آدرس دادسرا و دادگاه نظامی در مشهد که زیر مجموعه سازمان قضایی نیروهای مسلح، قرار دارند، در محله امام خمینی و خیابان ثامن الائمه قرار گرفته است. این سازمان بخشی از قوه قضاییه در ایران و تنها مرجع قضایی اختصاصی پیش بینی شده در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران بوده که از دادسرا ها و دادگاه های نظامی تشکیل شده است.
آدرس دادسرا و دادگاه نظامی در مشهد
سازمان قضایی نیروهای مسلح در مشهد { دادسرا و دادگاه نظامی خراسان رضوی } در محله امام خمینی مشهد و خیابان ثامن الائمه قرار گرفته است.
این اداره یکی از اداره و سازمان های دولتی در محله امام خمینی مشهد میباشد، و از نظر موقعیت مکانی، در نزدیکی بیمارستان ثامن الائمه و همچنین فروشگاه اتکا شعبه شهید حامدی، مرکز آموزش دوره عقیدتی، مرکز آموزش امام رضا علیه السلام، هتل گلستان امام رضا علیه السلام، مجتمع فرهنگی امام رضا و نانکده ثامن الائمه قرار گرفته است.
آدرس: مشهد-فلکه عدل خمینی –خیابان فیاض بخش.
تلفن: 8592166-0513
فکس: 8593639 -0513
کد پستی : 9174893841
جایگاه قانونی دادسرا و دادگاه نظامی
بر اساس اصل 172 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، رسیدگی به جرایم مربوط به وظایف خاص نظامی یا انتظامی، اعضا ارتش، ژاندارمری، شهربانی {نیروی انتظامی} و سپاه پاسداران، محاکم نظامی {دادسرا و دادگاه نظامی}مطابق قانون تشکیل میگردد، ولی به جرایم عمومی آنان {جرایمی که مربوط به نظامی بودن نمیشود} یا جرایمی که در مقام ضابط دادگستری مرتکب میشوند، همانند مردم عادی در محاکم عمومی رسیدگی میشود.
برای مشاهده آدرس دادگاه های مشهد اینجا کلیک نمایید.
انواع دادسرا و دادگاه نظامی
دادسرا و دادگاه های نظامی، به دادسرا و دادگاه های نظامی یک و دو تقسیم میگردد،.دادگاه های نظامی یک به جرایمی که در قانون، محازات های شدید تری دارند رسیدگی می نماید، به جز تعدادی از آرا که مطابق قانون قطعی می باشد، سایر آراء دادگاه های نظامی، قابل تجدید نظر در دادگاه های نظامی یک و آراء دادگاه های نظامی یک، قابل اعتراض و تجدید نظر در دیوان عالی کشور میباشد.
دادسرا نظامی
بعد از تحقق پیدا کردن جرمی، براساس قانون اولین مرجعی که شروع بع بررسی و تحقیقات مقدماتی تعقیب و تحقیق و رسیدگی به جرم و پرونده میکند دادسرا میباشد.و اگر چنانچه مجرم بودن توسط دادسرا محرز و آشکار و مسلم شود، بعد از صدور قرار جلب به دادرسی و بعد از اینکه دادستان کیفر خواست را صادر کرد، پرونده جهت بررسی مجدد به دادگاه کیفری ارسال میشود و دادگاه کیفری بعد از بررسی مجدد پرونده و شنیدن اظهارات دوطرف دعوا، رای مقتضی صادر می نماید.
شایان ذکر است که، دادسرا نظامی در مرکز هر استان تشکیل میشود و دارای مقامات و تشکیلاتی مانند: دادستان، معاون دادستان، شعب دادیاری، باز پرسی، اظهار نظر و اجرای احکام بوده که وظایف و اختیارات مقامات آن، همانند وظایف و اختیاراتی است که روسای کل دادگستری و دادستان ها و سایر مقامات قضایی دادگستری و دادسرا ها دارند، می باشد.
صلاحیت دادسرا نظامی
بعد از توضیح در مورد اینکه دادسرا نظامی چیست و ارکان و تشکیلات آن به چه نحو است، در این بخش از مقاله میخواهیم به وظایف این مرجع قضایی پرداخته و آنها را توضیح دهیم.
اولین وظیفه ای که دادسرا نظامی دارد کشف جرم میباشد، هر زمانی که افراد نظامی در زمینه و حیطه انجام وظایف خاص نظامی و انتظامی خود، مرتکب جرم شوند، بعد از ارسال پرونده به دادسرا، ضایطان دادگستری تحت نظارت دادسرا و یا باز پرس یا دادیار، بعد از دستور دادستان، شروع به بررسی های لازم برای کشف جرم به وجود آمده، می کنند.
تعقیب متهم: هر پرونده ای مجرمی دارد و طبیعتا در هر پرونده برخی از افراد در معرض اتهام هستند، از این رو مقامات دادسرا نظامی اعم از باز پرس و دادیار با دستور دادستان، پس از اعلام ارتکاب جرم، توسط افراد نظامی، در راستای اجرای وظایف خود، شروع به تعقیب متهم پرونده که ممکن است بعد از تحقیقات، مجرم شناخته شود، می نمایند.
