مجازات نزاع دسته جمعی چیست؟ نزاع دسته جمعی از جمله جرایمی است که امروزه در اکثر دعاوی کیفری بچشم میخورد، لذا قانون گذار برای جلوگیری و از وقوع این جرم مجازات هایی را تعیین کرده است، که در ادامه به توضیح آن میپردازیم
مجازات نزاع دسته جمعی چیست؟
نزاع در لغت به معنای درگیری یا خصومت داشتن دو فرد بایکدیگر میباشد، و به طور کلی به دو دسته لفظی و فیزیکی تقسیم میشود، که در قانون بیشتر جنبه فیزیکی نزاع مطرح است و جنبه لفظی در عناوین دیگری مانند توهین، تهمت و دیگر موارد بیان شده است.
نزاع فیزیکی خود به دو دسته ی نزاع شخصی و نزاع دسته جمعی تقسیم میشود، که در نزاع شخصی معمولاً دو شخص بدلیل بدهی و یا خصومت شخصی با یکدیگر درگیر میشوند، و این درگیری منجر به آسیب یا جراحتی در افراد میشود، اما گاهاً شاهد هستیم که درگیری بین اشخاص تبدیل به نزاع دسته جمعی میشود، لذا افرادی که اصطلاحاً یک قصد و هدف مشترک در انجام کار خصمانه ای دارند، و یا هواخواه شخص ثالثی هستند در درگیری حضور پیدا میکنند مرتکب منجر آسیب ها یا جنایاتی میشوند.
از این رو قانونگذار برای حفظ حقوق افراد و جلوگیری از درگیری های دسته جمعی این عمل را جرم انگاری کرده، و برای افرادی مرتکب جرم نزاع دسته میشوند ضمانت اجرایی هایی در نظر گرفته است، که در ادامه به آن میپردازیم.
مجازات نزاع دسته جمعی چقدر است؟
بر اساس ماده 615 قانون مجازات اسلامی، هرگاه تعدادی از افراد با یکدیگر درگیر شوند، که این درگیری در یک زمان و مکان توسط این اشخاص صورت گرفته باشد، هر یک از شرکت کنندگان در نزاع (درگیری) حسب مورد به مجازات زیر محکوم میشوند:
الف. در صورتی که درگیری ایجاد شده بین افراد منتهی به قتل شود، در این صورت هر یک از شرکت کنندگان در درگیری به مجازات حبس از 1 تا 3 سال محکوم میشوند.
ب. در صورتی که نزاع دسته جمعی موجب نقص عضو مجنی علیه گردد، در این صورت هر یک از شرکت کنندگان در نزاع به مجازات حبس از 6 ماه تا 3 سال محکوم میشوند.
پ. چنانچه نزاع دسته جمعی موجب آسیب و جراحت در افراد شود که در این صورت هر یک از حاضران نزاع به مجازات حبس از 3 ماه تا 1 سال محکوم میشوند.
گفتنی است مجازات های ذکر شده شده مانع اجرای قصاص یا دیه حسب مورد نخواهد شد.
شرایط تحقق مجازات نزاع دسته جمعی
برای اینکه جرم نزاع دسته جمعی تحقق پیدا کند لازم است شرایط وجود داشته باشد که در ادامه به آن میپردازیم :
الف. برای احقاق جرم نزاع دسته جمعی لازم است تعداد شرکت کنندگان حاضر در نزاع 3 نفر یا بیشتر باشد، لذا در صورتی که دو نفر با هم نزاع داشته باشند مجازات نزاع دسته جمعی در این مورد صدق نمیکند.
ب. در صوتی که متهم اصلی به طور دقیق شناسایی نشود و یا همه افراد حاضر در نزاع مقصر شناخته شود.
پ. در نزاع دسته جمعی لازم است همه افراد در یک زمان و مکان مرتکب درگیری شوند، به عنوان مثال اگر افراد متخاصم به طور جداگانه در مدت زمان های متفاوتی مرتکب آسیب یا جراحتی با قصد و هدف مشترک شوند، مجازات نزاع دسته جمعی در این مورد صدق نمیکند.
در چه مواردی نزاع دسته جمعی مجازاتی در پی ندارد؟
قانون گذار در ماده 615 قانون مجازات اسلامی بیان دارد، چنانچه فردی در نزاع دسته جمعی برای دفاع مشروع (دفاع مشروع شامل، حفظ جان، ناموس، کشور و..) مرتکب آسیب یا جراحتی در نزاع دسته جمعی شود، مشمول مجازات این ماده نمیشود.
شایان ذکر است بحث اثبات دفاع مشروع در دعاوی کیفری امری بسیار سخت و پیچیده ای است، و بار اثبات آن بر عهده مدعی میباشد.
سوالات مرتبط
آیا نزاع دسته جمعی سابقه کیفری ایجاد میکند؟
بله از آنجایی که حبس این جرم بیش از 2سال است، بنابراین مجازات نزاع دسته جمعی در سابقه کیفری فرد درج میشود.
اگر در نزاع دسته جمعی فردی فوت کند مجازات افراد شریک در قتل چگونه محاسبه میشود؟
در صورتی که نزاع دسته جمعی منجر به قتل شود چنانچه قاتل مشخص نشود، هر یک از شرکت کنندگان در نزاع علاوه بر متحمل شدن قصاص و دیه به مجازات 1 تا 3 سال حبس محکوم میشوند.
