بخشیدن مهریه در عوض حق طلاق، برای زوجه حق طلاق ایجاد میکند یا نه؟ به عبارت دیگر، آیا بخشیدن مهریه از موارد قانونی حق طلاق زوجه محسوب میگردد؟ و اینکه زوجه در عوض بخشش مهریه میتواند دادخواست طلاق یک طرفه بدهد؟
در واقع این امکان وجود دارد که زوجه با بخشیدن مهریه، بتواند رضایت شوهر خود را مبنی بر طلاق، از او، بگیرد، اگر زوج در قبال بخشش مهریه، حق طلاق را به زوجه واگذار نماید، در این صورت، زوجه وکالت در طلاق را به دست می آورد، یا بهتر بگوییم زوج حق طلاق را در عوض بخشش مهریه، با زوجه معامله مینماید.
ما در این مقاله میخواهیم معنای بخشیدن مهریه در عوض حق طلاق را توضیح دهیم و به این سوال که آیا بخشش مهریه، باعث ایجاد حق طلاق برای زوجه میگردد پاسخ دهیم و در ادامه به مباحثی همچون شرایط طلاق گرفتن زوجه از زوج، روش های قانونی طلاق از طرف زوجه، و جایگاه بخشش مهریه در طلاق، بپردازیم.
بخشیدن مهریه در عوض حق طلاق
این ضرب المثل و اصطلاح <مهرم حلال، جانم آزاد،> این شبهه را در ذهن بسیاری از خانم ها ایجاد کرده است که، زوجه با بخشیدن مهریه خود، میتواند در مقابل، حق طلاق را از زوج، بگیرد، و گمان میکنند که بخشیدن مهریه، موجب به وجود آمدن حق طلاق برای زوجه میگردد، و صرف بخشیدن مهریه برای طلاق گرفتن کفایت میکند، ولیکن بر خلاف تصور این دسته از خانم ها، بخشیدن مهریه ربطی به ایجاد حق طلاق برای زوجه نداشته و این مطلب تماما بستگی به نظر زوج دارد که آیا واگذاری حق طلاق را در عوض بخشش مهریه قبول کند یا نه؟
اگر زوج واگذاری حق طلاق را در عوض بخشش مهریه، قبول نماید، در این صورت زوجه میتواند با بخشیدن بخشی یا همه مهریه، وکالت در طلاق را به خود اختصاص دهد، و اگر زوج واگذاری حق طلاق را در قبال بخشیدن مهریه قبول ننماید، بخشش مهریه توسط زوجه، موجب حق طلاق برای وی نمیگردد، و امکان دادخواست طلاق یک طرفه از جانب زوجه به استناد بخشش مهریه، وجود نخواهد داشت.
شرایط طلاق گرفتن زوجه از زوج
از آنجایی که در قانون، حق طلاق به زوج اختصاص داده شده، طلاق، بدون اذن و رضایت زوج، صورت نخواهد گرفت، و برای جاری شدن حکم طلاق، رضایت زوج، الزامی میباشد، و لیکن قانونگذار با وجود شرایطی، مانند، اثبات عسر و حرج توسط زوجه، و یا تحقق یافتن شروط مندرج در سند ازدواج و همچنین نیز با داشتن وکالت در طلاق، امکان طلاق از طرف زوجه را در قانون پیشبینی نموده است.
زوجه با وجود یکی از این 3مورد، میتواند، دادخواست طلاق یک طرفه را در دفاتر خدمات قضایی ثبت کرده و نسبت به طلاق خود، از طریق دادگاه خانواده، اقدام نماید، چنانچه اگر زوجه، دلیل محکمه پسند و قانع کننده ای {هیچ یک از موارد سه گانه وجود نداشته باشد} برای ارائه به دادگاه جهت صدور حکم طلاق، نداشته باشد، در این صورت فقط از طریق رضایت گرفتن از شوهر خود، میتواند اقدام به طلاق نماید، زوجه میتواند با بخشیدن بعض یا تمام مهریه خود، شوهر خود را نسبت به طلاق، راضی نموده، و مهریه خود را در عوض گرفتن حق طلاق، ببخشد.
لازم به ذکر است که بذل مهریه در قبال حق طلاق، منوط به این است که زوج به این امر، رضایت دهد، در غیر این صورت اگر زوج، به بخشیدن مهریه در قبال حق طلاق، رضایت ندهد، زوجه نمیتواند نسبت به طلاق خود، اقدامی نماید.
