شاکی، مرور زمان و… اشاره کرد.

توبه نیز یکی دیگر از این موارد میباشد که از اجرای محکوومیت جلوگیری می کند؛ حال باید بررسی نمود که مجازات چه جرائمی را می‌توان با توبه اثبات نمود که در این مطلب به بررسی توبه نامه در جرم مواد مخدر میپردازیم و در مطلب جداگانه ای نیز به تاثیر توبه در مجازات کیفری.

آیا توبه در جرایم مواد مخدر غیرقابل گذشت امکان پذیر است؟!

سوالی که مطرح می‌گردد این است که «آیا موضوع توبه، جرائم مربوط به مواد مخدر را نیز دربر می‌گیرد و آیا توبه نامه زندانی مواد مخدر تاثیر گذار است؟یا خیر» یا به‌طورکلی شامل کدام جرائم می شود؟!

در ارتباط با این موضوع باید توجه داشت که آیا جرائم مواد مخدر در حیطه جرایم قابل گذشت می باشند یا غیر قابل گذشت؟

البته برای توضیح باید خیلی کوتاه عرض کنیم که منظور از جرائم قابل گذشت، یعنی جرائمی که شروع، ادامه، تعقیب، رسیدگی و اجرای مجازات آن‌ها منوط به شکایت شاکی خصوصی و عدم گذشت شاکی؛ مانند ضرب و جرح است.

جرایم غیرقابل گذشت، آن جرائمی هستند که شاکی خصوصی ندارند و دادستان به‌عنوان مدعی‌العموم و بعلت عامه که جرم منافاتی با امنیت و نظم عمومی دارد، فرد مرتکب را مجازات میکند.

نکته جالب‌تر این است که اگر زمانی در این جرم تردید شود که قابل گذشت است یا خیر؟ آن جرم غیرقابل گذشت خواهد بود.

در مورد جرم مواد مخدر نیز همین استدلال مطرح است و چون در هیچ کجای قانون تصریح بر قابل گذشت بودن جرائم مواد مخدر وجود ندارد، پس جرائم مواد مخدر نیز غیر قابل گذشت می‌باشند.

تاثیر توبه در جرایم مواد مخدر (توبه نامه مواد مخدر)

توبه نامه چیست؟ همان‌طور که می‌دانید؛ توبه یعنی دست از گناه کشیدن که درواقع از ندامت و پشیمانی نشأت می گیرد.

توبه مسقط مجازات، توبه‌ای است که برای قاضی دادگاه باید مشخص شود که توبه ظاهری نیست وگرنه بازخواست دارد، لذا شرطی که در این‌جا مطرح است آن است که تا قبل از قطعیت حکم، مرتکب باید دلیل خود را مبنی بر برخورداری از ارتکاب جرم به مقام قضایی ارائه دهد.

آن طور که قانون‌گذار قبول دارد این است که توبه را در بعضی از جرائم علی‌الخصوص جرائمی که جنبه حق اللهی دارد مورد استقبال و پذیرش قرار داده ‌است.

توبه نامه شامل چه کسانی میشود؟

اگر به مواد ۱۱۴ و ۱۱۶ قانون مجازات اسلامی توجه کنید، متوجه خواهید شد که در جرایم حدی به جز حد قذف و محاربه، دیه و قصاص اگر متهم قبل از اثبات جرم توبه کند، حد از او ساقط می‌گردد. (حد؛ مجازاتی است که در شرع مقدس اسلام برای برخی از اعمال و جرائم در نظر گرفته شده است؛ مانند شرب خمر، زنا، لواط و …)

اما ابهام اینجاست که در مورد جرائم مواد مخدر که از نوع تعزیری می باشند، آیا توبه صدق خواهد کرد یا خیر؟ و توبه نامه موادمخدر تاثیری در مجازات دارد؟!

