اولین گامی که توسط قانونگذار جهت مطالبه حقوق قانونی افراد پیش بینی شده است ارسال اظهارنامه میباشد، فلذا نحوه تنظیم و ارسال اظهارنامه به عنوان یک عمل حقوقی مهم میتواند تاثیر بسزایی در نحوه و کیفیات حقوق شخص از دیگری داشته باشد، لکن با توجه به اهمیت اظهارنامه ها در ساز و کار حقوقی در کشور در این مطلب قصد داریم به توضیح اظهارنامه و نکات مهم نحوه تنظیم و ارسال اظهارنامه را بیان میکنیم.
اظهارنامه چیست؟ و چه کاربردی دارد؟
اظهارنامه در واقع یک سند عادی و ابزاری است که جهت مطالبه حق و اطلاع رسانی توسط شخص حقیقی یا حقوقی جهت انجام کار و یا تعهدی توسط دیگری مورد استفاده قرار میگیرد، به عبارت ساده تر هنگامی که شما قصد دارید شخصی را جهت انجام تعهد و یا کاری مطلع کنید، سعی میکنید ابتدا از طریق ارتباط و تماس با طرف مقابل خود ایشان را به انجام خواسته خود وادار نمایید و در صورتی که طرف مقابل شما از انجام تعهدات خود همچنان سر باز زند در وهله بعد به مراجع قضایی متوسل شده و با ارائه دادخواست و شکواییه، حقوق خود را در دادگاه صالح مطالبه میکنید.
اظهارنامه نیز میتوان گفت نوعی مکاتبه جهت مطالبه حق و یا اطلاع رسانی برای انجام کاری است که قبل از انجام دادرسی و رسیدگی در مراجع قضایی بین اظهار کننده و گیرنده انجام میشود، تا گیرنده حسب توافق قبلی یا جدید نسبت به انجام تعهد خود اقدام نماید در غیر اینصورت اظهار کننده از طریق مراجع قضایی اقدام به مطالبه حق و الزام به انجام تعهد گیرنده میکند.
افزون بر این اظهارنامه کاربرد های متعددی دارد که در زیر به تعدادی از این موارد میپردازیم:
- اطلاع رسانی جهت انجام کار، الزام به انجام تعهد و..
- اطلاع رسانی جهت رفع مسئولیت یا ایجاد مسئولیت حقوقی
- اطلاع رسانی جهت دریافت و یا ارائه مال
- اطلاع رسانی جهت واقعه حقوقی و یا انجام عمل حقوقی مانند فسخ
- و…
در اظهارنامه چه مواردی ذکر میشود؟
اظهارنامه یک ابلاغیه رسمی از سوی یک شخص حقیقی یا حقوقی است که به وسیله ساز و کار قضایی برای شخص دیگری ارسال میشود بنابراین همانند یک نامه یا دادخواست دارای مشخصات هویتی اظهار کننده و گیرنده و به انضمام آدرس و نشانی آنها و همچنین شرح خواسته میباشد که به تفصیل شامل موارد زیر میباشد:
- الف. مشخصات هویتی شامل نام و نام خانوادگی، کد ملی، شماره شناسنامه شخص اظهار کننده.
- ب. مشخصات هویتی شامل نام و نام خانوادگی، کد ملی، شماره شناسنامه شخص گیرنده (اظهار شونده).
- پ. نشانی گیرنده جهت ارسال اظهارنامه و نشانی اظهار کننده جهت پاسخ به اظهارنامه توسط گیرنده.
- ت. موضوع اظهارنامه.
- ج. شرح اظهار نامه.
- چ. امضا اظهار کننده.
برای دریافت آماده اظهارنامه تنظیم شده توسط وکلای ما بر روی این لینک کلیک کنید.
چه نکاتی را باید در نحوه تنظیم و ارسال اظهارنامه در نظر داشته باشیم؟
اظهارنامه مکاتبه ای است که شما با مراجعه به سامانه خدمات الکترونیک قضایی و یا حضور در دفتر خدمات قضایی اقدام به توصیف خواسته های خود در اظهارنامه میکنید، بنابراین مهم ترین چیزی که باید قبل از تنظیم اظهارنامه به آن توجه داشته باشید این است که اظهارنامه که توسط شما برای گیرنده ارسال شده است حاوی بیانات شما به صورت مکتوب است که در ذیل آن به امضای شما در آمده است و دیگر نمیتوانید آن را انکار نمایید، بنابراین توصیه میکنیم در هنگام تنظیم اظهارنامه به نکات ذیل توجه نمایید.
الف. از قبول یا عدم انجام کاری به صورت صریح توسط خود اجتناب کنید زیرا موجب ایجاد مسئولیت برای شما میشود.
ب. از بیان توهین و تهدید طرف مقابل و استفاده جملات که موجب حتک حرمت و حیثیت وی شود به شدت خودداری کنید چرا که طرف مقابل شما میتواند از مسئوله علیه شما در دادگاه کیفری شکایت نمایید.
پ. بیانات شما در اظهارنامه و آن چیزی که در آن بکار میبرید میتواند به عنوان اقرار شما در دادگاه استفاده شود بنابراین حتما به مفاد اظهارنامه خود توجه داشته باشید.
ت. اطلاعات اظهار کننده و گیرنده (اظهار شونده) بایستی به درستی در اظهارنامه قید شود در غیر اینصورت ممکن به درستی گیرنده ابلاغ نشود و یا پاسخ آن به دست اظهار کننده نرسد.
