بر اساس قانون شخصی که اموال توقیف شده را به او میسپارند، حافظ اموال یا امین مینامند. و امین نیز به معنای امانتدار میباشد و در اینجا نیز حافظ اموال باید مال توقیف شده را به امانت نگه دارد و از آن نگهداری کند و اگر اتفاقی برای مال بیوفتد باید جبران خسارت کند. و در ادامه مقاله به این سوال میپردازیم که حافظ یا امین اموال کیست و چگونه تعیین شدن و نقش آن میپردازیم.
حافظ اموال کیست ؟
در اکثر پرونده های حقوقی و کیفری بعضی از مواقع قبل از صدور حکم قطعی امکان دارد خوانده یا متهم نسبت به انتقال اموال و حیف و میل کردن آن ها اقدام کند، به همین دلیل خواهان میتواند به دلیل از بین رفتن اموال درخواست تامیین خواسته فوری بدهد ، دادگاه با توجه به اینکه حکم قطعی صادر نگردیده است باید اموال را در ید فردی قرار بدهند که به این فرد اصطلحا حافظ اموال یا امین اموال در توقیف اموال میگویند.
نحوه تعیین حافظ اموال
برای تعیین حافظ مبنا توافق طرفین میباشد و در شرایطی که توافق صورت نگیرد یا زمان توقیف مال در آنجا حضور نداشته باشند، در آن صورت بر اساس قانون اجرای احکام دادورز یا (مامور اجرای احکام) یک فرد قابل اعتماد را تعیین میکند برای نگهداری ازاموال که به آن حافظ یا امین گفته میشود. و لازم به ذکر میباشد که جواهرات و اوراق بهادار و امثال اینها در صورت امکان در بانک به امانت گذاشته میشود.
اموالی که توقیف شده و توافقی صورت نگرفته باشد، به چه افرادی نمیتوان آن مال را سپرد؟
بر اساس ماده 79 قانون احکام مدنی: 1- همسر محکومعلیه و محکومله و کسانی که قرابت سببی و نسبی تا درجه سوم 2- اقربای نسبی و سببی مامور اجرا تا درجه سوم.
چه اموالی را میتوان برای آن حافظ اموال تعیین کرد؟
برای اموالی که منقول است و قابل نقل و انتقال میباشد. مانند: اجناس در انبار، امین اموال در حکم تخلیه وسایل مستاجر، امین اموال در خلع ید … میباشد و برای اموال غیر منقول مانند خانه و باغ … نیازی نیست که برای آن حافظ اموال تعیین گردد. و با توجه به ماده 77 قانون اجرای احکام مدنی اموالی که توقیف شده در همان جایی که میباشد نگهداری میشود مگر در صورتیکه نقل آن ضروری باشد.
ولیکن طبق رویه اکثرا اموالی که امکان جابه جایی داشته باشند به مکانی که توسط حافظ اموال اعلام میکند، انتقال پیدا میکند. زیرا حافظ اموال موظف به نگهداری و مراقبت از اموال میباشد.
در سپردن اموال به حافظ مسئولیتی دارد؟
بر طبق قانون اجرای احکام مدنی وقتیکه مالی توقیفشده است و آن را به کسی میسپارند که آن فرد در حکم حافظ یا همان امین میباشد، که میتوان به شکل توافق طرفین نیز صورت بگیرد واگر اتفاقی برای آن مال بیوفتد حافظ ضامن است و باید جوابگو باشد.
حقالزحمه حافظ اموال را چه کسی تعیین میکند؟
با توجه به ماده هشتاد و یک قانون اجرای احکام مدنی: شخص حافظ میتواند اجرت بخواهد و هر گاه در میزان اجرت توافقی صورت نگرفته باشد، مدیر اجرا با توجه به کمیت و کیفیت مال و مدت حفاظت میزان اجرت حافظ اموال را تعیین مینماید. یعنی اینکه: مال باید از طرف اجرای احکام و دادگاه به امین سپرده شود و باید مدیر اجرا میزانش را مشخص کند و اگر اینطور نبود باید به شورای حل اختلاف مراجعه کند و تقدیم دادخواست و آن را به کارشناسی ارجاع میدهند. البته در شرایطی که توافقی از قبل صورت نگرفته باشد، لذا تمهیدات لازم را بسنجید تا با این دست مشکلات امین اموال نواجه نگردید
درصورتیکه حافظ تصرفی در اموال انجام دهد، میتوان از طریق دادگاه شکایت کرد؟
بله، اموالی که تحویل حافظ داده میشود باید از آنها نگهداری کند و در صورت تعدی یا تفریط یا خسارتی وارد شود ضامن میباشد و باید جبران خسارت کند، میتوانید به عنوان خیانت در امانت حافظ اموال را در دادگاه محکوم کرده و ملزم به پرداخت خسارت کنید.
لازم به ذکر است که ما در مقاله ای دیگر بطور کامل به موضوع خیانت در امانت و شرایط و مجازات آن پرداخته ایم، برای مطالعه بیشتر بر روی خیانت در امانت کلیک نمایید.
آیا باید برای تغییر حافظ تشریفات قانونی صورت بگیرد؟
بله، برای تغییر حافظ اموال باید تشریفات قانونی آن صورت بگیرد، در شرایطی که نمونه ابلاغ امین اموال بر مبنای تغییر حافظ، و اطلاع نداشتن حافظ از مفاد اخطاریه و اینکه جزء خیانت در امانت نمیباشد و موضوعیت نیز ندارد.
اگر خوانده اجرت حافظ را نداد چه باید کرد؟
بر اساس ماده 82 قانون احکام مدنی: اجرت حافظ رو باید کسی که محکوم میشود بپردازد که مبلغ آن هم توسط خود کارشناس و دادگاه تعیین میگردد و اگر محکومعلیه آن را تأدیه نکرد، محکوم له میتواند با فروش اموال توقیفشده و یا جلب خوانده آن را استیفا کند.
درصورتیکه حافظ، اموال توقیف شده را در مدت زمان تعیین شده تحویل ندهد، خسارت تأخیر مال توقیفشده چه میشود؟
یکی از مشکلات امین اموال تخلیه در شرایطی است که حافظ، اموال توقیف شده را تحویل ندهد و امتناع نماید، از همان زمان که تحویل ندهد ضامن میباشد و مامور اجرا نیز موظف میباشد که معادل اموال توقیف شده آن از اموال خود حافظ استیفاء نماید.
در صورتیکه حافظ نتواند از اموال توقیف شده نگهداری کند، چه باید کرد؟
میتوان به وسیله نمونه دادخواست تعیین امین اموال و براساس قانون دادورز یا همان مأمور اجرا موظف است بعد از آنکه در دادگاه تصویب شد، حافظ اموال دیگری برای اموال توقیفشده تعیین کند.
