هر گاه شخصی بدون هیچگونه مدرکی، پول یا کالایی را به فرد دیگری به عنوان قرض، داده باشد، در این صورت، میتواند با توجه به نحوه شکایت طلب بدون مدرک، از شخص بدهکار شکایت نموده و با اعمال راهکار هایی که قانون در این زمینه قرار داده، به حق و حقوق خود برسد.
ما قصد داریم در این مقاله، به نحوه شکایت طلب بدون مدرک و مراحل شکایت طلب بدون مدرک بپردازیم.
نحوه شکایت طلب بدون مدرک
گاهی اوقات پیش می آید که به شخصی، پول یا کالای دیگری را قرض دادید و هیچ مدرکی نسبت به طلبکار بودن خود، در دست ندارید، در این صورت، میتوان از طریق قانون، نسبت به اثبات طلب خود و مطالبه آن از بدهکار، اقدام نمود.
البته شرط اساسی و مهم در رابطه با مطالبه وجه این است که طلب باید حال و منجز باشد، یعنی اینکه سررسید پرداخت بدهی فرارسیده یا گذشته باشد، چنانچه اگر برای پرداخت بدهی، زمان، مشخص شده باشد، قبل از فرارسیدن زمان پرداخت، نمیتوان درخواست مطالبه وجه نمود.
برای شکایت از طلب بدون مدرک، روش هایی مانند: اقرار خود بدهکار، شهادت شهود، ارسال اظهار نامه برای بدهکار توسط طلبکار، قسم خوردن و استفاده از اماره، وجود دارد که در ادامه به هر یک این روش ها میپردازیم.
بر اساس ماده 1275قانون مدنی، هر فردی به نفع دیگری اقرار نماید، ملزم به اقرار خود خواهد بود.یکی از ساده ترین راههای اثبات طلب بدون مدرک، اقرار شخص بدهکار می باشد، اقرار شفاهی یا کتبی شخص، به ضرر خود، در دادگاه و نزد قاضی، موجب بدهکاری شخص اقرار کننده میگردد، اقرار در حقیقت، نوعی اعتراف می باشد،
شهادت دادن شهود، یکی دیگر از روش های اثبات طلب بدون مدرک میباشد، در صورتی که برای اثبات طلب، شهودی {دو شاهد مرد یا یک مرد و دو زن} وجود داشته باشد، باید به دادگاه اعلام نمایید و در صورتی که شهود، شرایط شهادت را داشته باشند، حکم بر اساس شهادت آنها، صادر میگردد، در واقع، شاهد داشتن برای طلب، جزء روش های طلب بدون مدرک، محسوب نمیگردد، به دلیل اینکه شهادت شهود یکی از ادله اثبات دعوا بوده و وجود شهود به تنهایی، مدرک و ادله در دادگاه، به حساب می آید،
ولیکن در طلب بدون مدرک، فرض بر این است که هیچگونه مدرک و ادله ای در خصوص اثبات طلب، وجود ندارد، با وجود چنین شرایطی، ما دنبال روش و راهی برای اثبات طلب هستیم.
راه دیگری که میتوان برای اثبات طلب بدون مدرک استفاده نمود این است که طلبکار، اظهار نامه ای برای بدهکار، مبنی بر پرداخت بدهی خود در مدت معینی، ارسال نماید، ممکن است در صورت ارسال اظهارنامه توسط طلبکار، بدهکار به طور صریح یا ضمنی به بدهکار بودن خود اعتراف کند، که در این صورت، طلبکار با همین اقرار و اعتراف شخص بدهکار مبنی بدهکار بودن خود، میتواند برای مطالبه طلب خود اقدام نماید.
لازم به ذکر است که، روش ارسال اظهار نامه یک راه صد در صد و تضمینی به حساب نمی آید، به دلیل اینکه اگر بدهکار جواب اظهارنامه را ندهد و یا در جواب اظهارنامه به طور صریح یا ضمنی به بدهکار بودن خود، اعتراف ننماید، دیگر ارسال اظهارنامه در دادگاه قابلیت اثبات طلب را نخواهد داشت.
یکی دیگر از روش های اثبات طلب بدون مدرک، ادای سوگند و قسم خوردن، می باشد، طلبکار میتواند برای اثبات طلب خود، از دادگاه جلسه ای برای ادای سوگند را درخواست نماید،که در این صورت دادگاه طرفین دعوا را به دادگاه احضار خواهد کرد، در جلسه دادگاه ابتدا بدهکار باید بر عدم بدهکار بودن خود قسم بخورد که در این حالت، دعوای طلبکار، رد خواهد شد و پرونده مختومه میگردد و اگر بدهکار قسم نخورد، در این صورت، طلبکار باید سوگند یاد نماید، و با قسم خوردن وی، طلب آن ثابت میگردد.
