دعوی قلع و قمع نیاز به ارکان و شرایط خاصی دارد، موضوع قلع و قمع یکی ازدعاوی شایع درمراجع قضائی است، که در ادامه به توضیحاتی در مورد قلع قمع خواهیم پرداخت و تمامی سوالات شما را از قبیل قلع و قمع یعنی چه پاسخ دهیم.

قلع و قمع بنا در اصطلاح لغوی و حقوقی به چه معناست؟

قلع و قمع چیست؟ قلع و قمع از دو کلمه تشکیل شده که در اصلاح لغوی قلع یعنی ریشه کن کردن و قمع یعنی سرکوب کردن و در معنی قلع در حقوق به معنای حکم صادره از سوی مراجع ذی صلاح برای از بین بردن ابینه(خانه ها)و اشجار که فرد متصرف به صورت غیر قانونی و بدون داشتن مجوز ساخت و اجازه صاحب ملک ،درآن ملک اقدام به ساخت بنا کرده است قلع و قمع میگویند.

قلع و قمع در چه زمانی رخ خواهد داد؟

درزمانی که فردی بدون داشتن مجوز قانونی ملکی را ساخته است و یا در ملک دیگری شروع به ساخت کرده باشد در آنجا صاحب ملک میتواند از طریق دادگاه دادخواست ازبین بردن اثار بوجود آمده و برگشتن زمین به روز اول را خواستار شود.

ارکان دعوای قلع قمع چیست؟

مالکیت رسمی خواهان

یکی از مهم ترین ارکان دعوای قلع و قم کردن، احراز مالکیت رسمی خواهان میباشد که باید مالک مالکیت رسمی خود رابه دادگاه ثابت نماید وتا زمانی که اثبات نشود خواهان حق طرح دعوا در این خصوص را ندارد در این موضوع مالکیت مهم نیست مشاع باشد یا مفروز، که خواهان مالک عین باشد یا منفعت، زیرا این امکان وجود دارد که ملک مورد نظر در دست مستاجر باشد.

عدوانی بودن تصرفات خوانده و مراحل دادرسی

رکن دیگر قلع و قمع به نوعی است که قرد متصرف در ملک باعث مزاخمت شده اباشد مثل اینکه مصالحی را در زمین فرد دیگری تخلیه کرده باشد یا خانه ای را بنا کرده است، در این نوع اقدامات بدون نیاز به قلع و قمع میتوان آنرا رفع نمود، حال این سوال پیش می آید که چگونه میتوان این کار را انجام داد؟

مالک میتواند دادخواستی را به منظور اعاده وضع به حال سابق به همراه تقاضای رفع تصرف یا مزاحمت در ملک را از دادگاه مطالبه نماید.

قلع و قمع بنای غیرمجاز و طرح دعوای غیر مالک

طرح دعوا قلع و قمع غیر مجاز صرفا فقط حق مالک نمیباشد و شاید فردی این ملک را از صاحب آن به مدتی معین اجاره کرده است و از منافع آنجا بهره مند است و حال اگر شخص سومی بیاد و در ملک تصرفاتی را ایجاد کند مستاجر میتواند ازطریق دادگاه تقاضای قلع و مقع نماید.

قلع و قمع بنا در ملک مشاع

در این نوع قلع وقمع باید خواهان مالک شش دانگ زمین باشد در اینصورت باید بین شرکا افراز صورت بگیرد و سهم هریک از شرکا مشخص شده باشد در غیر اینصورت نمیتوان اقدام به قلع و قمع نمود. در خلع ید به اینکه شخص صاحب شش دانگ باشد نیازی نیست و از طرف هر یک از شرکا قابل اقدام میباشد.

قلع و قمع به عنوان جرم کیفری

در قانون حفظ اراضی و زراعی و باغی موضوع بسیار مهمی میباشد و اگر چنانچه فردی در خصوص کاربری اراضی تغییراتی را ایجاد نماید اقدام آن نوعی جرم کیفری بوده و حکم قلع و قمع آن در صورت اثبات تغییر کاربری اراضی صادرخواهد شد.

