آیا با گرفتن رضایت شاکی پرونده بسته می شود ؟

رضایت شاکی بسیار مهم می باشد برای تمام افراد . جرائم به طور کلی دارای دو بُعد عمومی و خصوصی هستند . که بُعد عمومی آن جامعه را درگیر خورد میکند و آسیب آن به روح جامعه است . اما بُعد خصوصی یک جرم به حقوق یک شخص یا اشخاص معین آسیب میرساند  . هرچند همه جرائم در هرحال به جامعه آسیب می‌زنند و در هر صورت جنبه عمومی دارند . اما باید دید که کدام بُعد یک جرم اهمیت بیشتری دارد.

اما آنچه که در این مطلب مدنظر ماست آن است که با رضایت شاکی آیا با گرفتن رضایت شاکی پرونده بسته می شود ؟ یا خیر ؟! در ادامه به بررسی تاثیر رضایت شاکی در جنبه عمومی جرم و همچنین جنبه خصوصی آن میپردازیم.

آیا با گرفتن رضایت شاکی، پرونده بسته میشود ؟!

برای فهم و پاسخ به این موضوع باید بین جرائم قابل قابل گذشت و غیر قابل گذشت تفاوت قائل شد.

جرائم قابل گذشت آن دسته از جرائمی هستند که بُعد خصوصی جرم به بُعد عمومی آن غلبه دارد . بیشتر مورد توجه قرار میگیرد . در این جرائم پس از رضایت شاکی در پرونده کیفری، تعقیب مجرم و متهم این جرایم متوقف می‌شود . چون زیان‌دیده از این جرم گذشت نموده و به‌عبارتی از تعقیب و مجازات مرتکب منصرف شده است.

پس گذشت شاکی در جرایم قابل گذشت موجب عدم مجازات و بسته شدن پرونده می‌شود.

اما جرائم غیرقابل گذشت آن دسته از جرائمی هستند . که بعد عمومی جرم به بعد خصوصی آن غلبه دارد و بعد عمومی و جامعه بیشتر مورد توجه قرار می‌گیرد . چون نظم عمومی را خدشه‌دار و مختل می‌نماید.

در این جرائم حتی اگر شاکی خصوصی وجود داشته باشد و یا به عبارت ساده‌تر اگر زیان‌دیده . شخص و یا اشخاص معینی هم باشند و این اشخاص رضایت دهند و از مجازات مرتکب گذشت و صرف نظر نمایند . بازهم موجب بسته شدن پرونده و عدم مجازات مرتکب نخواهد بود و چون رفتار متهمان یا مرتکبین لطمه به نظم عمومی وارد کرده و جامعه را مورد اخلال قرار داده ازهمین‌رو متهم بازهم مجازات خواهد شد.

تاثیر رضایت شاکی در جرایم قابل گذشت (ایا با رضایت شاکی پرونده مختومه میشود؟)

جرایم قابل گذشت اصولا جرایمی میباشند که بیشتر جنبه شخصی دارند و سایر افراد از حیث آسیب یا خسارتی وارد نمیشود، اگر چه به طور کلی جرم انگاری شده است و برای آن مجازات مناسبی در نظر گرفته شده است، این جرایم از قبیل تخریب، تصادف، تصرف مال غیر و.. میباشند که پس از رسیدگی تمامی آثار آن برطرف میشود، حال با شاره به تعریف این موضوع میتوان به تاثیر رضایت شاکی در جرایم قابل گذشت پرداخت.

جرایمی قابل گذشت جرایمی میباشند که صراحتا در ماده 104 ق م. ا ، و سایر موارد پیش بینی شده در قانون مشخص شده است و این امکان را فراهم کرده است که در صورت رضایت و گذشت متهم از حق خود، متهم بتواند تبرئه شود بنابراین میتوان در مفهوم مخالف این موضوع برداشت نمود که عدم رضایت شاکی در پرونده کیفری موجب ادامه دادرسی و صدور حکم و مجازات متهم میگردد.

توجه داشته باشید رضایت شاکی در مرحله بازپرسی در صورتی که برای دادستان دلیلی دیگری به جهت ادامه پرونده ایجاد ننماید موجب منع تعقیب متهم و تبرئه وی میشود.

تاثیر رضایت شاکی در جرایم غیر قابل گذشت

جرایم غیر قابل گذشت یا جرایمی که دارای جنبه عمومی مجازات هستند، گذشت شاکی و یا عدم گذشت شاکی در تعیین مجرمیت و تبرئه و همچنین در کمیت و کیفیت مجازات تفاوتی ندارد و از نظر قانونگذار این گونه جرایم نه تنها موجب خسارت و آسیب به یک شخص بلکه برای تمامی جامعه خطر آفرین و بحران زا میباشد، فلذا حتی پس از گذشت شاکی نیز مجازات آنها به قوت خود پا برجا میباشد، اما آنجه که مهم است این میباشد که در صورت رضایت شاکی در این پرونده ها میتواند از موارد تخفیف و مجازات و استفاده از آزادی های مشروط و تعویق اجرای مجازات برای متهم گردد.

