توقف حکم یا توقیف عملیات اجرایی حکم چیست؟!

شاید شنیده باشید که می گویند حکمی متوقف شده است، توقف حکم خورده است یا دستور توقیف عملیات اجرایی حکم آمده است، اما منظور از این توقف حکم چیست؟!

توجه بفرمایید گاهی ممکن است اجرای یک حکم بطور موقت متوقف شود که عموماً آن را توقیف اجرایی می‌گویند؛ در این مطلب در رابطه با اعتراض ثالث اجرایی و دستور توقف عملیات اجرایی بحث شده است و شما را با این روند و دادخواست‌های مربوط آشنا می کند.

توقف عملیات اجرایی

برای فهم بهتر این موضوع ابتدا به این سوال پاسخ میدهیم که عملیات اجرایی چیست؟ و سپس به موارد توقف به آن میپردازیم، در واقع عملیات اجرایی به مجموعه اقداماتی گفته میشود که توسط مامورین و ضابطین برای اجرای حکم مقام عالی قضایی انجام میگیرد این اقدامات از قبیل توقیف مال، اخذ مال از محکوم و یا هر اقدامی که تضمین کننده اجرا رای دادگاه باشد تلقی گردد.

اگر قرار باشد به تفکیک توقف اموال بپردازیم می‌توان عنوان کرد که توقیف به دو شکل ممکن است وجود داشته باشد:

• توقیف تأمینی
• توقیف اجرایی

نکته: توقیف اجرایی از طریق واحد اجرایی ثبت و یا اجرای احکام و پس از حکم قطعی صورت می گیرد که توقف عملیات اجرایی به عبارتی یعنی این‌که اجرای یک حکم قضایی دادگاه و یا اداره ثبت به وسیله نمونه رای دستور موقت توقف عملیات اجرایی متوقف می‌شود.

شرایط توقف اجرای حکم قطعی شامل مواردی از قبیل اعتراض ثالث، صدور قرار تامین خواسته، واخواهی، صدور قرار دستور موقت و… از سوی دادگاه باشد که در ادامه به توضیح تعدادی از این موارد میپردازیم.

آیا دادورز اجرای احکام می‌تواند از اجرای یک حکم امتناع ورزد ؟

توجه بفرمایید که این یک سوال پرتکرار است که بسیاری از دوستان می‌پرسند، برای پاسخ می توانیم به قانون اجرای احکام مدنی مراجعه کنیم که متن ماده 24 قانون مذکور عنوان کرده:

دادورز اجرای احکام ، پس از شروع فرایند اجرایی حکم نمی‌تواند اجرای حکم را تعطیل نماید و یا به تاخیر بیندازد مگر به حکم دادگاه صلاحیت‌داری که دستور توقف عملیات اجرایی از طرف آن صادر شده باشد و دادورز آن دستور را داشته باشد مانند نمونه درخواست دستور موقت توقف عملیات اجرایی دیوان عدالت اداری برای کمسیون ماده 100، آن وقت است که می‌تواند اجرای حکم را تعطیل و یا به تاخیر بیندازد.

توقف اجرای حکم به دلیل اعتراض ثالث

گاهی ممکن است مثلاً دستور توقیف یک ماهه صادر شده باشد منتها این مال برای شخص ثالثی است یا به عبارت ساده‌تر فرض کنید دادگاه فرد را محکوم می‌کند و در ازای آن مالی را از او توقیف می کند، تا مثلاً دین خود را بپردازد بعد مشخص می‌شود که مال شما را توقیف کرده‌اند، در این مورد شما باید نسبت به این اجرایی توقیف اظهار حق کنید که به عبارتی اعتراض اجرایی نمایید که به آن اعتراض شخص ثالث اجرایی می گویند و می‌بایست حسب مورد نمونه درخواست توقف اجرای حکم کیفری یا نمونه قرار توقف رسیدگی حقوقی را بخواهید.

که در این‌طور مواقع می‌بایست ادله شما و یا به طور کلی ادله شخص ثالث برای اظهار حق، سند رسمی باشد و تاریخ این سند رسمی قبل از توقیف مال باشد تا بتواند خواستار توقف عملیاتی شود.

آیا برای اعتراض ثالث اجرایی نیاز به سپردن تامین و یا خسارت احتمالی نزد دادگاه می باشد؟

اگر بخواهیم به ویژگی‌های اعتراض ثالث اجرایی توجه کنیم می‌توانیم نتیجه بگیریم که مهم‌ترین ویژگی این موضوع این است که چنانچه دلایل خواهان این اعتراض به قدری قوی باشد و یا شامل سند رسمی باشد آن وقت دیگر نیاز نیست که به دادگاه تامین و یا خسارت احتمالی بسپارند.

توقیف حکم اجرایی به علت فوت و یا حجر محکوم علیه

توجه داشته باشید گاهی ممکن است فردی که محکوم شده است فوت کند و یا محجور شود، همان‌طور که می‌دانید اگر شخصی که طرف دعوا از فوت نماید و یا محجور شود باید ورثه آن شخص یا مدیر اموال او طرف دعوا قرار بگیرد. خوب با توجه به موارد مذکور اگر چنانچه دعوا در مرحله اجرایی عملیات حکم باشد این اجرای عملیات حکم تا زمان مشخص شدن ورثه و یا تعیین قیم و یا مدیر اموال برای شخص محجور متوقف می شود. پس یکی از مواردی که باعث توقف عملیات اجرایی یا همان توقف اجرای حکم می شود فوت و یا حجر محکوم علیه است.

