در هنگام امانت دادن یک مالی به دیگران باید دانست که قبول کردن مال امانت برای شما ایجاد مسئولیت می نماید و در صورتیکه تعدی و تفریط نمایید و منجر به تلف شدن مال مورد امانت یا ایجاد خسارتی به مال مورد امانت وارد سازید، می بایست خسارات وارد به شخصی که مال را به صورت امانت به شما سپرده است، جبران نمایید. فلذا در ادامه به نکاتی که در هنگام امانت دادن ملی به دیگران باید رعایت شود، می پردازیم.
نحوه امانت دادن یک مالی به دیگران
نگهداری یا امانت دادن یک مالی به دیگران به صورت رایگان انجام می شود و شخص نگهدارنده مال امانتی، نمی تواند در جهت نگهداری مال از مالک تقاضای مبلغ یا اجرتی را نماید. فلذا در صورتیکه شما قصد امانت دادن یک مالی به دیگران را دارید، نباید وجهی را به عنوان اجرت به شخص پرداخت نمایید، زیرا در صورتیکه چنین رفتاری صورت پذیرد، دیگر مشمول عقد امانت داری نبود و می توان به عنوان عقد جعاله تلقی کرد.
شرایط امانت دادن یک مالی به دیگران
برای آنکه هنگامی که شما اقدام به امانت دادن یک مالی به دیگران می نمایید، برای آنکه این توافق شما مورد قبول قانون باشد، می بایست در وهله اول طرفین اهلیت در معامله داشته باشند. یعنی آنکه شخص که مال خود را به فرد دیگری می دهد تا از ان نگهداری نماید، بالغ و عاقل باشد، همچنین این ویژگی در خصوص شخص امین یا نگهداری کننده نیز صدق می کند. به عنوان مثال شما نمی توانید خودرو خود را به کودکی بسپارید.
علاوه بر اهلیت طرفین در هنگام امانت دادن می بایست قصد و رضایت داشته باشند و جهت عقد ودیعه (امانت) نیز باید مشروع باشد. فلذا اگر شخصی به فرد دیگری مشروبات الکلی خود را بدهد تا از آن ها نگهداری نماید، علاوه بر آنکه شخص امین مرتکب جرم حمل و نگهداری مشروبات الکی می شود، بلکه چنین امانت دادن مالی در قانون دارای اعتبار نمی باشد، زیرا نگهداری مشروب در قانون جرمه ! و مجازات در بر دارد.
چه نکاتی که را باید در هنگام امانت دادن یک مالی به دیگران رعایت نماییم؟
در هنگام امانت دادن یک مالی به دیگران در صورتیکه برای حفظ و نگهداری از مال مورد امانت می بایست هزینه هایی پرداخت شود، امانتگذار می بایست این مخارج را به شخص امین پرداخت نماید. به عنوان مثال اگر شخصی پرونده خود را به فرد دیگری امانت دهد که از آن نگهداری نماید و شخص امین برای پرونده دان خریداری نماید، امانتگذار می بایست این خرج کردها را به امین پرداخت نماید.
- اگر تحویل مال مورد امانت به مالک مستلزم پرداخت هزینه هایی باشد، امانتگذار مکلف به پرداخت این وجوه می باشد.
- منافع حاصله از مال مورد امانت متعلق به مالک است و شخص امین نمی تواند ادعا نماید، که منافع حاصله از آن وی می باشد.
- امین یا شخص نگهداری مال مورد امانت، می بایست از مالی که به وی سپرده شده است، براساس ترتیبی که مالک در نظر گرفته است، انجام دهد و در صورتیکه ترتیبی تعیین نشده باشد، باید به متعارف از آن مال مراقبت نماید، در غیر اینصورت ضامن است.
- امین ضامن تلف یا نقصان مالی که به او سپرده شده است نمی باشد مگر در صورتیکه تعدی یا تفریط نماید.
- اگر می خواهید در هنگام امانت دادن یک مالی به دیگران شخص امین قادر به استفاده از آن مال باشد، می بایست به امین اجاره صریح یا ضمنی دهید، در غیر اینصورت اگر به امین بگویید حق استفاده از مال مورد ودیعه را ندارد و وی استفاده نماید، ضامن می باشد.
- اگر مال ودیعه در جعبه سر بسته یا پاکت مختوم به امین سپرده شده باشد حق ندارد آن را باز کند و الا ضامن است.
- امین باید عین مالی را که به صورت امانت دریافت کرده است، را باز گرداند.
- اگر وارث امین مال ودیعه را تلف کند باید از عهده مثل یا قیمت آن بر آید اگر چه عالم به ودیعه بودن مال نبوده باشد.
- هر گاه مستحق للغیر بودن مال ودیعه محقق گردد باید امین آن را به مالک حقیقی رد کند و اگر مالک معلوم نباشد تابع احکام اموال مجهول المالک است.
- اگر شخصی مال خود را به فرد دیگری امانت دهد و سپس فوت نماید، عقد امانت باطل شده و امین نمی تواند مال امانت را باز گرداند مگر به وراث امانتگذار.
- اگر در احوال شخص امانتگذار تغییری حاصل گردد مثلاً اگر امانتگذار محجور شود عقد ودیعه منفسخ و ودیعه را نمیتوان مسترد نمود مگر به کسی که حق اداره کردن اموال محجور را دارد.
- اگر کسی مالی را به سمت قیمومت یا ولایت ودیعه گذارد آن مال باید پس از رفع سمت مزبور به مالک آن رد شود مگر اینکه از مالک رفع حجر نشده باشد که در این صورت به قیم یا ولی بعدی مسترد میگردد.
کلام پایانی
حال اگر می خواهید مال خود را به فرد دیگری امانت دهید، حتما یک قرارداد مکتوبی فی مابین شما منعقد شده باشد، تا بعدا امین ادعای مالکیت نسبت به مال مودر امانت ننماید. فلذا در صورت تمایل می توانید از نمونه قراردادهای امانت آماده داپکده استفاده نمایید.












2 پاسخ
یعنی اگر امین تعدی و تفریط نکنه ضامن نیست؟
سلام وقت بخیر، امین در صورتی ضامن یا نقصان مالی که به او سپرده شده است، که مرتکب تعدی و تفریط شده باشد یا انکه در قرارداد امانت، امین اجازه استیفاء از مال را نداشته باشد و استفاده کند، مال تلف شود یا دچار نقصی شود، ضامن است.