چگونه از شاکی رضایت بگیریم؟

سوالی که وجود دارد این است که به طور عادی اگر شاکی خصوصی رضایت ندهد، نحوه رضایت گرفتن از شاکی به چه نحو است؟ در پاسخ به این سوال بایستی گفت رضایت شاکی یکی از حقوق اصلی وی میباشد و هیچ عاملی نمیتواند بدون اراده شاکی این حق را از وی سلب نماید بنابراین تنها راهی که میتواند رضایت شاکی را در پرونده خود اخذ نمایید انجام توافق با وی بر گذشت از شکایت خود میباشد که این توافق در دو شکل زیر صورت پذیرد:

1- رضایت شاکی با گرفتن پول

برای رضایت گرفتن از شاکی چه باید کرد؟ اگر شاکی با دریافت وجه حاضر به توافق و گذشت از شکایت خود و یا اجرای حکم میشود در صورت امکان و صلاحدید خود به وسیله یک صلح نامه و در محضر اسناد رسمی رضایت خود را در قبال دریافت وجه اعلام نماید و شما این مبلغ را به وی پرداخت کنید.

2- رضایت شاکی به وسیله تعهد و ضمانت شخص معتمد

یکی از موارد موثر در رضایت از شاکی، پادرمیانی بزرگان و ریش سفیدان، و تعهد دادن متهم به جهت ندامت و پشیمانی خود از انجام کار و عدم انجام آن است در صورت توجه داشته باشید این رضایت با توجه به اینکه مشروط است ممکن است موجب پس گرفتن رضایت در پرونده کیفری گردد.

گذشت شاکی چگونه اعلام می‌شود ؟!

رضایت شاکی ممکن است کتبی یا شفاهی باشد . چنانچه گذشت شاکی به‌صورت کتبی صورت بگیرد و در صحت آن و تعلق آن به شاکی  . نباید شکی وجود داشته باشد که دراین‌صورت یا باید این رضایت از طرفی خود او و یا وکیل او تسلیم شود . یا در دفترخانه اسناد رسمی به امضای او رسیده و سردفتر نیز آن را تایید کند . اما اگر رضایت به‌صورت شفاهی صادر شده باشد باید در حضور قاضی پرونده و آن مرجع رسیدگی صورت بگیرد.

به این نکته توجه داشته باشید که گذشت کننده باید عاقل، بالغ و دارای درک و ادراک باشد . درغیراین‌صورت رضایت او معتبر نیست . چنانچه قیمی بخواهد از طرف مولی علیه اعلام گذشت کند باید دادستانی آن را تایید کند.

گذشت در جرایمی که علیه چند نفر صورت‌گرفته چگونه است؟

اگر چند جرم قابل گذشت بوده باشد و علیه چند نفر ارتکاب یافته باشد . هر یک از آنان می‌توانند شکایت کنند و با اگر برخی از آنان از شکایت خود صرف‌نظر نمایند . از جانب آنان تعقیب کیفری منحل می‌شود . اما از جانب کسانی که گذشت نکرده‌اند همچنان تعقیب ادامه خواهد داشت .

حال اگر یک جرم علیه چند نفر ارتکاب یافته باشد . البته درصورتی‌که جرم ارتکابی قابل گذشت باشد .برای این‌که تعقیب متهم منحل شود و متوقف گردد باید همه کسانی که شکایت کرده‌اند اعلام رضایت نمایند.

آیا رضایت شاکی به ارث می‌رسد؟

فرد بزه دیده حق رضایت دارد و این حق به ورثه او مطابق با قانون منتقل می‌شود.

اگر قبل‌از فوت شکایت کرده باشد دیگر نیازی به اعلام شکایتی جدید از سوی وراث نیست . تعقیب کیفری همچنان ادامه می‌یابد و رضایت مذکور به ورثه منتقل می‌شود . پس وراث می‌توانند درصورتی‌که جرم قابل گذشت باشد ادامه تعقیب کیفری را با رضایت خاتمه دهد .

حال اگر میان وراث اختلافی در این‌موضوع بود و تعدادی رضایت داده و تعدادی رضایت ندهند تعقیب همچنان ادامه خواهد داشت تا زمانی‌که همه وراث یا شاکی ها گذشت نمایند. به عبارتی رضایت شاکی ها را بگیرند .

نکته: در مواردی تکرار جرم توسط متهم که سابقا توسط شاکی گذشت شده است میتواند موجب به جریان انداختن پرونده بعد از رضایت گردد

نتیجه

با مطالعه مطالب فوق متوجه شدیم که رضایت شاکی در پرونده‌هایی که جرایم آن‌ها قابل گذشت است . باعث مختومه شدن آن‌ها می‌شود . اما اگر پرونده ای دارای موضوعی با جرم غیر قابل گذشت باشد . با رضایت شاکی مختومه نخواهد شد و از لحاظ جنبه عمومی جرم همچنان پیگیری می‌شود.

اما برای این‌که بدانید چه جرایمی قابل گذشت و چه جرایم قابل گذشت نیستند  . می‌توانید به مطلب مربوطه در سایت داپکده مراجعه کنید.