این نکته را باید خاطر نشان کرد که در بحث ادای سوگند، همه چیز به وجدان طرفین و اینکه چقدر پایبند به شرعیات می باشند، بر میگردد.
بر اساس ماده 1321قانون مدنی، به اوضاع و احوالی که به حکم قانون یا در نظر قاضی دلیل بر امری شناخته شود، اماره قضایی میگویند، مواردی مانند: عکس، فیلم، پیامک، صداهای ضبط شده، شهادت دادن کودکان، رسید و فیش واریز وجه و چیزهای دیگری که در علم قاضی تاثیر داشته باشد را، میتوان، برای اثبات طلب بدون مدرک در دادگاه مورد استفاده قرار داد.
استفاده از اماره قضایی برای اثبات طلب بدون مدرک، یکی از راهکارهای خیلی مهم و کاربردی میباشد، در واقع، طلب بدون مدرک در استفاده از اماره قضایی، کاربرد پیدا میکند، از آنجایی که اماره قضایی، دلیل و مدرک برای اثبات یا رد کردن امری در دادگاه، به حساب می آید، و همچنین نیز، اماره در دادگاه میتواند تاثیر بسزایی در روند رسیدگی به پرونده و صدور حکم داشته باشد،
پس در نتیجه اگر شخص طلبکار در رابطه با طلب خود، اماره قضایی داشته باشد، میتواند با در دست داشتن اماره قضایی، به دادگاه مراجعه نموده و نسبت به مطالبه طلب خود از شخص بدهکار، اقدامات لازم را انجام دهد.
باید در نظر داشته باشید که اماره ها به عنوان یکی از ادله اثبات دعوا محسوب میشوند و در رای و نظر قاضی تاثیر بسزایی دارند و لیکن قاضی، مخیر است که طبق اماره قضایی رای خود را صادر نماید.
برای اطلاع بیشتر از مباحث حقوقی مطالبه وجه اینجا کلیک نمایید.
مراحل شکایت طلب بدون مدرک
بسیار پیش می آید شخصی، به دلیل اعتماد و اطمینانی که به بدهکار دارد، بدون دریافت هیچ مدرکی، پول یا شیء دیگری را به او قرض میدهد، و بعد از سر رسید موعد پرداخت بدهی، بدهکار از پرداخت آن، خودداری میکند و بالکل منکر بدهکاری خود میشود، در این صورت طلبکار میتواند از طریق مراجع قانونی، نسبت به مطالبه طلب خود، اقدامات لازم را انجام دهد.
برای پیگیری طلب بدون مدرک از طریق قانون، در ابتدا طلبکار باید به دفاتر خدمات قضایی رفته و دادخواست مطالبه وجه را در آنجا تنظیم و به ثبت برساند، بعد از ثبت دادخواست مطالبه وجه، دادخواست، توسط دفاتر خدمات قضایی به دادگاه حقوقی ارسال میگردد و در آنجا، وقت و جلسه رسیدگی تعیین میشود، در جلسه رسیدگی طلبکار و بدهکار توسط قاضی احضار خواهند شد و ادله و مدارک مورد بررسی قرار گرفته و اظهارات هر دو شنیده میشود، و بعد از بررسی های لازم، حکم مقتضی توسط قاضی صادر میگردد.
در بحث قرض دادن باید این نکته را خاطر نشان کنیم که در بین مردم مرسوم است، به جای استفاده از کلمه عاریه، از کلمه قرض استفاده میکنند، در واقع منظور از اینکه قرض دادم یا قرض گرفتم، عاریه گرفتن یا عاریه دادن میباشد، عقد قرض به عنوان یک عقد مستقل، دارای آثار قانونی منحصر به فردی می باشد.
سوالات متداول
نحوه شکایت از طلب بدون مدرک از طریق شهادت شهود چگونه است؟
اگر برای اثبات طلب خود شهودی که از شرایط شهادت برخوردار بوده، وجود داشته باشد، میتوان با شهادت آنها طلب خود را در دادگاه ثابت نمود.
اماره قضایی چیست؟
به اوضاع و احوال و هر آنچیزی که به حکم قانون یا در نظر قاضی دلیل و مدرک محسوب گردد، اماره قضایی میگویند.
چگونه ادای سوگند موجب اثبات طلب میگردد؟
در دادگاه بدهکار باید بر عدم بدهکار بودن خود قسم بخورد که در این حالت با قسم خوردن وی، دعوای طلبکار، رد خواهد شد و پرونده مختومه میگردد و اگر بدهکار قسم نخورد، در این صورت، قسم به طلبکار برمیگردد و او باید سوگند یاد نماید، و با قسم خوردن وی، طلب آن ثابت میگردد.
