متاسفانه بعضی از افراد به دلیل مشکلاتی که دارند، اقدام به آزار و اذیت حیوانات می کنند، و به آنان صدمه می زنند، لذا قانونگذار برای جلوگیری از این اقدام برای آنها مجازات حیوان آزاری را در نظر گرفت، لذا در این مقاله به مصادیق حیوان آزاری و مجازات حیوان آزاری می پردازیم.
مجازات حیوان آزاری چیست؟
طبق ماده 679 قانون مجازات اسلامی، هر کس به عمد و بدون ضرورت حیوان حلال گوشت متعلق به دیگری یا حیواناتی که شکار آنها توسط دولت ممنوع اعلام شده است را بکشد یا مسموم یا تلف یا ناقص کند، به مجازات حیوان آزاری که حبس از نود و یک روز تا شش ماه یا جزای نقدی از پانزده میلیون ریال تا بیست و پنچ میلیون ریال می باشد، محکوم خواهد شد.
در قانون مجازات اسلامی، قانونگذار در بخش تعزیرات به جرم انگاری مجازات حیوان آزاری پرداخته است لذا این قانون با نواقصی روبه رو بود که سر انجام در سال 1400 بواسطه ی لایحه حمایت از حیوانات، این نقص ها برطرف شد.
طبق ماده 34 این لایحه، هر گونه رفتار عمدی که موجب آزار یا ورود آسیب یا ضرر به جسم یا روان حیوانات موضوع این قانون شود، ممنوع و مطابق مقررات این قانون مستوجب مجازات حیوان آزاری است.
لذا مطابق تبصره این ماده، وحشی بودن یا نحس بودن حیوان طبق احکام شرع، مجوزی برای آزار و اذیت نمودن حیوان نیست، پس به صورت مطلق حیوان آزاری جرم می باشد.
مجازات حیوان آزاری طبق لایحه حمایت از حیوانات
طبق ماده 35 این لایحه، هر کس به عمد و بدون ضرورت و بدون رعایت مقررات مربوط، حیوانی را بکشد یا مسموم یا تف یا ناقص کند، با توجه به مراتب شدت جرم و آثار آن و نوع حیوان، به جزای نقدی یا حبس درجه هفت (نود یک روز تا شش ماه) محکوم میشود.
مصادیق حیوان آزاری
در این لایحه، مجازات حیوان آزاری دارای اقسام مختلفی می باشد، که در ادامه به آن می پردازیم.
الف. مجازات حیوان آزاری در موارد ذیل، طبق ماده 37 این لایحه جزای نقدی یا حبس تعزیری درجه 7 می باشد.
مثله کردن (تکه تکه کردن) و تشریح حیوانات زنده.
تحمیل هرگونه آزار روانی به حیوانات از قبیل ذبح حیوان پیش چشم حیوان دیگر.
استفاده از حیوانات برای انجام امور علمی، با وجود شیوهها و ابزارهای جایگزینی که نیاز به حیوانات ندارد.
ب. ماده ۳۸ این لایحه، بیان دارد، هر گونه آزار عمدی نسبت به حیوانات موضوع این قانون از قبیل شکنجه، ضرب و جرح، در بند کشیدن و زندانی کردن، جنگ انداختن و بهرهکشی نامتعارف یا بیش از توان که با کار اندامشناسی (فیزیولوژی) و موقعیت حیوان متناسب نباشد و منجر به تحمیل درد و رنج برای حیوان گردد و همچنین وطی حیوانات، جرم بوده و مرتکب به جزای نقدی یا حبس درجه هفت محکوم میشود، چنانچه این قبیل اعمال منجر به تلف حیوان گردد، مرتکب به هر دو مجازات یاد شده محکوم خواهد شد.
ج. طبق ماده ۴۰ این لایحه، موارد زیر نیز حیوان آزاری محسوب شده و در حکم مجازات حیوان آزاری است و مرتکب به جزای نقدی درجه هشت محکوم میشود:
1. از شیر گرفتن و جداسازی حیوان از مادر پیش از موعد استاندارد مربوط به هر یک از گونههای جانوری حسب منابع معتبر علمی، به استثنای موارد ضروری و درمانی و متعارف.
2. عادت دادنِ حیوانات به مواد افیونی یا اعتیادآور، به استثنای موارد ضروری و درمانی طبق تشخیص دامپزشک.
3. خودداری یا ممانعت از درمان حیوانات به وسیل مالک یا نگهدارنده حیوان یا مسؤولان مراکز نگهداری و قرنطینه و امثال آنها.
4. کمک نکردن به حیوان مصدوم و نرساندن به موقع و مؤثر آن به مراکز درمانی، حسب مورد به وسیله مالک یا نگهدارنده یا آسیبرسان.
5. ایجاد ممنوعیت در ورود حیوان به محوطههای طبیعی، مگر در مواردی که به علت بیماری، ناتوانی و عدم قابلیت بقای حیوان این ممنوعیت ایجاد شده باشد یا حیوان فاقد شرایط لازم برای ورود به محوطههای مذکور باشد.
6. واداشتن حیوان به نمایش یا استفاده از آنها در سیرک.
7. تربیت و آموزش حیوانات وحشی، مگر برای بررسی سلامت و عاینه حیوان و سایر امور ضروری در باغ وحش.
8. تخریب آشیانه یا زیستبوم، مگر در موارد ضروری یا مواردی که از آن استفاده نمیشود به تشخیص مراجع مربوط.
9. هرگونه برخورد غیرمتعارف با جسد حیوان مرده.
10. زورافزایی (دوپینگ) و پارادوپنیگ حیوانات در ورزش.
لذا در نهایت بواسطه ی این لایحه، تمامی نواقص مجازات حیوان آزاری برطرف شد، به گونه ای که حتی برای کمک نرساندن به حیوان آسیب دیده، قانونگذار ضمانت اجرا در نظر گرفته است.
سوالات پرتکرار
آیا صید یا شکار حیوانات جرم می باشد؟
بله، طبق ماده 680 قانون مجازات اسلامی، هر کس بر خلاف مقررات و بدون مجوز قانونی اقدام به شکار یا صید حیوانات و جانوران وحشی حفاظت شده نماید به حبس از سه ماه تا سه سال و یا جزای نقدی از بیست میلیون ریال تا بیست و پنج میلیون ریال محکوم خواهد شد.
