یکی از انواع دعوی استرداد مال منقول، دعوای استرداد خودرو و توقیف آن میباشد. اگر به هر نحوی خودرو در تصرف غیر قانونی شخص دیگری قرار گرفته و متصرف، از پس دادن خودرو به مالک، خودداری مینماید، در این صورت مالک خودرو یا وکیل یا نماینده قانونی آن، میتواند از طریق قانون، با طرح دعوا استرداد خودرو در دادگاه حقوقی، جهت پس گرفتن خودرو اقدام نماید.
ما در این مقاله قصد داریم به تعریف دعوا استرداد خودرو، شرایط آن و نحوه درخواست این دعوا، بپردازیم.
استرداد خودرو و توقیف آن
یکی از انواع معاملاتی که امروزه بسیار نقش پر رنگی به خود گرفته، خرید و فروش خودرو میباشد، که بین طرفین به صورت مبایعه نامه عادی تنظیم میشود و با مراجعه به دفاتر اسناد رسمی، وکالت در تعویض پلاک به خریدار انتقال داده میشود و در آخر خریدار، با مراجعه به یکی از مراجع تعویض پلاک، نسبت به ثبت پلاک به نام خود و دریافت برگه سبز ماشین اقدام میکند.
در صورتی که معامله خودرو به هردلیلی فسخ و یا باطل گردد، فروشنده خودرو {مالک اصلی} میتواند برای باز پس گیری خودرو از خریدار، دعوای استرداد خودرو و توقیف آن را به دادگاه حقوقی تقدیم نموده و از این طریق خودرو را از خریدار پس بگیرد، و همچنین نیز، مالک میتواند همراه با دعوا استرداد خودرو، درخواست اجرت المثل ایام تصرف از زمان فسخ یا ابطال معامله را از متصرف داشته باشد.
برای مشاهده رفع توقیف خودرو کلیک کنید.
دعوای استرداد خودرو چیست
دعوا استرداد خودرو در واقع زمانی مطرح میگردد که خودرو به صورت غیر قانونی و بدون مجوز، در تصرف شخص دیگری قرار گرفته و از پس دادن خودرو خودداری می کند، در این صورت مالک میتواند، با طرح دعوا استرداد خودرو جهت پس گرفتن خودرو از متصرف، از طریق دادگاه حقوقی اقدام کرده و از این طریق خودرو خود را از متصرف پس بگیرد.
مراحل دعوای استرداد خودرو
در مرحله اول توصیه میگردد که مالک اظهارنامه ای به متصرف، مبنی بر برگرداندن خودرو، در دفاتر خدمات قضایی تنظیم و به ثبت برساند و اگر چنانچه از طریق ارسال اظهارنامه نتیجه ای حاصل نشد و هیچ اقدامی از سمت متصرف نسبت به برگرداندن خودرو انجام نگرفت، در این صورت مالک میتواند، دادخواست استرداد خودرو را از طریق دفاتر خدمات قضایی تنظیم نموده و به ثبت برساند،
بعد از ارسال دادخواست توسط دفاتر خدمات قضایی به دادگاه حقوقی، در آنجا بعد از فرایند بررسی ادله و مدارک و اظهارات دو طرف، دادگاه حکم استرداد خودرو را صادر میکند، که این حکم، در مدت 20 روز قابل تجدید نظر خواهی و بعد از آن، ظرف مدت 20 روز قابل فرجام خواهی خواهد بود، و در آخر بعد از قطعی شدن حکم، با صدور اجرائیه، متصرف باید خودرو را به مالک آن برگرداند.
برای آشنایی با قرارداد خرید و فروش خودرو کلیک نمایید.
شرایط دعوای استرداد خودرو
برای اینکه بتوان دعوای استرداد خودرو را در محاکم قضایی مطرح نمود، باید شرایطی وجود داشته باشد که با احراز آن شرایط، میتوان برای پس گیری خودرو به وسیله حکم استرداد خودرو پیش رفت. که در ادامه به شرایط طرح دعوا استرداد خودرو خواهیم پرداخت.
یکی از شرایطی که در دعوا استرداد خودرو میبایست ثابت شود، مالکیت خواهان، میباشد. یعنی مالک یا وکیل یا نماینده قانونی آن میتوانند برای طرح دعوا استرداد خودرو اقدام نمایند. شایان ذکر است که اثبات مالکیت مالک در طرح دعوا استرداد خودرو بر عهده مالک میباشد.
شرط دیگری که وجود آن برای طرح دعوا استرداد خودرو الزامی میباشد، این است که، تصرف به صورت غیر قانونی باشد. یعنی تصرف خوانده بر خودرو وجه قانونی نداشته باشد،
لازم به ذکر است که، تصرف غیر قانونی متصرف، ممکن است به یکی از این دو شکل صورت بگیرد، یا از ابتدا به صورت غیر قانونی و عدوانی بوده، مانند: بدون هیچ قرارداد و توافقی خودرو را تصرف کرده باشد، در این مورد، شخص متصرف، غاصب بوده و به مجازات غصب محکوم میگردد.
و یا اینکه ابتدا تصرف، به صورت قانونی و با اجازه مالک بوده ولیکن بعد از اتمام قرارداد و مهلت اجازه، شخص متصرف، از بر گرداندن خودرو خودداری میکند، در این صورت، متصرف از زمان امتناع، در حکم غاصب بوده و مجازات غصب بر او جاری میگردد.
مدارک لازم جهت دادخواست استرداد خودرو
برای تنظیم و ثبت دادخواست استرداد خودرو در دفاتر خدمات قضایی، نیازمند مدارکی مانند: کارت ملی یا شناسنامه خواهان،{مالک ماشین}، برگه سند رسمی یا سند عادی خودرو، استشهادیه شهود و فرم درخواست استعلام از پلیس راهور، میباشد، با وجود چنین مدارکی، میتوان دادخواست استرداد خودرو را به ثبت رساند.
اگر بعد از حکم دادگاه به استرداد خودرو، متصرف از بر گرداندن خودرو خودداری کند تکلیف چیست؟
در این صورت برای مالک خودرو، چند راهکار وجود خواهد داشت.
در ابتدا مالک میتواند اظهارنامه ای به متصرف غاصب، مبنی بر برگرداندن خودرو ارسال نماید، اگر چنانچه متصرف، بعد از ارسال اظهارنامه همچنان از پس دادن خودرو امتناع ورزد، در این صورت مالک میتواند بر علیه متصرف، شکایت کیفری تحت عنوان خیانت در امانت به ثبت برساند، و جریان پرونده را از طریق دادگاه کیفری دنبال کند و همچنین نیز مالک خودرو میتواند با مدارکی که در اختیار دارد{حکم صادره و قطعی شده در دادگاه حقوقی مبنی بر استرداد خودرو }حکم توقیف خودرو را از اجرای احکام بگیرد.
لازم به ذکر است که علاوه بر حکم توقیف خودرو، این حق برای مالک خودرو وجود خواهد داشت که درخواست حکم جلب متصرف را به دادگاه تقدیم نموده و حکم جلب او را بگیرد.