روش های قانونی طلاق از طرف زوجه
قانونگذار روش هایی که زوجه میتواند به صورت قانونی، و بدون رضایت زوج، درخواست طلاق یک طرفه بدهد را، در قانون پیشبینی نموده است،
موارد قانونی که، این امکان را برای زوجه فراهم می سازد که مستقیما و بدون رضایت زوج، دادخواست طلاق را ارائه نماید، به چهار دسته تقسیم میشوند.
وکالت در طلاق داشتن زوجه
بر اساس ماده 1133قانون مدنی حق طلاق با مرد میباشد و زوج هر زمانی که خواسته باشد، این اختیار به او داده شده که با پرداخت حقوق مالی زوجه، وی را طلاق دهد، این امر موجب نگرانی های فراوانی در بانوان ایجاد نموده است و بسیاری از آنها به دلیل اینکه آقایان از این حقی که قانون به آن ها واگذار نموده، سوءاستفاده نکنند، در هنگام عقد نکاح یا بعد از آن، تلاش میکنند این حق را به نفع خودشان تحت عنوان، گرفتن حق طلاق، مصادره کنند،
به هرحال زوجه با داشتن وکالت در طلاق، میتواند بدون رضایت همسر خود، دادخواست طلاق یک طرفه را از طریق دفاتر خدمات قضایی، به دادگاه ارائه نماید و طلاق خود را بگیرد و عدم رضایت زوج نسبت به طلاق، هیچ اثری نداشته و دادگاه بدون رضایت زوج، حکم طلاق را به نفع زوجه صادر مینماید.
تحقق شروط مندرج در سند ازدواج
در زمان وقوع نکاح هر یک از زوجین میتوانند هر شرطی که مخالف اسلام و عقل نباشد، را به عنوان شروط ضمن عقد، در سند ازدواج، بیاورند، و عمل به آن شروط، الزامی است و عدم رعایت آن شروط ضمن عقد، ممکن است پیامدهای سختی را برای هریک از زوجین، در پی داشته باشد،
در سند ازدواج دوازده شرط قرار داده شده که با تحقق یکی از این دوازده شرط توسط زوج، برای زوجه حق طلاق ایجاد میگردد، زمانی که زوج شروط دوازده گانه را امضا میکند، در واقع با این کار، حق طلاق مشروط را به زوجه واگذار می نماید، و زوجه با تحقق هر یک از این شروط ضمن عقد، میتواند با مراجعه به دادگاه دادخواست طلاق یک طرفه را ارائه نموده و طلاق خود را بگیرد.
موارد شروط دوازده گانه به قرار زیر می باشد:
نپرداختن نفقه از جانب زوج و در حالتی که اجبار به پرداخت نیز ممکن نباشد،اگر زوج به مدت 6 ماه نفقه زوجه را نپردازد زوجه می تواند با مراجعه به دادگاه دادخواست طلاق یک طرفه را بدهد.
سوء رفتار و یا سوء معاشرت زوج به نحوی که امکان زندگی برای زوجه را مختل سازد، زوج با همسر و فرزندان خود بد رفتاری نماید، رفتاری که غیر قابل تحمل باشد.
مبتلا گشتن زوج به بیماری های صعب العلاج. در صورتی که زوج به بیماری های صعب العلاج مبتلا گردد، به طوری که ادامه زندگی، سلامت زوجه را به خطر بیندازد.
اشتغال زوج به کاری که با حیثیت خانوادگی زوجه تعارض داشته باشد، زوج مشغول به کاری شود که به آبروی زوجه لطمه وارد کند.
جنون زوج در حالتی که فسخ نکاح ممکن نباشد،{دیوانه بودن مرد در زمانی که امکان فسخ نباشد}.
محکومیت زوج به مجازات حبس برای 5سال یا بیشتر . در صورتی که زوج به محکومیت قطعی 5سال به بالا محکوم گردد و حکم در حال اجرا باشد{یعنی در زمان دادخواست طلاق زوجه، زوج در زندان باشد}.
ابتلای زوج به اعتیادی که ادامه زندگی زوجه را دشوار و سخت نماید.مثلا اعتیادی که موجب بیکاری زوج شود، موجب فروش لوازم منزل شود، موجب ضرر جسمی و روحی به زوجه و فرزند شود.
