تنظیم لایحه استفاده از سند مجعول شاکی و متهم

تنظیم لایحه استفاده از سند مجعول و طرح آن در دادگاه ممکن است از طرف شاکی یا متهم صورت بگیرد. قانونگذار جمهوری اسلامی ایران برای حفظ آسایش عمومی در جامعه، امنیت معاملات و… جعل و استفاده از سند مجعول را جرم دانسته است و برای آن مجازات تعیین کرده است. در تنظیم لایحه استفاده از سند مجعول باید به عناصر جرم استفاده از سند مجعول و دلایل و مستندات موجود در پرونده توجه خاصی نمود. در پایین به بررسی بیشتر پرداخته ایم.

جرم استفاده از سند مجعول چیست؟

بر اساس ماده 524 قانون مجازات اسلامی، هرکس احکام یا مهر یا دستخط یا فرمان مقام رهبری یا روسای قوای سه گانه را به اعتبار مقام آنها جعل کند یا با علم به جعل یا تزویر استعمال نماید به حبس محکوم می گردد. در واقع استعمال و به کار بردن سند مجعول با علم به جعلی بودن آن، مشمول جرم استفاده از سند مجعول می باشد.

بر مبنای قانون هرکس یکی از اشیای ذیل را جعل کند و یا با علم به جعل استفاده نماید، علاوه بر جبران خسارات وارده، به مجازات محکوم می گردد:

1. امضاء یا احکام یا مهر یا دستخط معاون اول رئیس جمهور، وزراء، اعضای شورای نگهبان، نمایندگان مجلس شورای اسلامی، مجلس خبرگان، قضات، یکی از روسا یا کارمندان و مسئولین دولتی از حیث مقام رسمی آنان.
2. مهر یا تمبر یا علامت یکی از شرکت ها، موسسات، ادارات دولتی یا نهادهای انقلاب اسلامی.
3. احکام دادگاه ها، اسناد یا حواله های صادره از خزانه دولتی.
4. منگنه یا علامتی که برای تعیین عیار طلا به کار می رود.
5. اسکناس رایج داخلی، خارجی، اسناد بانکی نظیر برات های قبول شده از طرف بانک ها، چک های صادره از طرف بانک ها و سایر اسناد تعهدآور بانکی.

یکی دیگر از مصادیق استفاده از سند مجعول، استفاده از مدارک تحصیلی جعلی با علم به مجعول بودن آن است. از جمله این مدارک می توان به مدرک اشتغال به تحصیل، فارغ التحصیلی، تاییدیه تحصیلی، ریز نمرات تحصیلی دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی و تحقیقاتی داخل یا خارج از کشور اشاره کرد. در واقع هرکس با علم به جعلی بودن این مدارک از آنها استفاده کند علاوه بر جبران خسارت به حبس نیز محکوم می شود.

همچنین هرکس آگاهی داشته باشد مهر یا امضاء شرکت دولتی یا غیر دولتی یا هر سند عادی و یا هر نوشته غیر رسمی دیگر، جعلی می باشد و باز هم از آنها استفاده نماید مرتکب جرم استفاده از سند مجعول شده است.

استفاده از سند مجعول چه مجازاتی دارد؟

همانطور که پیش تر گفتیم استفاده از سند مجعول طبق قانون دارای مجازات های مختلفی خواهد بود. بسته به اینکه سند مجعول مربوط به چه نهاد یا مقامی است و یا از چه میزان اهمیتی برخوردار است و یا در چه موردی به کار می رود، می تواند مجازات استفاده از سند مجعول، متفاوت باشد. هرچه سند جعل شده مربوط به مقام بالاتری باشد یا از اهمیت بیشتری برخوردار باشد مجازات آن بیشتر خواهد بود و در غیر اینصورت مجازات کمتر خواهد بود.

در این خصوص باید گفت هرکس مهر، امضاء، دستخط و… مربوط به مقام رهبری، روسای قوای سه گانه را که جعلی می باشد با آگاهی از جعلی بودن آنها استفاده نماید، به حبس از سه تا پانزده سال محکوم خواهد شد. همچنین هرکس اشیاء یا اسنادی از قبیل احکام یا دستخط معاون رئیس جمهور یا وزراء، احکام دادگاه ها، اسکناس های رایج داخلی یا خارجی، مهر یا تمبر یا علامت یکی از شرکت ها یا موسسات یا ادارات دولتی یا نهاد های انقلاب اسلامی و نظایر اینها را با آگاهی از جعلی بودن استعمال و استفاده نماید، علاوه بر جبران خسارت وارده به حبس از یک تا ده سال محکوم خواهد شد.

