عفو خصوصی چیست؟!

در مقابل عفو عمومی در واقع عفو خصوصی قرار دارد، لذا سوالاتی اعم از عفو خصوصی چیست و عفو خصوصی شامل چه کسانی میشود؟ و روند اقدام برای درخواست عفو خصوصی چگونه است؟! از جمله سوالات و نکاتی است که که میتواند به آشنایی و تفهیم موضوعی شما به موضوع عفو و به ویژه عفو خثوثی کمک نماید

عفو چیست؟ عفو در لغت به معنای بخشش و گذشت است و در اصطلاح حقوقی عفو معنی گذشت و یا بخشش توسط شخص یا اشخاصی است که حقوق آنها تضییع گردید است لذا میتوانند از حق تنیه یا مطالبه خسارت از شخص بزهکار گذشت نماید.

حال سوالی که مطرح خواهد شد این است که شرایط عفو خصوصی چیست، شامل چه جرائمی می‌شود؟ و چگونه اجرا می گردد؟ در ادامه این مطلب به توضیح مورد فوق الذکر میپردازیم.

عفو خصوصی چیست؟

اگر به مواد قانونی مجازات اسلامی بنگریم در ماده ۹۶ این قانون مشاهده خواهیم کرد که عنوان کرده است، عفو یا تخفیف محکومان، در حدود موازین اسلامی پس از پیشنهاد رییس قوه قضاییه با مقام رهبری است. از تأمل در این مورد درمی‌یابیم که عفو خصوصی در واقع تصمیم یاسی با پیشنهاد ریاست قوه قضاییه و موافقت رهبری شکل می‌گیرد.

اثر عفو خصوصی چیست؟

زمانی که عفو خصوصی با پیشنهاد رییس قوه قضاییه و تأیید رهبری اجرا می گردد تمام و یا قسمتی از مجازات محکومان بخشیده می شود و یا این‌که به مجازات خفیف‌تری تبدیل می‌گردد.

از جمله سایر مزایای این امر طبق ماده ۵۰۴ قانون آیین دادرسی کیفری این می‌باشد که هرگاه رییس قوه قضاییه با اصل و یا تخفیف مجازات محکومان برای پیشنهاد به مقام رهبری موافقت کند و دستور توقف اجرای حکم دهد، اجرای آن حکم متوقف خواهد شد. منتهی توجه داشته باشی که مجازات حبس از این امتیاز مستثنی است و تا وقتی که تکلیف عفو مشخص نشود محکومان زندانی در زندان خواهند ماند.

نکته‌ای دیگر این است که اگر شخصی به پرداخت دیه یا جبران خسارت زیان‌دیده محکوم شده باشد، عفو تأثیر در معافیت از پرداخت دیه یا جبران خسارت ندارد یعنی با عفو نمی‌توان فرد محکوم به دیه و جبران خسارت را معاف از پرداخت دانست.

عفو خصوصی شامل چه محکومانی می‌ شود؟

در ادامه اینکه عفو خصوصی چیست و شامل چه محکومانی می‌شود باید گفت به‌طورکلی عفو خصوصی در همه مجازات‌های تعزیری قابل اجرا می‌باشد و امکان اجرا در سایر مجازات‌ها از جمله حدود، قصاص، دیات وجود ندارد مگر آنکه شرایط متعددی موجود باشد.

در قصاص و دیه چون این مجازات‌ها از جمله حق‌الناس تلقی می گردد از شمول عفو و بطورکلی خارج هستند.

در این مجازات‌ها صاحب حق می‌تواند با گذشت از حق خود صرف‌نظر کند. اما در رابطه با تاثیر عفو بر مجازات حدود باید به ماده ۲۱۹ قانون مجازات اسلامی اشاره نمود، این ماده عنوان داشته است که دادگاه نمی‌ تواند کیفیت، نوع و میزان حدود شرعی را تغییر یا مجازات را تقلیل دهد یا تبدیل یا ساقط کند و تنها از طریق توبه و عفو به کیفیت مقرر در این قانون قابل سقوط، تقلیل یا تبدیل است.

شرایط عفو برای مجازات‌های حدی

باتوجه به ماده ۱۱۴ قانون مجازات اسلامی شرایط عفو در مورد مجازات‌های حدود به این شهر می باشد؛

در جرایم موجب حد بجز حد قذف و محاربه، هرگاه متهم قبل از اثبات جرم توبه کند و ندامت و اصلاح او برای قاضی محرز شود حد از او ساقط می‌گردد.

همچنین اگر جرایم فوق به غیر از قذف، با اقرار ثابت شده باشد در صورت توبه مرتکب، حتی پس از اثبات جرم، دادگاه می‌تواند عفو مجرم را توسط رییس قوه قضاییه از مقام رهبری درخواست نماید.

ثبت درخواست عفو خصوصی

درخواست عفو را باید به واحد سجل کیفری و عفو و بخشودگی ارائه و ثبت نمود که این واحد را هر یک از معاونت‌های اجرای احکام کیفری دارند؛ پس از ثبت، ارسال و درخواست عفو محکوم علیه و نیز پیشنهاد عفو یا تخفیف مجازات محکومان که طبق مقررات پیش‌بینی شده است بر عهده این واحد می باشد. لازم به ذکر است که اعلام نظر راجع به زندانیان واجد شرایط عفو، مطابق قوانین و مقررات از وظایف قاضی اجرای احکام کیفری محسوب می‌ شود.

همچنین در صورتی که در استان های خراسان رضوی، گیلان و تهران در هر حال گذراندن محکومیت خود میباشید میتوانید درخواست عفو خود را از طریق سامانه ثنا سامانه عفو و بخشودگی را ثبت نماید.

چنانچه سوال در این مورد دارید و میخواهید برای ثبت درخواست عفو خصوصی اقدام نمایید، پیشنهاد می شود مطلب زیر را مطالعه کنید.

سوالات متداول

پیشنهاد عفو یا تخفیف مجازات محکومان بر عهده کیست؟

طبق اصل قانون اساسی 110 قانون اساسی یکی از وظایف و اختیارات رهبری عفو و بخش محکومین است که شرایط لازم برای گذشت از کیفر آنها فراهم میباشد، فلذا این اشخاص توسط کمیسیون عفو استانی انتخاب و توسط رئیس قوه قضاییه به رهبر معظم انقلاب برای عفو، تخفیف و یا تدیل مجازات آنها به مجازت خفیف تر ارائه میشود

عفو عمومی و خصوصی چیست و منظور از شمول عفو چیست؟

به طور کلی دو توع عفو وجود دارد که رهبر معظم انقلاب بر اساس مصلحت و انجام مشورت با رئیس قوه قضاییه هر یک از عفو عمومی و خصوصی را انتخاب مینمایند