ترک زندگی مشترک توسط زوج بدون عذر موجه. زوج بدون دلیل زندگی مشترک را ترک نماید و یا 6ماه بدون عذر موجه، یکسره غایب شود.{تشخیص عذر موجه با دادگاه میباشد}.
محکومیت قطعی زوج به دلیل جرمی که خلاف شان و حیثیت خانوادگی زوجه باشد. زوج محکوم به مجازاتی شود که آبرو و موقعیت زوجه را به خطر بیاندازد.
در صورتیکه زوجه بعد از 5سال زندگی به دلیل عقیم بودن زوج یا سایر مشکلات او، صاحب فرزند نگردد.{زوج بچه دار نشود}.
در صورتیکه زوج، مفقود الاثر باشد و بعد از 6ماه از رجوع زوجه به دادگاه، پیدا نشود.
در صورتیکه زوج بدون اجازه زوجه، همسر دوم اختیار نماید و یا به تشخیص دادگاه، نسبت به همسران خود، اجرای عدالت نداشته باشد.
لازم به ذکر است که به غیر از این دوازده موردی که در سند ازدواج آمده، هر شرط دیگری که مخالف اسلام و عقل نباشد را میتوان به عنوان شرط ضمن عقد، در سند ازدواج قرار داد.
ایجاد عسر و حرج برای زوجه
بر اساس ماده 1130 قانون مدنی، در صورتی که ادامه زندگی مشترک، موجب وضعیتی گردد، که زوجه توان تحمل آن را نداشته باشد، و آن وضعیت، باعث به وجود آمدن عسر و حرج، برای زوجه گردد، در این صورت، زوجه با مراجعه به دادگاه و اثبات عسر و حرج، میتواند اجازه طلاق را از دادگاه بگیرد.
در قانون مواردی را تحت عنوان عسر و حرج بیان نموده و باید توجه داشت که موارد عسر و حرج، حصری نمی باشد، و هر امری را که بتوان در دادگاه، به عنوان موارد عسر و حرج به اثبات رساند، مجوز طلاق یک طرفه، میشود.
عدم پرداخت نفقه زوجه
نفقه جزء حقوق مالی زوجه، به شمار می آید، و تا زمانی که زوجه، در تمکین شوهر باشد، مستحق دریافت نفقه میباشد، و زوج باید نفقه زوجه را، مطابق شان و منزلت وی، پرداخت نماید، در صورتی که زوج از پرداخت نفقه زوجه خودداری نماید، برای زوجه حق طلاق ایجاد میگردد،
مطابق ماده 1129 قانون مدنی، در صورتی که زوج، از پرداخت نفقه زوجه خودداری نماید، و امکان اجرای حکم دادگاه و الزام او به دادن نفقه نباشد، زوجه میتواند به دادگاه خانواده مراجعه نماید و دادخواست طلاق یک طرفه را ثبت، و نسبت به طلاق خود اقدامات لازم را انجام دهد.
برای تنظیم لایحه دفاعیه طلاق، بر روی این لینک کلیک کنید.
طلاق از طرف زوجه با بخشش مهریه
فرض کنید که زوجه از طریق هیچ یک از روش های قانونی نمیتواند درخواست طلاق یک طرفه بدهد به زبان ساده تر بخواهیم عرض کنیم، زوجه، از طریق قانونی راهی برای طلاق گرفتن از زوج نداشته باشد، در این حالت، زوجه میتواند از طریق مهریه خود، بر روی زوج فشار بیاورد که زوج به طلاق رضایت دهد، به این نحو که با مطالبه کردن مهریه از زوج، به عنوان اهرم فشار استفاده نماید، و بخشیدن مهریه خود را، مشروط به رضایت به طلاق، نماید،
در این صورت زوجه میتواند، با بخشیدن تمام مهریه یا بخشی از آن، رضایت شوهر خود را نسبت به طلاق بگیرد، البته همه این بحث ها مشروط بر این است که، زوج، بخشیدن مهریه را در عوض رضایت به طلاق، قبول نماید، در غیر این صورت، اگر چنانچه زوج، با بخشیدن مهریه، به طلاق رضایت ندهد، زوجه نمیتواند با بخشیدن مهریه خود حق طلاق را به دست بیاورد و بخشیدن مهریه سودی برای زوجه به همراه نخواهد داشت.
