نحوه اثبات نشوز زوجه

با ایجاد عقد نکاح، زوجه موظف به تمکین از شوهر خود، میگردد، در صورتی که زوجه از تمکین خودداری نماید، با تکیه بر نحوه اثبات نشوز زوجه، این امکان برای زوج فراهم میشود که حکم نشوز همسر خود را از دادگاه درخواست نماید، با صدور حکم نشوز، زوجه از دریافت نفقه محروم خواهد گشت و حق ازدواج مجدد برای زوج ایجاد میگردد.

ما در این مقاله میخواهیم به نحوه اثبات نشوز زوجه، مراحل صدور گواهی نشوز، موارد قانونی عدم تمکین زوجه، و همچنین نیز به ضمانت اجرای نشوز زوجه، بپردازیم.

نحوه اثبات نشوز زوجه

به محض ایجاد عقد نکاح، وظایفی برای هر یک از زوجین ایجاد میگردد، تمکین {عام و خاص} زوجه از زوج، و در مقابل، پرداخت نفقه زوجه توسط زوج، از عمده تکالیفی می باشد که، عقد نکاح بر دوش زوجین قرار داده است، هر یک از زوجین نسبت به انجام وظایف، مسئول میباشند، با توجه به قانون، هر زمانی که زوجه از تمکین  خودداری نماید، زوج میتواند با اثبات عدم تمکین زوجه، حکم و گواهی نشوز زوجه را از دادگاه بگیرد.

 با اثبات نشوز زوجه، نفقه به آن تعلق نمیگیرد، مگر اینکه عدم تمکین، به دلیل عذر موجه باشد، مانند اینکه، زندگی با زوج، خوف جانی، مالی، شرافتی برای زوجه به همراه داشته باشد، یا زوجه در صورت باکره بودن، از حق حبس خود استفاده نماید، که در این صورت با وجود عدم تمکین زوجه، نفقه به وی تعلق خواهد گرفت.

 شایان ذکر است که با وقوع عقد نکاح، زوجه مالک مهریه میگردد، و هر زمانی که زوجه، مهریه را از شوهر خود، مطالبه نماید، زوج، موظف به پرداخت آن می باشد، و ناشزه بودن زوجه خللی به مهریه وی وارد نمیسازد.

مراحل صدور حکم و گواهی نشوز

بر اساس ماده 1108قانون مدنی، هرگاه زوجه بدون دلیل قانونی، از شوهر خود تمکین نکند، مستحق نفقه نخواهد بود، در صورتی که زوجه از زوج، تمکین به عمل نیاورد، زوج، علاوه بر اینکه از پرداخت نفقه معاف میگردد، میتواند با گرفتن حکم عدم تمکین زوجه، نشوز زوجه را ثابت نماید، برای گرفتن حکم نشوز زوجه، باید مراحلی را پشت سر گذاشت که در ادامه به آن مراحل خواهیم پرداخت.

برای گرفتن حکم نشوز زوجه، در ابتدا باید دادخواست الزام به تمکین، توسط زوج یا وکیل آن، از طریق دفاتر خدمات قضایی ثبت گردد، و بعد از ثبت دادخواست و ارسال آن توسط دفاتر خدمات قضایی به دادگاه خانواده، وقت رسیدگی توسط دادگاه خانواده تعیین میگردد،

 در جلسه رسیدگی، دادگاه با بررسی های لازم در خصوص ادله و مستندات زوجین و وجود شرایط تمکین، زوجه را ملزم به تمکین می نماید، بعد از قطعیت رای الزام به تمکین، زوج با درخواست صدور اجرائیه از اجرای احکام، اجراییه را گرفته و ارائه نماید، با صدور اجرائیه حکم الزام به تمکین زوجه، و ابلاغ آن به زوجه، در مهلت 10 روز، اگر زوجه، برای تمکین اعلام آمادگی ننماید، زوج می تواند توسط دادگاه، تقاضای صدور گواهی نشوز زوجه را درخواست نماید.

