خیار تعذر تسلیم به خیاری گفته میشود که در معاملات و عقود زمانی که لازم باشد هیچ یک از طرفین نمیتوان جز به حکم قانون معامله را فسخ نمایند، از همین رو در این مطلب خیار تعذر تسلیم را توضیح میدهیم.
این اختیار فسخ را قانون تحت عنوان خیار مطرح کرده که انواع مختلفی دارند و در مواد قانون مدنی نیز به آنها اشاره شده و طی یک دستهبندی خیارات و تقسیم نمودهاست.
در بین خیارات نوعی از آنها تعذر تسلیم نام دارد و همانطور که از اسمش پیداست زمانی جاری خواهد شد که طرفین توانایی تسلیم عوض معامله را نداشته باشند.
در این مطلب میخواهیم راجع به این نوع خیار به تحلیل بپردازیم و موضوع را در حالتهای مختلف بررسی کنیم.
خیار تعذر تسلیم چیست؟
فرضاً ماشینی خریداری شده اما مشخص میشود که فروشنده ماشین توانایی تسلیم ماشین به خریدار را ندارد و به هر علتی نمیتواند مبیع را به مشتری تحویل دهد در اینجا اصطلاحاً گفته می شود تعذر تسلیم وجود دارد یا برعکس زمانی است که مال فروخته شده ولی خریدار نمیتواند عوض معامله را که ثمن آن است به فروشنده پرداخت نماید.
در اینگونه موارد هر یک از طرفین که طرف مقابل عوض معامله را نمیتواند تسلیم نماید و به او تحویل دهد می تواند به مستند قانون از خیار تعذر تسلیم استفاده کند و آن را جاری سازد که نتیجه آن فسخ آن معامله خواهد بود.
نکته قابلتوجه در این خصوص این است که محل اجرای این خیار و یا استفاده از آن مختص عقد بیع نیست و در عقود معوض که شرایط را داشته باشد میتواند وارد دانست.
در ادامه به این شرایط خواهیم پرداخت.
شرایط تحقق و اجرای خیار تعذر تسلیم
همانطور که گفته شد این خیار در حیطه عقود معوض مطرح است و در صورت داشتن شرایط ذیل قابل اجرا خواهد بود؛
اول اینکه عقد معوض به طور صحیح محقق و منعقد شده باشد.
دوم اینکه تعذر تسلیم و اجرا و انجام تعهد باشد.
سوم اینکه این تعذر تسلیم به طور موقت باشد زیرا اگر دائمی باشد احتمال اجرای تعهد از بین خواهد رفت و عقد منفسخ خواهد شد و نوبت به خیار فسخ نخواهد رسید.
اسقاط خیار تعذر تسلیم
قاعدتاً این نوع خیار هم مانند سایر خیارات قبل از اینکه ایجاد شود میتوان آن را اسقاط نمود یعنی طرفین با قید اسقاط کافه خیارات در عقد به طور صریح این نوع خیار را نیز ساقط نمودند و اگر هم بهصورت ضمنی قید شود بازهم سبب اسقاط این نوع خیار میشود.
کلام پایانی
آنچه که در این مقاله مدنظر قرار گرفت تعریف و تحلیل در مورد یکی از خیارات قانون مدنی به نام خیار تعذر تسلیم بود که راجع به آن توضیح دادیم اما اگر بازهم سوالی دارید میتوانید از کارشناسان مجموعه داپکده بپرسید و همچنین اگر میخواهید وکیل بگیرید از آنان کمک بجویید.
