لعان چیست و شیوه انجام لعان

لعان چیست؟

لعان در لغت به معنای لعنت کردن است و استفاده از این واژه تحت شرایط خاصی و در محاکم قضایی انجام می شود، ولیکن اصولا لعان، بیشتر مواقع برای نفی ولد از طرف زوج به کار می رود و یا در صورتی که زوج نتواند زنا همسر خود را اثبات نماید، از این قاعده تحت شرایطی خاص با رعایت تشریفات خاص خود، استفاده می نماید.

شیوه انجام لعان چگونه است؟

در مواقعی که مرد، فرزند به دنیا آمده از همسر خود را نفی می کند و یا زنا همسر خود را نتواند اثبات نماید، در محضر قاضی به لعن همسر خود می پردازد، که طریقه آن هم 4 بار تکرار جمله: اُشْهِدُ بِاللَّهِ اَنّی لَمِنَ الصَّادِقینَ فیما قُلتُ به این معنا که، خدا را گواه می گیرم که در ادعای خود راستگو هستم و برای بار پنجم جمله: لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَیَّ انْ کُنْتُ مِنَ الْکاذِبینَ به معنای، اگر به غیر از این باشد لعنت خدا بر من، حال اگر زن در این مورد سکوت کند، به منزله ی قبول اظهارات از جانب مرد می باشد.

اما اگر زن هم در مقابل 4 بار جمله: اُشْهِدُ بِاللَّهِ انّهُ لَمِنَ الکاذِبینَ فی مَقالَتِهِ به معنای اینکه، اظهارات و قسم شوهر خود را دروغ می پندارد، و دفعه پنجم جمله: اِنَّ غَضَبَ اللَّهِ عَلَیَّ انْ کانَ مِنَ الصَّادِقینَ به معنای اینکه، اگر او در ادعای خود راست گو باشد، خشم خدا بر من باد، در اینجا لعان واقع می شود، که دارای آثار حقوقی خاص خود می باشد.

آثار حقوقی لعان چیست؟

در صورتی که این امر تحت شرایط گفته شده انجام شود، دارای آثار حقوقی می باشد، که در ادامه به آن ها می پردازیم.

حذف حد قذف

قذف در لغت به معنای نسبت ناروا دادن زنا یا لواط به دیگری می باشد، به عنوان مثال اگر فردی به شخصی بگوید، تو فرزند پدرت نیستی، در اینجا به مادر این فرد دارد، نسبت زنا می دهد، لذا این عمل طبق ماده 250 قانون مجازات اسلامی جرم بوده، و دارای 80 ضربه شلاق حدی می باشد، اما اگر همان فرد، از جانب پدر خود مورد لعان واقع قرار بگیرد، دیگر نسبتی که شخص به آن فرد می دهد، در زمره ی قذف محسوب نمی شود، لذا در ایجا آثار حد قذف به موجب لعان حذف می شود.

در صورتیکه تمایل دارید، بیشتر با این مقوله آشنا شوید، بروی حد قذف کلیک نمایید.

حرام ابدی زوجین

هنگامی که مردی همسر خود را لعان می کند، علاوه بر آنکه نکاح بواسطه ی این امر منحل می شود، مرد دیگر نمی تواند با آن زن دوباره ازدواج نماید، لذا زوجین تا ابد برای یکدیگر حرام ابدی می شوند، ولیکن ذکر این نکته حائز اهمیت است، در صورتیکه این عمل ثابت شود، زن پس از جدایی باید سه طهر (سه ماه) عده نگهداری نماید، و در این مدت زن نمی تواند به عقد مرد دیگری در بیاید.

نفی ولد

اگر لعان در خصوص نفی ولد انجام گیرد، در این صورت فرزند نه از پدر و نه از اجداد پدری ارث می برد و همچنین پدر و اجداد پدری نیز از فرزند ارثی نمی برند، ولیکن فرزند از مادر خود ارث می برد.

آثار رجوع از لعان

گاهی این فرض پیش می آید، که پدر از لعان فرزند خود پشیمان می شود، لذا طبق ماده 883 قانون مدنی امکان رجوع از لعان وجود دارد، اما آثار این عمل بدین گونه است، که پدر و ارحام پدری از فرزند ارثی نمی برند، ولیکن فرزند از پدر خود ارث می برد.

آیا در وضعیت فعلی نیز حکم لعان صادر می شود؟

پس از گسترش علم و دانش بشری، با آمادن آزمایشات فراوان مثل D.N.A  دیگر قضات کمتر حکم به لعان صادر می کنند، زیرا با انجام آزمایشات مشخص می شود، که فرزند از پدر است یا حاصل زنا است. پس نتیجه میگیریم که قضات در موارد بسیار محدود و به خصوص حکم لعان را صادر می کنند، آن هم در مواردی است که مرد نمی تواند ثابت کند، که همسر زنا کرده است و یا شواهد معلومی برای اثبات این جرم پیدا نمی کند.