افترا در لغت به معنی دروغ بستن است، و در اصطلاح حقوقی به معنای نسبت ناروا دادن به شخصی حقیقی میباشد، به عنوان مثال، وقتی به شخصی تهمت کلاهبرداری بزنید، و نتوانید آن را ثابت کنید، مرتکب جرم افترا شده اید.

جرم افترا و انواع آن

این جرم به دو دسته ی افترای قولی و افترای عملی تقسیم بندی میشود، که در ادامه با این دو بیشتر آشنا میشویم.

افترای قولی

افترای قولی، به معنی، انتساب یک یا چند عمل ناروا به مخاطب از طریق حرف زدن یا به صورت مکتوب می باشد، همچنین باید نسبت داده شده، صحت نداشته باشد، به عنوان مثال، میتوان به افترا زدن به مخاطب از طریق ایمیل اشاره کرد.

افترای عملی

افترای عملی، به افترایی گفته میشود، که فرد از عمد، با صحنه سازی یا به اصطلاح پاپوش، وصف ناروایی را به مخاطب خود نسبت دهد، به عنوان مثال جاساز کردن آلات جرم، از جمله چاقو یا شمشیر در کیف یا ماشین مخاطب، به طوری که مخفیانه باشد، نمونه ای از افترای عملی است.

شرایط تحقق جرم افترا

الف. افترا باید کاملا واضح و بدون کنایه باشد.

ب. عمل نسبت داده شده به مخاطب افترا، باید در قانون مجازات اسلامی، جرم قلمداد شده باشد.

ج. فردی که جرمی را به مخاطب نسبت داده است، باید از اثبات آن جرم عاجز باشد.

ت. مخاطب افترا میتواند هم حقوقی و هم حقیقی باشد.

نکنه مهم، اگر فردی در حالت عصبانیت تهمتی بزند، به طوری که نمیداند چه میگوید، افترا شکل نمیگیرد.

اثبات جرم افترا

برای اثبات جرم افترا، قانونگذار راه هایی از قبیل اقرار و شهادت را در اختیار ما گذاشته است، که به آن میپردازیم:

اقرار

در اقرار، متهم باید نزد قاضی به جرم مرتکب شده اعتراف کند، لذا این اقرار باید به وضوح باشد، تا مورد قبول دادگاه قرار بگیرد، همچنین متهم در اقرار باید عاقل و مختار باشد، در غیر اینصورت اقرار متهم فاقد اعتبار است.

شهادت

برای اثبات افترا از راه شهادت باید دو شاهد در نزد قاضی اعتراف کنند، لذا شاهد ها باید دارای یک سری شرایطی باشند، که از جمله این شرایط میتوان به عاقل و مختار (دارای اختیار کامل) بودن آن ها اشاره کرد، و همچنین شاهدها نباید هیچ گونه دشمنی با متهم داشته باشند.

نکته مهم، با ارائه ی دلایلی همچون پیامک، اسکرین شات و… میتوان برای کمک به علم قاضی استفاده کرد، ولی نمیتوان با اتکا به این مدارک جرم را ثابت کرد.

مجازات جرم افترا

همانطور که ذکر کردیم، افترا به دو دسته ی افترای قولی و عملی تقسیم میشود، که قانونگذار مجازات هایی را برای هر یک از آنها در نظر گرفته است، همچنین در صورت رضایت شاکی، هیچ حدی بر مجرم جاری نخواهد شد، در ادامه به مجازات جرم افترا میپردازیم.

مجازات جرم افترای قولی

قانونگذار برای مجازات افترای قولی با اشاره به ماده 697 قانون مجازات اسلامی، برای متهم جزای نقدی درجه شش که جزای نقدی آن بیش از دویست میلیون ریال تا هشتصد میلیون ریال میباشد، در نظر گرفته است.

مجازات جرم افترای عملی

اگر فردی مرتکب جرم افترا عملی گردد، قانونگذار وی را به حبس از یک ماه تا یک سال و یا تا (۷۴) ضربه شلاق محکوم می نماید.

مجازات جرم افترا و قانون مبارزه با مواد مخدر

به موجب ماده ۲۶ قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر، هر کس مواد مخدر و یا قرص روانگردان یا آلات استعمال را به طور مخفیانه در لوازم یا ماشین و… فرد دیگری بگذارد، به طوری که مخاطب متوجه نشود، مرتکب به جرم شده، و به اشد مجازات همان جرم محکوم خواهد شد.

تفاوت جرم افترا و توهین

توهین عبارت است از، استفاده از الفاظ رکیک، به منظور خوار کردن و پست کردن مخاطب میباشد، اما افترا به معنی نسبت دادن یک یا چند جرم ناروا به مخاطب است، که میتواند عواقب و مجازات های سنگینی تری نسبت به جرم توهین داشته باشد.

برای درک بهتر این موضوع بر روی توهین کلیک کنید.