در این مقاله به نحوه تقسیم سهم الارث در اهل سنت و اینکه در اهل سنت، آیا برای آنکه به فرد سهم الارث تعلق بگیرد، باید شرایط خاصی وجود داشته باشد یا خیر، می پردازیم.
در اسلام به دلیل آنکه مذهب های گوناگونی همچون شیعه، اهل تسنن، حنفی ها و … وجود دارد، لذا در بعضی از موارد با یکدیگر اختلاف دارند، مثلا تقسیم سهم الارث در فرقه ی شیعه با اهل سنت فرق دارد.
تقسیم سهم الارث در اهل سنت
در اهل سنت برای آنکه به یک فرد سهم الارثی تعلق بگیرد، باید یک سری شرایطی را دارا باشد، که در ادامه به این شرایط تعلق گرفتن سهم الارث در اهل سنت می پردازیم.
برای آنکه شخصی مشمول تقسیم سهم الارث در اهل سنت شود، باید بین آن شخص و متوفی یک رابطه ی نسبی ، ولاء (تولد) و نکاح باشد.
نکته: منظور از رابطه ی نسبی، همان رابطه ی خونی می باشد، لذا اگر رابطه سببی باشد، به شخص سهم الارثی تعلق نخواهد گرفت، مگر آنکه رابطه سببی در خصوص نکاح یا همان ازدواج بوجود آمده باشد.
فوت موصی در تقسیم سهم الارث در اهل سنت چه تاثیری دارد؟
در اهل تسنن مرگ مورث در سه حالت، حقیقی، حکمی و تقدیری می باشد، لذا اگر مرگ مورث به جزء این سه حالت باشد، امکان تقسیم سهم الارث در اهل سنت امکان پذیر نمی باشد، لذا در ادامه به آشنایی انواع فوت مورث در اهل تسنن می پردازیم.
موت حقیقی
اگر فرد به صورت طبیعی (خارج شدن روح از بدن) فوت نماید، به آن موت (مرگ) حقیقی می گویند، لذا در این حالت در تقسیم بندی سهم الارث در اهل سنت مشکلی ایجاد نمی شود.
موت حکمی
موت حکمی متوفی در شرایطی خاص صادر می شود، لذا در ادامه به شرایط صدور موت حکمی در اهل تسنن می پردازیم.
موت فرضی (مفقود شدن)
اگر فردی به مدت طولانی غیبش بزند و از آن خبری وجود نداشته باشد، و مرگ و یا زنده بودن او معلوم نباشد، پس از 70 سالگی فرد، قاضی می تواند حکم به موت فرد را صادر نماید، ولیکن در اهل تسنن با توجه به فرقه های مختلف آن اختلاف نظر وجود دارد، لذا حنفی ها در سن 70 سالگی و مالکی ها در 75 سالگی معتقدند که باید قاضی حکم موت فرد را صادر نماید.
البته شایان ذکر است در فرقه شافعی های اهل تسنن باوری بر خلاف این رویه وجود دارد، و آنها معتقدند تا مادامی که ظن غالب در مورد موت هم سن و سال های آن فرد ایجاد شود، و آن را به اجتهاد حاکم واگذار کرده اند.
اسیر (مفقود شدن)
در فرقه های اهل سنت در صورتیکه فرد اسیر باشد، و از آن هیچ خبری وجود نداشته باشد، در حکم غایب (مفقود شدن) محسوب می گردد، و هنگامی که قاضی حکم به موت اسیر بدهد، تقسیم سهم الارث در اهل سنت انجام می شود.
موت تقریری
اگر به جنینی که به سبب جنایتی که بر مادرش وارد شده است، مرده به دنیا بیاید، مشمول تقسیم سهم الارث در اهل تسنن می باشد، در حالیکه فرقه حنیفیه از این امر پیروی نکرده است.
موانع تقسیم سهم الارث در اهل سنت
در خصوص آنکه در اهل سنت به شخصی سهم الارث تعلق میگرد یا خیر، ابتدا باید شرایط فوق وجود داشته باشد، لذا در صورت احراز شرایط فوت، اگر مانعی وجود نداشته باشد، فرد مشمول تقسیم سهم الارث در اهل سنت می شود، لذا در ادامه به این موانع می پردازیم.
قتل
در اهل سنت نیز همانند ماده 880 قانون مدنی ما، درصورتیکه وارث، عمدا مورث خود را به قتل برساند، سهم الارثی به او تعلق نخواهد گرفت، ولیکن اگر قتل عمدی مورث به علت امر مشروعی باشد، مانع از تحقق ارث نمی باشد، لذا فرد جزء ورثه تقسیم سهم الارث در اهل سنت می شود.
بردگی
اگر شخصی برده باشد، از اموال مالک خود ارثی نمی برد، ولیکن اگر برده فوت کند، مالک از آن ارث می برد، لذا این امر در زمان قدیم در اهل سنت رواج داشت، لذا با منسوخ شدن قانون بردگی، دیگر این شرط وجود ندارد.
اختلاف دین
در مذهب شعیه طبق قانون مدنی، فرد کافر از مسلمان ارث نمی برد، ولیکن مسلمان از کافر ارث می برد، اما در اهل تسنن این چنین نمی باشد، لذا کافر از مسلمان و مسلمان از کافر ارث نمی برد، لذا اگر در اهل سنت متوفی کافر باشد، و وراث مسلمان، مشمول تقسیم سهم الارث در اهل سنت نمی شود.
اختلاف دارین (دارالاسلام و دارالکفر)
منظور از اختلاف دارين دارالاسلام و دارالحرب كه به سرزمين های غير مسلمان اطلاق مي شود، که در زمان قدیم با پراکندگی مردم وجود داشت، لذا با اعمال قوانین، این مانعیت منسوخ شده، لذا فرد مشمول دریافت تقسیم سهم الارث در اهل سنت می شود.