توقف حکم بواسطه اعاده دادرسی

در پرونده ها اگر حکمی قطعی صادر شود لذا بعد از آن دلیل جدیدی به وجود بیاید و یا پیدا شود که قبل از آن در مراحل رسیدگی نبوده باشد و همچنین این دلایل به نفع محکوم علیه باشد، محکوم علیه می‌تواند تقاضای اعاده دادرسی نمایند.

پس معنای اعاده دادرسی تصریح شد. حال توجه کنید که اگر این اعاده دادرسی مورد قبول دادگاه قرار بگیرد،حکمی که صادر شده و درحال اجرا است به واسطه این اعاده دادرسی متوقف یا به عبارتی دستور توقف حکم یا توقف عملیات اجرایی آن حکم صادر می‌گردد.

آیا دادخواست تجدیدنظر پس از حکم قطعی با عذر موجه باعث توقف حکم می شود ؟

در برخی از پرونده‌ها ممکن است بعد از این‌ که حکم قطعی شد (حکم بدوی) محکوم علیه با دلایلی موجه و موثق دادخواست تجدیدنظر بدهد و چنانچه این درخواست او قبول شود، در این‌ جا محکوم علیه می‌تواند دستور توقف عملیات اجرایی یا خواستار شود که بعد از آن حکم اجرایی متوقف می‌شود و این خود یکی از مصادیق توقف حکم می باشد.

دادخواست واخواهی و توقف حکم

ابتدا باید منظور از دادخواست واخواهی را متوجه شویم، در پرونده‌ها و دعاوی رایج در دادگستری گاهی ممکن است محکوم علیه در هیچ‌یک از جلسات رسیدگی به دعوا شرکت نکند و ابلاغیه آن به وی به دلایلی نرسد.

در این‌طور مواقع دادگاه اقدام به صدور رأی غیابی می کند‌ حال اگر بعد از صدور رای غیابی محکوم علیه از موضوع دعوا مطلع شود می تواند به وسیله نمونه دادخواست واخواهی و توقف عملیات اجرایی تقاضای رسیدگی مجدد نماید و تا مراحل رسیدگی با حضور او برگزار شود که بعد از آن دادگاه اگر این واخواهی را بپذیرد مبادرت به صدور قرار قبول واخواهی می‌کند و این سبب می شود عملیات اجرایی اجرای حکم متوقف شود، پس واخواهی نیز می تواند مسبب توقف حکم شود.

توقف حکم به دلیل ادعای متصرف مال توقیف‌شده و داشتن حق از مال

در این فرض بگذارید با مثال عملی موضوع را برایتان شرح دهم، تصور کنید مالی از شما بدون این‌ که دعوایی در دادگاه برای شما مطرح شده باشد، توقیف شود در این مورد هر چند شما متصرف مال هستید اما مانع از این اجرایی نیست.

اما شما می‌توانید طی یک دادخواست و همچنین استناد به نمونه رای قرار توقیف دادرسی مدعی حق مالکیت نسبت به کل و یا بخشی از مال مذکور شوید که چنانچه مدارک شما مستدل باشد دادگاه دستور توقف عملیات اجرایی حکم را صادر خواهد کرد پس یکی دیگر از مواردی که باعث توقف حکم می شود ادعای متصرف مال توقیف‌شده به داشتن حق از مال است.

بدین منظور نمونه لایحه توقف اجرای حکم در تهیه مستندات لازم و اقناع مرجع قضایی برای تواقف حکم تاثیر گذار باشد

توقف حکم به دلیل عدم تطابق مال اعلام‌شده از محکوم با واقعیت

در برخی از پرونده‌ها ممکن است در هنگام اجرای حکم مشخص شود که مال اعلام‌ شده متعلق به محکوم علیه نیست و یا اوصافی که از طرف خواهان دعوا اعلام شده است، با اوصاف واقعی مال مطابقت ندارد.

مثلاً پلاک ملک، متراژ ،میزان مال منقول و …. تطابق با مال واقعی نداشته باشد. در این‌طور موارد دادگاه تا زمانی که موارد مذکور اصلاح نشود اجرای حکم را متوقف می‌نماید. پس یکی دیگر از دلایلی که باعث توقف اجرای یک حکم می شود درواقع عدم تطابق مال اعلام‌شده از محکوم با واقعیت است .

رضایت محکوم‌له

در دعاوی گاهی امکان دارد فردی که حکم توقیف اجرا به نفع او صادرشده رضایت دهد و رضایت کتبی خود را مبنی بر توقف و یا تاخیر در انجام عملیات اجرایی به دادگاه ارائه نماید.

در این‌طور مواقع دادگاه با توجه به این رضایت دستور توقف عملیات اجرایی را صادر می‌نماید. پس چنانچه در دعوایی محکوم‌له رضایت دهد سبب می‌شود تا عملیات اجرایی یک حکم متوقف شود.

کلام پایانی

با توجه به موارد و مطالب فوق می‌توانیم نتیجه بگیریم که در برخی از موارد عملیات اجرایی یک حکم را با توجه به وجود شرایط می توان متوقف نمود که در مطلب فوق به طور کامل در رابطه با این موضوع بحث شد و مصادیقی از توقف یک حکم را تصریح نمود. برای اطلاعات بیشتر درباره توقف حکم و پرسش در این مورد شما می‌توانید از طریق فرم زیر اطلاعات تماس خود را برای ما ارسال کنید تا کارشناسان داپکده در اسرع وقت با شما تماس بگیرند و در رابطه با توقیف عملیات اجرایی حکم سؤالات خود را مطرح کنید و همچنین از مشاوره رایگان توسط کارشناسان بهره‌مند شوید.