ساخت ابنیه یا کاشت درخت در ملک

تصرفات ملکی معمولا همراه با ایجاد بنا و یا ساخت ساختمان ها در آن صورت میگیرد، که امکان رفع تصرف و خلع ید را برای مالک دشوار میکند، فلذا راهکار قانونی رفع این تصرفات، در وهله اول در صورتی که قابل جدا شدن از ملک بدون آسیب به آن باشد به صورت دعوا رفع مزاحمت و برگرداندن زمین به حالت اسبق میباشد و چنانچه امکان جدا سازی بدون تخریب و آسیب مقدر نباشد دعوا خلع ید و قلع محثدثات مطرح میگردد

مرجع رسیدگی به دعوای قلع و قمع غیر مجاز

اگر طرح دعوا حقوقی که بحث تصرف توسط شخص ثالث باشد به دادگاه عمومی محل وقوع ملک رفته و رسیدگی انجام میگیرد. اما اگر طرح دعوا کیفری باشد یعنی بحث تصرف ،تغییر کاربری املاک مزروعی باشد به دادگاه کیفری دو محل وقوع تغییر کاربری یا محل وقوع مال غیر منقول و یا دادسرایی که در معیت این دادگاه انجام وطیفه میکند و صلاحیت رسیدگی را دارد مراجعه میکنند. در خصوص هزینه دادرسی لازم به ذکر است که بستگی به ارزش معاملاتی هر ملک در هر منطقه میباشد.

تفاوت خلع ید ملک و قلع و قمع بنا

خلع ید در معنای لغوی: خلع ید یعنی اینکه شخصی به طور غیر قانونی در مال غیر منقول(زمین، باغ، خانه) دیگری تصرفی ایجاد کند و صاحب ملک در خواست بیرون کردن متصرف از ملک خود را دارد ولی در معنی قلع و قمع بنا مالک در خواست تخریب بنا های ساخته شده توسط فرد متصرف را دارد.

تفاوت تخریب با قلع و قمع

قلع و قمع به چه معناست؟ تخریب به معنای ویران کردن است که به اجبار باشد و سوء نیت آن جنبه منفی دارد ولی معنی قلع و قمع در حقوق و در آرا قضایی امده است با توجه به حکم صادره این کار اجرا میشود.

ممنوعیت قلع و قمع مدارس

ساختمان هایی که تابع وزارت اموزش و پرورش باشد و در آن به افراد اموزش میدهند را نمیتوانندحکم قلع و قمع را در آن اجرا کنن ولی اگر ساختمان هایی که متعلق به آموزش و پرورش میباشدمانند ساختمان های اداری که در آن ها اموزشی داده نمیشود را میتوان قلع بنا کرد.

اجرت المثل ایام تصرف

با توجه به توضیحات رد دادخواست قلع و قمع اگر بنایی ریشه کن نشود یا با اجازه طرفین باشد فرد خوانده میتواند به خواهان در خصوص طرح دعوی اجرت المثل را پرداخت نماید.

صاحب ملک در ملک مورد نظر هم صاحب شش دانگ آن میباشد و هم از منافع آن باید استفاده کند که اگر فردی به صورت غیر قانونی این کار را انجام داده باشد ملزم به پرداخت اجرت المثل خواهد شد.

اگر چنانچه دونفر دیوارمشترکی را در مرز یکدیگر احداث کنند هیچکدام از طرفین نمیتوانند روی آن دیوار بنایی را احداث کنند اگر چنین اتفاقی رخ بدهد نظراداره کل قوه قضائیه بر این است که دیوار نباید تخریب شود و در قبال آن بالاترین قیمت پیشنهادی از طرف دادگاه را پرداخت بنماید.

اجرای رأی قلع و قمع بنای غیر مجاز/حکم قلع بنا چیست؟

پس از دریافت حکم قطعی از دادگاه و ارجاع آن به اجرای احکام، یک سری اقداماتی قبل از قلع و قمع صورت میگیرد که شامل تخلیه ملک از وسایل متصرف و همچنین اخطار قانونی و ارجاع به کارشناس و همچنین نیروی انتظامی میباشد که پس از انجام این مراحل امکان قلع و غم ملک مقدور خواهد بود.