هرکس مدارک تحصیلی را با علم به جعلی بودن مورد استفاده قرار دهد، علاوه بر جبران خسارت به حبس از یک تا سه سال محکوم می شود. چنانچه از مهر یا منگنه یا علامت جعلی شرکت های غیر دولتی استفاده آگاهانه صورت بگیرد نیز مرتکب علاوه بر جبران خسارت به حبس از سه ماه تا دو سال محکوم خواهد شد.

بر اساس ماده 536 قانون مجازات اسلامی هرکس در اسناد یا نوشته های غیر رسمی مرتکب جعل یا تزویر شود و یا با علم به جعل و تزویر، آنها را مورد استفاده قرار دهد، علاوه بر جبران خسارت وارده به حبس از سه ماه تا یک سال یا به 25/000/000 تا 100/000/000 میلیون ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد.

تنظیم لایحه استفاده از سند مجعول شاکی و متهم

همانطور که پیش تر گفتیم در لایحه استفاده از سند مجعول باید به نکاتی توجه کرد تا مقصود نهایی حاصل گردد در غیر اینصورت ممکن است لایحه راه به جایی نبرد. اولین نکته ای که باید توسط شاکی در لایحه استفاده از سند مجعول مورد استناد قرار گیرد این است که سندی جعلی وجود دارد و جعل آن سند یا اثبات شده است و یا مورد رسیدگی است. متهم نیز میتواند در مقام رفع اتهام از خود ادعا کند که اصلا سند جعلی وجود نداشته است و اگر سندی هم ادعا می شود جعلی است، اصلا جعلی نمی باشد و معتبر است.

نکته مهم دیگری که حتما باید در دادگاه و نزد قاضی اثبات شود بحث علم متهم به جعلی بودن سند مذکور است. همین که احراز شود متهم در استفاده از سند مجعول علمی نداشته است و او به طور ناآگاهانه سند را استعمال کرده است، دیگر مجازاتی نخواهد داشت چرا که جرم استفاده از سند مجعول اتفاق نیفتاده است. در واقع شاکی باید در لایحه استفاده از سند مجعول، علم متهم به جعلی بودن سند را اثبات کند و اگر مدرک یا مستندی در این خصوص دارد ضمیمه لایحه خویش قرار دهد.

همچنین شاکی می تواند در لایحه استفاده از سند مجعول، تمام خسارات خویش را از متهم مطالبه کند تا در صورت اثبات جرم، حکم به پرداخت خسارات او نیز صادر گردد.

لازم به ذکر است که فعل استفاده و استعمال سند مجعول نیز باید صورت بگیرد و در دادگاه اثبات شود. به عنوان مثال چنانچه سند مجعول در خانه متهم پیدا شده و او هیچ استفاده ای از این سند نکرده باشد و تنها آن را نگهداری کرده باشد، دیگر جرم استفاده از سند مجعول محقق نگردیده است و متهم می تواند به این امر در لایحه دفاعیه سند مجعول خویش استناد نماید. البته چنانچه شخص خودش جعل را انجام داده باشد ممکن است به جرم و مجازات خود جعل محکوم گردد.

در این خصوص متهم و شاکی می توانند به موارد دیگری نیز در لایحه استفاده از سند مجعول برای اثبات ادعای خود استناد کنند که باید به صورت تخصصی و با توجه به پرونده شما تنظیم گردد.

قالب لایحه استفاده از سند مجعول شاکی و متهم

لایحه استفاده از سند مجعول چه از طرف شاکی و چه از طرف متهم، به صورت تخصصی توسط وکیل تنظیم می گردد و در قالب فایل word تقدیم شما عزیزان می گردد تا چنانچه خواستید تغییری در آن ایجاد کنید دچار مشکل نشوید. شما می توانید لایحه تنظیمی را با مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی به مرجع صالح ارسال نمایید.