باید به این نکته توجه داشت که منظور از اینکه دادگاه زوجه را ملزم به تمکین میکند این است که فقط این حکم را برای زوجه ارسال مینماید و در الزام به تمکین، هیچ اجباری برای زوجه نیست، و اگر چنانچه زوجه، به حکم الزام به تمکین، عمل نکند، مجازاتی برای او نیست، و تنها ضمانت اجرای عدم تمکین زوجه، عدم استحقاق نفقه به او میباشد.

 موارد قانونی عدم تمکین زوجه

با توجه به اینکه تمکین زوجه از زوج، جزء وظایف او به حساب آمده و در صورتی که زوجه به وظیفه خود عمل نکند، از دریافت نفقه محروم میگردد، و همچنین نیز در صورت عدم تمکین زوجه، زوج میتواند با گرفتن حکم نشوز او، دادخواست طلاق یک طرفه بدهد که در این صورت، اجرت المثل و نحله و تنصیف اموال به زوجه تعلق نخواهد گرفت.

 سوالی که در این زمینه وجود دارد این است که آیا هر عدم تمکینی موجب نشوز زوجه میگردد؟

در پاسخ این سوال باید گفت که خیر، هر تمکین نکردنی، موجب نشوز زوجه نمیگردد، بلکه زوجه در مواردی مانند: عسر و حرج، استفاده از حق حبس و اعمال خاص زنانه و عدم تهیه منزل توسط زوج، که در قانون پیشبینی شده است، این حق برای زوجه فراهم گشته که از زوج تمکین نکند، و در عین حال، ناشزه هم محسوب نگردد، در ادامه به بعضی از آن موارد، اشاره میکنیم.

• بر اساس ماده 1127قانون مدنی، هر گاه زوج به مریضی های مقاربتی دچار گردد، زوجه حق دارد که از او تمکین نکند.
• بر اساس ماده 1115 قانون مدنی، اگر زندگی با زوج، برای زوجه خوف بدنی یا مالی یا شرافتی داشته باشد، در این صورت زوجه میتواند جدا از زوج زندگی نماید.
• زوجه از حق حبس، استفاده نماید، اگر زوجه باکره باشد و قبلا از زوج تمکین عام نکرده باشد، میتواند تا گرفتن مهریه خود، تمکین نکند.
• اگر زوجه در دوره عادت ماهانه،{حیض باشد} یا نفاس باشد، حق دارد از تمکین خودداری کند.
•  اگر زوج منزل و اثاث البیت برای سکونت و زندگی تهیه نکند یا آن منزل در شان زوجه نباشد، زوجه میتواند از زوج تمکین ننماید.

لازم به ذکر است که، اگر زوجه، با مجوز قانونی از تمکین امتناع نماید، و لیکن با این وجود، زوج از پرداخت نفقه خودداری کند، زوجه میتواند از طریق دادگاه، برای مطالبه نفقه خود اقدام به عمل آورد، و اگر چنانچه با وجود حکم پرداخت نفقه، زوج، نفقه زوجه را پرداخت نکند، برای زوجه حق طلاق یک طرفه ایجاد میگردد.

ضمانت اجرای نشوز زوجه چیست { چه آثاری بر  نشوز زوجه بار میشود}

تمکین کردن از زوج، یکی از اساسی ترین تکالیفی می باشد که با ازدواج برای زوجه به وجود می آید، و لیکن اگر زوجه از انجام این وظیفه خودداری کند، زوج میتواند از طریق مراجع قانونی حکم عدم تمکین زوجه را گرفته و ناشزه بودن را، بر وی بار نماید، صدور حکم نشوز، عواقب و تبعات بدی را برای زوجه در پی خواهد داشت که در ادامه موارد آن را ذکر خواهیم کرد.

• مجوز ازدواج مجدد برای زوج میگردد.
• نفقه به زوجه تعلق نمیگیرد.
• اگر دادخواست طلاق از طرف مرد باشد، شرط تنصیف اموال، اجرت المثل و نحله زوجه از بین میرود.
• با حکم نشوز، زوجه نمیتواند طلاق یک طرفه بگیرد.