یکی از موضوعات همواره مطرح در بین دعاوی خانواده، مسئله منع تحصیل زوجه میباشد، که زوج خواستار منع تحصیل همسر خود است، اما این سوال به وجود می آید که آیا مرد حق منع تحصیل همسر خود را دارد یا خیر؟ در ادامه قصد داریم، پاسخ این سوال را به صورت کامل برای شما توضیح دهیم.

منع تحصیل زوجه

طبق اصل 30 قانون اساسی، دولت وظیفه دارد، اسباب تحصیل رایگان را تا مقطع متوسطه فراهم آورد، و برای تحصیلات عالی نیز، تا حَد خود کفایی کشور به طور رایگان گسترش بدهد، همچنین مطابق منشور حقوق زنان، حق آموزش های تخصصی، تا بالا ترین مقاطع، از حقوق زن ایرانی به شمار می رود.

بر این اساس یکی از حقوق افراد، (مرد و زن) حق تحصیل می باشد، و دولت می بایست، شرایط را برای تحقق این حق فراهم آورد، ولیکن، ممکن است شرایطی پس از عقد به وجود آید که، مرد خواستار منع تحصیل همسر خود شود، که در خصوص این موضوع میتوان گفت، به طور کلی، قانونی برای منع تحصیل زوجه وجود ندارد، و آنچه مطرح است، در رویه دادگاه وجود دارد، که در ادامه به آن می پردازیم .

آیا مرد میتواند مانع از تحصیل همسر خود شود؟

طبق ماده 1105 قانون مدنی، ریاست خانواده برعهده مرد میباشد، که این حق باعث امتیازاتی تابع قانون برای مرد میشود، اما همان طور که قبلا گفته شد در قانون به صورت صریح، موادی برای منع تحصیل زوجه بیان نشده است، ولیکن در رویه، اگر اثبات شود که در تحصیل زوجه، شرایطی وجود دارد که به بنیاد خانواده آسیب میزند، دادگاه حکم بر منع تحصیل زوجه را صادر می کند، این شرایط به شرح زیر میباشد.

الف . در صورتی که تحصیل زوجه مانع از انجام وظایف زناشویی شود، زوج میتواند به دلیل عدم تمکین زوجه، از دادگاه خواستار منع تحصیل وی شود .

ب . بر اساس ماده 1114 قانون مدنی، زن باید در منزلی که شوهر تعیین میکند، سکونت نماید، مگر آنکه اختیار تعیین منزل به زن داده شود، براین اساس زن نمیتواند، در خانه یا خوابگاه دانشجویی، بدون تنفیذ شوهر خود سکونت کند.

برای اطلاع بیشتر از این موضوع بروی تمکین کلیک نمایید.

شرط تحصیل در سند ازدواج

یکی از شروطی که میتوان در عقدنامه لحاظ نمود، شرط تحصیل میباشد، که در صورت تایید این شرط توسط مرد، به زن این اختیار داده می شود که، تا هر مقطع تحصیلی که زوجه لازم بداند و در هر کجا که شرایط ایجاب کند، تحصیل نماید.

گفتنی است در صورتی که این شرط بین طرفین به تایید نرسیده باشد، و یا زوجه حق تحصیل خود را سلب کرده باشد، طبق مواد 959 و 960 قانون مدنی، تحصیل زوجه چنانچه مانع از انجام وظایف خود نشود، میتواند تحصیل نماید، فلذا، صرف سلب حق تحصیل، مانع از تحصیل زوجه نمی شود .

روند پیگیری منع تحصیل

در صورتی که زوجه هنگام تحصیل، از انجام وظایف خود در روابط زناشویی سرباز زند، مرد میتواند دادخواستی مبنی بر عدم تمکین زن به دادگاه ارائه دهد، و دادگاه پس از بررسی دقیق شرایط تحصیلی زوجه، چنانچه تحصیل زن را مانع از انجام وظایف زناشویی تشخیص دهد، حکم منع تحصیل زوجه را صادر می نماید.

تفاوت منع تحصیل و منع اشتغال

طبق ماده 1117 قانون مدنی، مرد می تواند زن خود را از حرفه یا صنعتی که منافی مصالح خانوادگی یا حیثیات خود یا زن باشد منع کند، بر این اساس، این قانون تنها در مورد منع اشتغال زوجه صدق میکند، و از مصادیق منع تحصیل، به شمار نمی رود، و مرد نمی تواند صرف این قانون زن را از تحصیل منع نماید.

آیا پرداخت هزینه های تحصیل بر عهده مرد است؟

طبق ماده 1102 قانون مدنی پس از عقد حقوق و تکالیفی بر عهده زوجین قرار میگرد، یکی از این تکالیف زوج، پرداخت نفقه به زوجه میباشد، ولیکن باتوجه به ماده 1107 قانون مدنی، مواردی که در این قانون بیان شده است، به عنوان تمثیل می باشد، لذا پرداخت هزینه های تحصیل زوجه با زوج می باشد، ولیکن این امر مشمول پرداخت هزینه های تحصیلات عالی نمی شود.

آیا زن میتواند مانع از تحصیل همسر خود شود؟

در پاسخ به این سوال میتوان گفت، همان طور که مرد میتواند مانع از تحصیل همسر خود شود، زوجه نیز چنانچه تحصیل زوج، مانع از برقراری رابطه جنسی و انجام وظایف خود در قبال زوجه بشود، میتواند دادخواستی مبنی بر عدم تحصیل زوج به دادگاه ارائه نماید، و در صورت تایید دادگاه مانع از تحصیل زوج بشود.

آیا صرف تحصیل زوجه ناشزه محسوب میشود؟

خیر، در صورتی که اثبات شود تحصیل زن، منافاتی با تمکین وی در روابط زناشویی ندارد، زن ناشزه به حساب نمی آید، و زوجه میتواند به تحصیل خود ادامه دهد، و همچنین زوجه مستحق دریافت نفقه می باشد.