اثبات نسبیت
نسب به معنی خویشاوندی و نسل است. اما از منظر حقوقی نسب به معنای ارتباط میان دو نفر که یکی از آنها از نسل دیگری باشد یا هر دو از یک نسل باشند، می باشد. مانند؛ رابطه خواهر و برادر که هر دوی آنها از یک نسل می باشند.
برای اثبات نسبیت ابتدا باید نوع قرابت را مورد بررسی قرار دهیم.
انواع قرابت
قرابت نسبی
این نوع قرابت را اصطلاحا قرابت خونی یا خویشاندی نیز می گویند، زیرا مربوط به رابطه ی بین دو نفر یا هر دوی آنها از یک نسل می باشد.
به عنوان مثال: هنگامی که زوجین دارای فرزندی می شوند، فرزند نسبت به پدر و مادر خود قرابت نسبی دارد. یا رابطه ی بین عمو و براردزاده.
قرابت سببی
این قرابت بواسطه ی یک واقعه حقوقی ایجاد می شود، به عنوان مثال در عقد نکاح زوجین با یکدیگر در صورتی که هر کدام از دو نسل متفاوت باشند، قرابت سببی دارند، ولیکن اگر هر دو زوجین از یک نسل (دختر عمو پسر عمو) باشند، با یکدگیر قرابت نسبی (خونی) دارند.
حال باید با توجه به نوع قرابت، دادخواست اثبات نسبت خود را تقدیم دادگاه نماییم.
نکته: دعاوی اثبات نسبیت در خصوص دعوای خویشاوندی یا خونی می باشد، و مشمول قرابت سببی نمی باشد.
مدارک لازم برای اثبات نسبیت
برای آنکه دعوی شما در دادگاه مورد قبول واقع شود، شما باید از ادله کافی برای اثبات نسبت خود برخودار باشید، که در ادامه به این مدارک می پردازیم.
شناسنامه (سند ولادت)
شناسنامه بهترین روش برای اثبات نسبیت می باشد، مشروط به آنکه خوانده دعوی ( کسی که علیه او طرح دعوی شده) ادعایی نداشته باشد، ولیکن اگر خوانده اظهار داشته باشد، شناسنامه جعلی می باشد، باید آن را اثبات نماید.
شهادت یا استشهادیه
از طریق شهادت شهود، فرد می تواند رابطه ی نسبیت خود را اثبات نماید و یا انکه از طریق استشهادیه نسبیت، رابطه خود را اثبات نماید.
نکته: استشهادیه، یعنی افراد زیادی از یک موضوع اطلاع دارند.
نکته: در خصوص شهادت برای متولد شدن یک فرزند یا رابطه آن، اگر شهادت دروغ باشد، فرد مرتکب جرم شده و دارای مجازات کیفری می باشد، برای کسب اطلاعات بیشتر در این خصوص می توانید، مقاله شهادت دروغ را مطالعه نمایید.
اقرار
اگر خوانده دعوی در دادگاه اقرار نماید، که با خواهان رابطه نسبیت دارد، دادگاه حکم برقرای نسبت را صادر می نماید، لذا ساده ترین روش اقرار خوانده می باشد، ولیکن اگر خوانده اقرار نکند، اثبات این امر بر عهده ی خواهان دعوی می باشد.
آزمایش DNA
زمانی که اثبات نسبیت از طریق موارد فوق امکان پذیر نباشد، خواهان دعوا می تواند به دستور مقام قضایی درخواست تست DNA نماید، و جواب آزمایش ادله ای برای اثبات نسبت می باشد.
نکته: در خصوص فرزند متولد شده، اگر پدر اقرار نماید که فرزند اوست، دیگر نمی تواند فرزند متولد شده را نفی ولد ( بگوید فرزند من نیست) نماید.
اثبات نسبیت پدری
اگر فرزندی بخواهد، رابطه ی خود با پدرش را اثابت نماید، این امر دشوار می باشد، زیرا باید اظهار کند که حاصل رابطه ی مادرش با این مرد است، لذ قانونگذار در این مسائل از طریق روش های قانونی همچون تست DNA به صحت یا عدم صحت خواهان دعوی (فرزند) پی می برد، و حکم مربوطه را صادر می نماید.
اثبات نسبیت فرزند نامشروع
در این خصوص، خوانده دعوی برای دفاع از خود اظهار دارد، فرزند متولد شده نامشروع می باشد، که باید رابطه ی زنا را به خواهان دعوی نسبت دهد و آن را اثبات نماید.
لذا خوانده دعوی از طریق مراحل اثبات نسبیت می تواند، از خود دفاع نماید و در نهایت در صورتی که مرد پدر فرزند حاصل شده از این رابطه باشد، باید برای این فرزند شناسنامه اخذ، و نفقه او نیز در صورتی که حضانت آن با مادر باشد، پرداخت نماید.
آثار اثبات نسبیت
پس از آنکه رابطه نسبیت به اثبات رسید، فرد خوانده ی دعوی از حقوق مالی و غیر مالی بهرمنده می شود.
به عنوان مثال پس از اثبات رابطه ی پدر و فروزند، فرزند می تواند از پدر خود ارث ببرد و یا بالعکس و همچنین پدر مکلف است، اسم فرزند را در شناسنامه خود قید نماید.
لذا این آثار حقوقی، آثاری متقابلی است که برای طرفین ایجاد می شود.
دادگاه صالح اثبات نسبیت
دعاوی مربوط به اثبات نسبیت در صلاحیت دادگاه خانواده محل اقامت خوانده دعوی می باشد.
اعتراض به حکم اثبات نسبیت
بعد از آنکه حکم نسبیت از طریق داداگاه خانواده صادر شد، از طریق دادگاه تجدید نظر می توان به حکم صادر شده اعتراض کرد.
سوالات پرتکرار
اثبات نسبیت بعد از طلاق چگونه می باشد؟
در این خصوص اگر بعد از طلاق زوجه باردار شود، تا 10 ماه پس از جدایی، فرزند حاصله متعلق به شوهر سابق او می باشد، ولیکن در صورتی که زوجه از ناریخ جدایی اش 10 ماه نگذشته باشد، ازدواج کرده باشد، در صورتی که مدت ازدواج دوم او 6 ماه باشد، فرزند حاصل شده متعلق به شوهر فعلی (دوم) او می باشد.
اگر اختلافی بر سر فزرند حاصل شده بوجود بی آید، تکلیف چیست؟
از طریق آزمایشات پزشکی می توان، تکلیف فرزند حاصل شده را مشخص نمود.
