تکرار جرم چیست، هنگامی که شخصی یکبار به محکومیت قطعی رسیده است، ولیکن بعد از مدتی مجددا مرتکب جرمی می شود، قانونگذار برای وی مجازات تکرار جرم را در نظر می گیرد، لذا در ادامه به توضیحات بیشتر این مبحث می پردازیم.
تکرار جرم چیست؟
براساس قانون هرگاه شخصی به علت ارتکاب جرم عمدی به موجب حکم قطعی به یکی از مجازات های تعزیری از درجه یک تا درجه پنج محکوم شود، و از تاریخ قطعیت حکم تا حصول اعاده حیثیت یا شمول مرور زمان اجرای مجازات، مرتکب جرم عمدی تعزیری درجه یک تا شش گردد، به مجازات تکرار جرم محکوم می گردد.
به عنوان مثال: اگر شخصی مرتکب جرمی شده باشد، و به موجب حکم دادگاه به سه سال حبس محکوم شده باشد، اما بعد از آزاد مجددا مرتکب جرم دیگری شده باشد، مشمول قاعده تکرار جرم شده است، لذا این عامل باعث تشدید مجازات وی می شود، که در ادامه به توضیحات بیشتر این مبحث می پردازیم.
تکرار جرم در جرائم مستوجب تعزیر
هرگاه در جرائم مستوجب تعزیر اگر شخصی پس از محکومیت قطعی در خصوص جرمی، مجدد مرتکب جرم تعزیری عمدی دیگری شده باشد، به موجب ماده 137 قانون مجازات اسلامی، قاضی پرونده می تواند، وی را به بیش از حداکثر مجازات آن مجازات تا یک چهارم آن محکوم نماید.
به عنوان مثال؛ اگر شخصی مرتکب جرمی شده باشد، که حداکثر مجازات آن جرم 24 ماه می باشد، قاضی پرونده می تواند تا یک چهارم به این میزان مجازات اضافه نماید، یعنی حداکثر مجازات وی 30 ماه می شود، و بیشتر از این مجازات را قاضی پرونده نمی تواند برای مجرم اعمال نماید.
تکرار جرم در جرائم مستوجب حد
براساس ماده 136 قانون مجازات اسلامی، هرگاه کسی سه بار مرتکب یک نوع جرم موجب حد شود، و هر بار حد آن جرم بر او جاری گردد، حد وی در مرتبه چهارم اعدام است.
به عنوان مثال: مجازات جرم شرب خمر 80 ضربه شلاق حدی می باشد، لذا اگر شخصی سه بار به مجازات این جرم محکوم شده باشد، و هر سه بار حد (شلاق) بر او جاری شده باشد، به دلیل قاعده تکرار جرم، مجازات وی در مرحله چهارم اعدام می شود.
تکرار جرم در کدام جرائم اعمال نمی شود؟
به موجب ماده 138 قانون مجازات اسلامی، در جرائم سیاسی و مطبوعاتی و جرائم اطفال مجازات تکرار جرم اعمال نمیشود.
تخفیف در تکرار جرم
در صورتیکه در تکرار جرم تعزیری، جهات تخفیف زیر وجود داشته باشد، قاضی پرونده می تواند، براساس ماده 37 قانون مجازات اسلامی، از میزان مجازات مرتکب بکاهد، این موارد تخفیف به شرح ذیل می باشد:
- گذشت شاکی یا مدعی خصوصی
- همکاری موثر متهم در شناسایی شرکا یا معاونان، تحصیل ادله یا کشف اموال و اشیاء حاصله از جرم یا به کار رفته برای ارتکاب آن
- اوضاع و احوال خاص موثر در ارتکاب جرم، از قبیل رفتار یا گفتار تحریک آمیز بزه دیده یا وجود انگیزه شرافتمندانه در ارتکاب جرم
- اعلام متهم قبل از تعقیب یا اقرار موثر وی درحین تحقیق و رسیدگی
- ندامت، حسن سابقه و یا وضع خاص متهم از قبیل کهولت یا بیماری
- کوشش متهم بهمنظور تخفیف آثار جرم یا اقدام وی برای جبران زیان ناشی از آن
- خفیف بودن زیان وارده به بزه دیده یا نتایج زیانبار جرم
- مداخله ضعیف شریک یا معاون در وقوع جرم
نکته: شایان ذکر است، چنانچه مرتکب دارای سه فقره محکومیت قطعی مشمول مقررات تکرار جرم یا بیشتر از آن باشد، مقررات تخفیف برای وی اعمال نمیشود.
تفاوت تعدد جرم با تکرار جرم چیست؟
در تکرار جرم فرد، مرتکب چند جرم شده است، ولیکن در تعدد جرم، فرد می تواند، با یک فعل مجرمانه مرتکب چند جرم شود، در تِکرار جرم در جرائم حدی فرد در مرتبه چهارم اعدام می شود، ولیکن در تعدد جرم فرد حتی گاهی اوقات به محکومیت هم نمی رسد، مگر آنکه دستگیر شود، و سپس به مجازات تعدد جرم محکوم شود.
