تمام افرادی که مرتکب جرم میشوند مجازات خواهند شد و هدف این است . که این افراد اصلاح شوند تا رفتارهای خلاف هنجار دیگر در جامعه انجام ندهند و به جامعه بازگرداند.
اما در برخی از موارد مجرمین از کرده خود پشیمان هستند . در اینجا انصاف و احسان حکم میکند . که مجرمی که پشیمان شدهاست یا بهاصطلاح توبه کرده است . شرایطی ویژهای نسبتبه سایر مجرمان دارد . که رفتار مجرمانه برای آنها عادی و روزمره شده است . پشیمانی در گاهی از مواقع حتی میتواند فرد مرتکب را از مجازات نجات دهد.
حال در این مطلب میخواهیم در رابطه با توبه مجرمان بهعنوان یک دلیل قانونی برای منع مجازات به توضیح بپردازیم.
توبه یعنی چه؟
فردی که گناهی را انجام میدهد اگر پشیمان شود و تصمیم بگیرد دیگر آن را انجام ندهد . حال چه بهصورت فکری و چه بهصورت قولی و رفتارهای گذشته خود را به واسطه آن جبران کند . اصطلاحاً به آن فرد میگوییم ترک گناه کردهاست.
در قانون ایران نیز که برگرفته از دین اسلام است ترک گناه جایگاه ویژهای دارد که در ادامه به آن خواهیم پرداخت.
تأثیر توبه در جرایم کیفری
توبه مرتکب یک جرم به آن جرم بستگی دارد مثلاً اگر جرم ازجمله جرایم حدی باشد . باعث میشود حد اجرا نشود به جز جرم قذف و زنا یا لواط .
اما در جرایم تعزیری که درجه شش هفت و هشت هستند . باعث تخفیف و در برخی از موارد نیز باعث سقوط مجازات برای مجرمان میشود.
پشیمانی در جرایم حدی
جرایم حدی جرم هایی هستند که مجازات آنها توسط شرع مقدس اسلام تعیین شده . اما بهغیر از جرم قذف و محاربه در سایر جرایم حدی مطابق با قانون اگر قبلاز اثبات جرم، مرتکب آن توبه کند و این پشیمانی برای قاضی روشن شود حد برای آن مرتکب جاری نمیشود.
و اگر جرایم حدی غیر از جرایم استثنایی گفتهشده( قذف و محاربه ) با اقرار ثابت شود . درصورتیکه مرتکب حتی پساز اثبات آن جرم هم توبه کند دادگاه میتواند درخواست عفو برای آن مجرم نماید.
اما اگر محارب قبلاز دستگیری توبه کند حد ساقط میشود . در زنا و لواط نیز هرگاه جرم به عنف اکراه و یا اغفال بزه دیده صورتگرفته باشد . مرتکب درصورتیکه اظهار پشیمانی نماید مجازات ساقط شده و به حبس یا شلاق تعزیری درجه شش یا هر دوی آنها محکوم میشود.
پشیمانی در جرایم تعزیری
جرایم تعزیری جرایمی هستند که برای آنها در شرع اسلام مجازاتی تعیین نشده و قانونگذار با توجه به مقتضیات برای اعمالی که خلاف و یا ناهنجار میباشد آنان را جرمانگاری نموده و مجازاتی تعیین کردهاست . به این نوع جرایم که مجازات آنها حدی نیست جرایم تعزیری میگویند.
در جرایم تعزیری درجه شش هفت و هشت همانطور که گفته شد با توبه مجازات ساقط میشود . اما در سایر جرایم تعزیری صرفاً دادگاه این اختیار را خواهد داشت . که در صورت وجود جهات تخفیف به مرتکبی که توبه کردهاست تخفیف دهد.
اگر مرتکب جرایم تعزیری را تکرار کرده باشد و تکرار جرایم تعزیری برای آنها اعمال شود توبه اعمال نخواهد شد.
اگر کسی بهظاهر اظهار پشیمانی کند چه مجازاتی برای او برقرار است؟
اگر کسی واقعاً توبه نکرده باشد و ثابت شود که تظاهر به پشیمانی داشته . علاوهبر اینکه مجازات او اعمال خواهد شد . بلکه اشد مجازات برای او در نظر گرفته میشود و بهعبارتی حداکثر مجازات را اعمال میکنند.
توبه در جرم سرقت حدی
همانطور که میدانید در رابطه با سرقت حدی در مرتبه سوم مجازات آن حبس ابد است . در اینجا چون این مجازات حبس ابد حدی است و تعزیری نیست نمیتوان با توبه مجازات را عفو و یا تبدیل نمود لذا در مورد اینموضوع و حبسهایی که مشمول عنوان تعزیر نیستند هرگاه مرتکب حین اجرای مجازات توبه کند و مقام رهبری آزادی او را مصلحت بداند با عفو از طرف ایشان از حبس آزاد خواهد شد . بهعلاوه باید دانست که مقام رهبری میتواند . مجازات مرتکبین که حبس آنها مشمول عنوان تعزیر نیست و حدی است به مجازات تعزیری دیگری تبدیل کند.
نتیجه
در این مطلب در مورد توبه در قانون ایران پرداخته شد که عنوان شد پشیمانی در جرایم حدی به چه صورت است.
بهعلاوه توبه در جرایم تعزیری نیز مورد بررسی قرار گرفت و درنهایت عنوان شد . که اگر کسی بهظاهر اظهار پشیمانی کرده باشد چه مجازاتی برای او در نظر خواهند گرفت و در انتها پشیمانی را در جرم سرقت حدی مورد بررسی قرار دادیم حال اگر بازهم سوالی در رابطه با توبه و چگونگی اجرای آن در قانون مجازات اسلامی ایران دارید میتوانید با کارشناسان ما ارتباط برقرار کنید.