انجام تحقیقات مقدماتی: بعد از اینکه کشف جرم حاصل شد و متهمین پرونده تعقیب شدند، باز پرس یا دادیار، به دستور دادستان، اقدام به تحقیقات مقدماتی و بررسی ادله، برای صدور یکی از قرار های دادسرا نظیر، منع تعقیب یا جلب به دادرسی میکند، پس از صدور قرار جلب به دادرسی در دادسرا و صدور کیفر خواست توسط دادستان، پرونده برای بررسی و صدور حکم، به دادگاه کیفری فرستاده میشود.
اجرای احکام: بعد از اینکه دادگاه کیفری، بررسی های لازم را انجام داد و حکم مجازات را صادر نمود و پس از قطعی شدن رای، پرونده به اجرای احکام دادسرای نظامی، فرستاده خواهد شد تا رای قطعی، به مرحله اجرا گذاشته شود.
دادگاه نظامی و انواع آن
در بخش قبل از مقاله، به طور مفصل به دادسرا نظامی و وظایف آن پرداختیم، و بیان داشتیم که تحقیقات مقدماتی در دادسرا نظامی صورت میگیرد و بعد از اتمام تحقیقات مقدماتی، بازپرس یا دادیار قرار جلب به دادرسی را صادر میکنند و با صدور کیفر خواست توسط دادستان، پرونده به دادگاه نظامی ارسال می گردد. در آنجا بعد از بررسی مجدد پرونده، حکم مقتضی توسط قاضی صادر میگردد.
در این بخش از مقاله، قصد داریم به دادگاه های نظامی و انواع آن بپردازیم.
دادگاه های نظامی صلاحیت رسیدگی به جرایم نظامیان را بر عهده دارد، در واقع این صلاحیت توسط قانونگذار ایجاد شده است که جرایم نظامیان در دادگاه های نظامی و بر اساس قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح ، بررسی و رسیدگی شود. این قانون افراد و اشخاصی که نظامی محسوب می شوند را بیان و مشخص نموده است.
بر اساس ماده یک قانون مذکور، افراد زیر جزو نظامیان به حساب آمده و جرایم آنها در دادگاه های نظامی رسیدگی میشود.
الف- کارکنان ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران و سازمان های وابسته
ب- کارکنان ارتش جمهوری اسلامی ایران و سازمان های وابسته
ج-کارکنان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران و سازمان های وابسته و اعضای بسیج سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
د- کارکنان وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و سازمان های وابسته
ه- کارکنان مشمول قانون نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران
و- کارکنان وظیفه از تاریخ شروع خدمت تا پایان آن
ز- محصلان موضوع قوانین استخدامی نیروهای مسلح-مراکز آموزش نظامی و انتظامی در داخل و خارج از کشور و نیز مراکز آموزش وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح
ح-کسانی که به طور موقت در خدمت نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران هستند و طبق قوانین استخدامی نیروهای مسلح در مدت مزبور از اعضاء نیروهای مسلح محسوب میشوند.
تبصره 1-جرایم نظامی و انتظامی کارکنان مذکور که در سازمان های دیگر خدمت می کنند، در دادگاه های نظامی رسیدگی میشود.
تبصره 2- رهایی از خدمت، مانع رسیدگی به جرایم زمان اشتغال نمیشود.
انواع دادگاه های نظامی و صلاحیت آنها
دادگاه های نظامی به دسته بندی های مختلفی نظیر: دادگاه نظامی یک و دو و تجدید نظر و دادگاه های زمان جنگ، تقسیم میگردد، و با توجه به نوع جرم، رسیدگی و صدور حکم در یکی از آنها، صورت میگیرد. در ادامه به انواع دادگاه نظامی و جرایم مربوط به هریک آنها، خواهیم پرداخت.
بر اساس ماده 582 قانون آیین دادرسی کیفری، دادگاه های نظامی به شرح زیر تشکیل میشوند،
دادگاه نظامی دو: این دادگاه به تمامی جرایم نظامیان در زمینه اجرای وظایف خود، جز جرایم در صلاحیت دادگاه نظامی یک، رسیدگی میکند.
دادگاه نظامی یک :به جرایم دارای مجازات سلب حیات ،حبس ابد قطع عضو و جنایات عمدی علیه تمامیت جسمانی که دیه آنها به میزان ثلث دیه کامل یا بیشتر از آن باشد، جرایم دارای مجازات تعزیری درجه چهار و بالاتر و همچنین نیز جرایم سیاسی و مطبوعاتی نظامیان رسیدگی میکند.
دادگاه تجدید نظر نظامی :در این دادگاه به تجدید نظر خواهی از آرای قابل تجدید نظر دادگاه نظامی یک و دو رسیدگی می گردد.
دادگاه نظامی دو زمان جنگ
دادگاه نظامی یک زمان جنگ
دادگاه تجدید نظر نظامی زمان جنگ
در مورد دادگاه های زمان جنگ باید خاطر نشان کرد که، این دادگاه ها در زمان جنگ، با تصویب رییس قوه قضاییه به منظور رسیدگی به جرایم مربوط به جنگ که در قانون بیان شده است، در محل قرارگاه های عملیاتی یا مراکز استان و یا سایر مناطق، تشکیل میگردند و به تخلفات یا جرائمی که مربوط به جنگ بوده و توسط نظامیان رخ میدهد، رسیدگی می کنند.