در ماده ۱۱۵ قانون مجازات اسلامی حکمی داده شده که اگر جرم تعزیری درجه ۶ و ۷ و ۸ باشد و اگر مرتکب توبه نماید، مجازات او ساقط می‌شود، لکن به استناد رای وحدت‌ رویه شماره 813 مورخ 1400/5/19 هیات‌ عمومی دیوان ‌عالی ‌کشور، هرگاه متهم قبل از قطعیت حکم، توبه کند و ندامت و اصلاح وی برای قاضی محرز شود، در جرایم تعزیری درجه 6، 7 و 8، مجازات ساقط می ‌شود و در سایر جرایم موجب تعزیر، دادگاه می ‌تواند مقررات راجع به تخفیف مجازات را اعمال کند، اما بعد از قطعیت حکم، دیگر پذیرش توبه امکان پذیر نمی باشد و متهم می تواند درخواست عف یا تخفیف مجازات نماید.

پس با این تفاسیر جواب سوال ما مثبت خواهد بود و در جرائم تعزیری که جرائم مربوط به موادمخدر را نیز شامل می شود، توبه اعمال خواهد شد و تاثیرگذار در مجازات آن خواهد بود.

آیا توبه نامه برای زندانیان مواد مخدر در هر شرایطی باعث اسقاط مجازات می شود؟

قاعدتاً پاسخ به این سوال باید منفی می باشد، باید توجه کنید که در دو مورد، ارائه نمونه توبه نامه مواد مخدر نمی‌تواند مسقط مجازات باشد:

• اولین مورد در خصوص تکرار جرائم مواد مخدر است؛ یعنی چنانچه مرتکب قبلاً محکومیت قطعی در مورد جرائم مواد مخدر داشته باشد و بعداً دوباره مجدداً مرتکب جرم مواد مخدر شود، در این حالت دیگر توبه نامه زندانی پذیرفته نیست و سبب اسقاط مجازات نمی‌شود.
• در دومین حالت، خود توبه است که در واقع توبه بایستی واقعی باشد.

همچنین ماده ۱۱۷ قانون مجازات اسلامی این طور عنوان کرده است:

زمانی توبه در جرایم مواد مخدر مرتکب موجب سقوط یا تخفیف مجازات می‌گردد که اصلاح و ندامت او محرز شود و صرف ادعای مرتکب به توبه کافی نیست و اگر در مواردی راجع به توبه ثابت شود که فرد مرتکب تظاهر به توبه کرده، تخصیص مجازات و سقوط آن لغو می‌شود و مجازات اجرا می‌گردد. به طور کلی توبه توسط قاضی تشخیص داده می شود والا اثر عملی نخواهد داشت.

متن توبه نامه برای دادگاه

إِلَّا مَن تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ صَالِحاً فَأُوْلَئِكَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ وَلَا يُظْلَمُونَ شَيْئاً (مریم، 60)

ریاست محترم دادگاه ………

احتراما به استحضار میرسانداینجانب …….محکوم پرونده …..باتوجه به آگاهی واقعی ازدرجه حرمت شرعی جرم ارتکابی وتنزل منزلت اجتماعی وانسانی وهمچنین باتوجه به وضعیت کنونی اینجانب مبنی براحساس ندامت وسرزنش اجتماعی درراستای اصلاح خویش از کرده خود نادم وپشیمانم وبه صورت قلبی ،زبانی وعملی مبنی برعدم تکرار،به درگاه خدای غفور توبه نموده ام و علاوه بر این جهت اظهار و اجرای آن نزد مقام محترم قضایی اعلام آمادگی دارم لذا باتقدیم تجدید نامه سقوط مجازات وفق مواد۱۹.۱۱۴.۱۱۵.و۱۱۷قانون مجازات اسلامی مصوب ۱/۲/۹۲ازآن مقام محترم مورد تقاضاست.

شایان ذکر است علاوه بر ارائه متن توبه نامه مواد مخدر، موارد و شرایط توبه نامه زندانیان مواد مخدر دیگری وجود دارد که بایستی توسط مقام قضایی احراز شود.