باید ها و نباید های پاسخ به اظهارنامه
نکته حائر اهمیتی در که موضوع اظهار نامه باید به آن توجه داشت این است که در بسیاری از موارد هدف از ارسال اظهارنامه توسط فرستنده، گرفتن واکنش و عکس العمل گیرنده در پاسخ میباشد تا به وسیله آن چنانچه اظهار کننده مدرکی از گیرنده ندارد بتواند با پاسخ گیرنده به وسیله اظهارنامه که نوعی اقرار وی میباشد ادله ای در دادگاه به ضرر شما بدست آورد، لذا با این توجه به این موضوع و عدم الزام قانونگذار به پاسخ اظهارنامه توسط فرستنده بایستی گفتی هیچ الزامی برای پاسخ به اظهارنامه توسط شما وجود ندارد و مدت زمانی نیز برای پاسخ وجود ندارد.
بنابراین اولا همان طور که گفته شد هیچ الزامی برای پاسخ به اظهارنامه ای که برای شما ارسال میشود قانون وجود ندارد، اما اگر اظهارنامه طرف مقابل موجب ایجاد مسئولیت برای شما میگردد و ناچارید به آن پاسخ دهید بهتر است با دقت و با کمک یک وکیل پایه یک دادگستری اقدام به نگارش پاسخ اظهار نامه نمایید
نمونه فرم اظهارنامه
اظهارنامه بسته به محتوا و میزان متن آن دارای انواع مختلفی میباشد که در ذیل رایج ترین نمونه اظهارنامه مورد استفاده اشخاص را برای شما آورده ایم:
نمونه اظهارنامه درخواست خلع ید
| مشخصات و اقامتگاه اظهار کننده | موضوع اظهارنامه | مشخصات و اقامتگاه مخاطب | |
| (مشخصات کامل مالک) | درخواست خلع ید از ملک تحت تصرف غیرقانونی | (مشخصات متصرف) | |
| خلاصه اظهارات
با سلام و احترام؛
اینجانب، ……………..، مالک قانونی ملک واقع در آدرس: «………………….»، مطابق اسناد رسمی مالکیت شماره ………….. مورخ ………….. صادره از اداره ثبت اسناد و املاک …………..، می باشم.
متأسفانه، حسب بررسی ها و بازدیدهای مکرر، مشخص گردیده که جنابعالی (یا شرکت تحت مدیریت شما) بدون داشتن هیچ گونه مجوز قانونی، اذن، رضایت یا قرارداد رسمی، اقدام به تصرف غیرقانونی در ملک مذکور نموده اید و همچنان به صورت غیرمجاز از منافع ملک بهره برداری می نمایید.
این تصرف غیرقانونی علاوه بر آنکه مغایر با اصل تسلیط (قاعده فقهی و قانونی تسلط مالک بر مال خود) بوده، طبق مفاد ماده ۳۰ و ۳۱ قانون مدنی، هرگونه تصرف بدون رضایت مالک، ممنوع و مصداق بارز غصب محسوب میگردد.
با استناد به مواد قانونی و همچنین بنا به اصول انصاف و عدالت، از شما درخواست می نمایم ظرف مدت ده روز از تاریخ ابلاغ این اظهارنامه نسبت به تخلیه فوری و کامل ملک مذکور و رفع تصرف اقدام نموده و کلید ملک را به اینجانب یا نماینده قانونی ام تحویل دهید.
بدیهی است در صورت عدم همکاری و ادامه تصرف غیرقانونی، اینجانب ناگزیر به طرح دعوای خلع ید در محاکم صالح قضایی خواهم بود و کلیه هزینه های دادرسی، خسارات وارده و حق الوکاله وکیل بر عهده شخص شما خواهد بود.
امید است با رعایت قانون، از ادامه تصرف غیرقانونی خودداری نموده و نسبت به تخلیه ملک اقدام نمایید تا نیازی به مراجعه به مراجع قضایی نباشد.
با تشکر نام و نام خانوادگی: …………………. امضا و تاریخ: …………………. |
خلاصه پاسخ | ||
نحوه ارسال اظهارنامه
اظهارنامه به دو طریق زیر قابل ارسال برای گیرنده میباشد :
مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی و تنظیم و ارسال اظهارنامه.
مراجعه به سامانه خدمات الکترونیک قضاییه و وارد شدن به کارتابل خود در سامانه و تنظیم و ثبت آن و در نهایت مراجعه به دفتر خدمات الکترونیک قضایی جهت ارسال آن.
تفاوت اظهارنامه و دادخواست و ابلاغیه چیست؟
اظهارنامه یک سند عادی است که توسط اظهار کننده تنظیم و جهت انجام کار و یا اطلاع رسانی خبری برای گیرنده ارسال میشود و پاسخ و عدم پاسخ آن به گیرنده بستگی دارد، اما دادخواست و ابلاغیه قضایی اوراقی هستند که دارای جنبه قضایی میباشد و جهت مطالبه حق و رسیدگی و یا اطلاع رسانی در دادگاه مورد استفاده قرار میگیرد.
به عبارت ساده تر اظهارنامه مکاتبه رسمی و ساده ای است که بین دو شخص انجام میگیرد و هیچ گونه ضمانت اجرای خاصی توسط مرجع قضایی بدواً ندارد اما دادخواست، در واقع درخواست رسیدگی و حل اختلاف قهری توسط دادگاه میباشد که در صورت انجام دادرسی و رسیدگی میتواند در دادگاه جنبه الزام آور داشته باشد.
