دیه حارصه چیست؟ بر اساس قانون مجازات اسلامی آسیب هایی که افراد بزه کار به تمامیت جسمی دیگران وارد میکنند، شامل مجازات های از قبیل قصاص و دیه میشود، لذا چنانچه در هر صورتی امکان قصاص وجود نداشته باشد، این مجازات برحسب مورد به مقدار مالی تبدیل میشود که ضارب موظف است، بر اساس میزان آسیب یا جراحت وارد شده مقدار مال معینی را به قربانی پرداخت نماید، که به آن دیه میگویند.

لذا بدلیل اینکه مقدار دیه متاثر از اهمیت عضو آسیب دیده متفاوت است، دیه در قانون دارای انواع مختلفی از قبیل دیه دست، پا،دامیه،حارصه و.. میباشد ، لکن ما در این مقاله قصد داریم به توضیح یکی از دیات شایع در دعاوی کیفری به نام دیه حارصه بپردازیم.

دیه حارصه چیست؟

دیات به طور کلی به دو دسته مقدر و غیر مقدر تقسیم میشود، دیه مقدر آن دسته از دیاتی هستند که میزان آن در شرع مقدس(منابع فقهی) تعیین شده است، مانند دیه نفس، ولیکن دیه غیر مقدر یا اَرش، شامل دیاتی میشود که در این منابع درج نشده است، بلکه دادگاه بر اساس نوع و کیفیت جنایت صورت گرفته و تاثیر آن بر سلامت مجنی علیه (قربانی) و همچنین میزان خسارت به او و با در نظر گرفتن نظر کارشناس مربوطه مقدار آن را تعیین میکند.

دیه حار صه یکی از انواع دیه مقدر در قانون میباشد، و طبق بند یک ماده 709 قانون مجازات اسلامی عبارت است از، خراش پوست بی آنکه خونریزی جاری شود، براین اساس هر کس آسیبی به دیگری بزند که موجب خراشیدگی یا آسیب سطحی پوست دیگری شود، به طوری که این خراشیدگی منجر به خون ریزی نشود، فرد ضارب در صورت محکومیت مکلف به پرداخت دیه حارصه میشود، که در ادامه به میزان به آن میپردازیم.

میزان دیه حارصه

همان طور که گفته شد هر یک از اعضای بدن بر اساس میزان آسیب یا جراحت وارده دیه متفاوتی دارد، لذا دیه حارصه میتواند شامل تمام اندام های خارجی بدن از قبیل پوست سر، صورت، تنه و… شود، که قانونگذار بدلیل عواملی چون حیاتی بودن عضو و یا تاثیر آن در زیبایی، مقدار متفاوتی در نظر گرفته است که در ادامه به میزان دیه حارصه هر یک از اندام های بدن میپردازیم.

دیه حارصه سر و صورت

در صورتی که خراشیدگی در قسمت سر و صورت گرفته شده باشد دیه حارصه میزان یک صدم دیه کامل به مجنی علیه تعلق میگیرد، به عنوان مثال در صورتی که آسیب وارد به گونه باشد یک صدم دیه کامل یعنی شش (6) میلیون تومان به مجنی علیه تعلق میگیرد.

دیه حارصه بدن

چنانچه جراحت بر روی بدن مجنی علیه صورت گرفته باشد نیم درصد دیه کامل به او تعلق میگرد.

همچنین در صورتی که این جراحت بر روی گردن حاصل شود همانند جراحت بر بدن مقدار دیه حارصه گردن نیم درصد دیه کامل میباشد.

دیه حارصه دست و پا

میزان دیه حارصه در هر کدام از اندام های دست و پا به میزان نیم در صد دیه کامل یا نیم در صد دیه کامل خواهد بود به عنوان مثال جراحت حارصه  بر ساق پا دیه آن نیم در صد دیه کامل یعنی سه (3) میلیون تومان میباشد.

برای محاسبه آنلاین دیه کلیک کنید

عوامل تاثیر گذار در دیه حارصه

بر اساس قانون مجازات اسلامی مهم ترین ملاک دیه حارصه میزان نفوذ جراحت میباشد و مواردی مانند طول یا عرض جراحت در میزان دیه تاثیری ندارد.

شایان ذکر است در صورتی که جنایت، موجب جراحتی شود که همراه با عضو اصلی سایر اندام ها نیز آسیب ببیند، علاوه بر دیه عضو مذکور، دیه سایر اندام های آسیب دیده نیز جداگانه محاسبه میشود به عنوان مثال چنانچه در حمله با چاقو دو بند انگشت خراشیده شوند، برای هر بند انگشت دیه جداگانه محاسبه میشود.

عوامل تشدید میزان دیه حارصه

الف. در صورتی که پس از بهبودی جراحت یا خراشیدگی اثر یا رد جراحت بر عضو مذکور بماند و باعث آسیب نقصان در زیبایی فرد گردد.

ب. در صورتی که جنایت وارده باعث شود چندین عضو همزمان آسیب ببینند.

پ. در صورتی که جراحت حارصه دارای نفوذ (عمق) زیادی باشد.

سوالات مرتبط

آیا میزان دیه حارصه در ماه ها حرام افزایش پیدا میکند؟

بله دیه حارصه مانند سایر دیات در ماه هایی مانند ذی الغعده، ذی الحجه و… افزایش پیدا میکند و بر اساس دیه کامل در این ماه ها محاسبه میشوند.

دیه کامل در ماه های معمولی و حرام در سال 1401 به چه میزان است؟

دیه کامل انسان در ماه های عادی سال به میزان 600/000/000 میلیون تومان و در ماه های حرام از قبیل ذی القعده(ماه قبل از حج)، ذی الحجه (ماه مناسک حج)، محرم(ماه بعد از حج)، رجب(ماه حج عمره)، به میزان 800/000/000 میلیون تومان میباشد

دیه آسیب یا خراشیدگی صورت چقدر است؟

بر اساس ماده 709 قانون مجازات اسلامی، چنانچه جنایتی موجب خراشیدگی یا جراحت سطحی در سطح صورت قربانی شود فرد بزهکار موظف است یک صدم دیه کامل برابر 6 میلیون تومان را به قربانی پرداخت کند، همچنین در صورتی که پس از بهبودی جراحت آثار یا ردی از آن باقی بماند که باعث نقصان در زیبایی مجنی علیه گردد، یک صدم یا درصدی از دیه کامل به مجنی علیه تعلق میگیرد.