نحوه نگارش فسخ قرارداد

اشخاص هنگامی که می خواهند شروط فسخ قراردادی را لحاظ نمایند، باید نحوه نگارش فسخ قرارداد را رعایت کنند، زیرا در صورتیکه نحوه نگارش فسخ قرارداد را رعایت ننمایند، امکان دارد آن قرارداد باطل تلقی گردد. فلذا نگارش فسخ قرارداد نیاز به افراد صاحب قلم در حوزه قرارداد نویسی دار تا به ماهیت قرارداد شما لطمه ای وارد نشود. شایان ذکر است اگر شرایط فسخ قرارداد، توسط شخصی که فاقد علم حقوق است، نگارش شود، احتمال آن وجود دارد، قرارداد شما باطل به شمار بیاید.

نحوه نگارش فسخ قرارداد

در قانون مدنی هنگامی که اشخاص بخواهند معامله ای را فسخ نمایند، می توانند از خیارات قانونی استفاده نمایند. اما برای آنکه بتوانند از این خیارات استفاده نمایند، نباید این خیارات را در هنگام امضاء قرارداد از خود سلب و ساقط نمایند. البته بعضی از خیارات نیز اگرچه در قرارداد از صاحب خیار ساقط شده باشد، اما به موجب قانون آن خیار قابل اسقاط نبوده و صاحب خیار می تواند از این حق خود برای فسخ قرارداد استفاده نماید.

حال اگر می خواهید بواسطه خیاراتی که می توانید بواسطه آن ها قرارداد را فسخ نمایید، باید این خیارات را در قرارداد از خود سلب یا ساقط نکرده باشید و اگر ساقط کرده باشید، دیگر قادر به فسخ قرارداد نمی باشید. فلذا در نگارش فسخ قرارداد باید نکاتی را اعم از اعمال کردن اسقاط کافه خیارات خودداری نمایید، زیرا اگر چنین عنوانی در قرارداد شما ذکر شده باشد، دیگر قادر به فسخ قرارداد بواسطه خیارات قانونی که در ادامه مطلب به آن ها می پردازیم، نمی باشید.

انواع خیارات در قرارداد

در قانون هنگامی که شخصی بخواهد قراردادی را فسخ نماید، باید از خیارات قانونی استفاده نماید تا بتواند آن معاملات را برهم بزند، فلذا در ادامه به اقسام خیارات ذکر شده در قانون می پردازیم.

خیار مجلس

به موجب قانون هر یک از طرفین معامله بعد از انعقاد قرارداد تا مادامی که از جلسه عقد از یکدیگر جدا نشده اند، می توانند آن قرارداد را به موجب خیار مجلس فسخ نمایند.

خیار حیوان

اگر تمایل به خرید و فروش حیوان دارید، می توانید به مدت سه روز پس از انعقاد قرارداد، معامله را فسخ نمایید، اما اگر بیشتر از سه روز بگذرد، دیگر حق فسخ قرارداد را ندارید.

خیار شرط

هریک از طرفین در قرارداد می توانند، شرط کنند که در مدت معین برای بایع یا مشتری یا هر دو یا شخص خارجی اختیار فسخ معامله باشد. شایان ذکر است، اگر در قرارداد خود از این خیار استفاده نمایید ولیکن مدتی برای آن تعیین ننمایید، آن شرط شما باطل تلقی می گردد. فلذا در ادامه به نحوه نگارش این خیار در قرارداد می پردازیم.

خیار تاخیر ثمن

هر گاه مورد معامله عین خارجی و یا در حکم آن بوده و برای پرداخت ثمن آن یا تسلیم مورد معامله بین متبایعین (طرفین قرارداد) مدتی معین نشده باشد، اگر سه روز از تاریخ‌ بیع (قرارداد خرید و فروش) بگذرد و در این مدت نه بایع (فروشنده) مبیع را تسلیم مشتری نماید و نه مشتری تمام ثمن را به بایع بدهد بایع (فروشنده) قادر به فسخ معامله می باشد.

خیار رویت و تخلف از وصف

براساس ماده 410 قانون مدنی، هر گاه کسی مالی را ندیده و آن را فقط به وصف بخرد بعد از دیدن اگر دارای اوصافی که ذکر شده است نباشد مختار می شود که بیع را ‌فسخ کند یا به همان نحو که هست قبول نماید. مانند آنکه شخصی خودرویی را خریداری می کند مشروط بر آنکه بدون رنگ باشد، اما پس دیدن خودرو متوجه رنگ دار بودن خودرو بشود، می تواند آن قرارداد را فسخ نماید.

خیار غبن

هر یک از طرفین معامله که در معامله متضرر شده باشند، می توانند بعد از علم معامله مزبور را فسخ نمایند، اما اگر در قرارداد ذکر شده باشد، خیار غبن از طرفین سلب و ساقط شد، دیگر طرفین قادر به فسخ قرارداد به موجب این خیار نمی باشند. اما اگر خیار غبن افحش باشد، حتی در قرارداد ار طرفین سلب شده باشد، بازهم صاحب خیار می تواند از خیار غبن افحش استفاده نماید، زیرا به موجب قانون این خیار حتی با اسقاط در قرارداد، قابل اسقاط نمی باشد.

خیار عیب

اگر بعد از معامله معلوم شود که مبیع معیوب بوده مشتری می تواند مبیع معیوب را دریافت نماید یا آنکه ما به التفاوت آن را اخذ نماید یا آنکه قرارداد مزبور را فسخ نماید.

خیار تدلیس

اگر هریک از طرفین اقداماتی را در هنگام معامله انجام دهند، که موجب فریب طرف مقابل گردد، شخص فریب خورده به استناد خیار تدلیس قادر به فسخ قرارداد می باشد.

خیار تبعض صفقه

هر گاه عقد بیع نسبت به بعض مبیع به جهتی از جهات باطل باشد در این صورت مشتری حق ‌خواهد داشت بیع را فسخ نماید یا به نسبت قسمتی که بیع واقع شده است قبول کند و نسبت به قسمتی که بیع باطل بوده است ثمن را استرداد کند.

خیار تخلف از شرط

اگر در قرارداد شرطی شود، که هر یک از طرفین خلاف آن عمل نمایند، طرف مقابل می تواند قرارداد را فسخ نماید، مانند آنکه در قرارداد اجاره شرط می شود، مستاجر حق واگذاری مال الاجاره را به غیر ندارد، فلذا در صورتیکه مستاجر خلاف این شرط عمل نماید و مال الاجاره ره به غیر واگذار نماید، مالک می تواند به علت خیار تخلف از شرط، آن قرارداد اجاره را فسخ نماید.

اعمال شرط فسخ در قرارداد

حال اگر می خواهید از خیارات فوق استفاده نمایید، می توانید از متون ذیل در قرارداد خود استفاده نمایید تا بتوانید آن قرارداد خود را فسخ نمایید.

فسخ معامله به دلیل تاخیر در پرداخت ثمن معامله

چنانچه پس از انعقاد قرارداد، خریدار مابقی مبلغ معامله را ظرف مدت 5 روز پرداخت ننماید، فروشنده حق فسخ معامله را دارد.

شایان ذکر است، چنانچه می خواهید از سایر خیارات در قرارداد بهره مند شوید، می توانید مانند متن فوق آن شرط را در قرارداد خود جهت فسخ نگارش نمایید، اما با توجه به آنکه اعمال شرط فسخ قرارداد مستلزم تجربه و دانش حقوقی می باشید، فلذا توصیه می شود، حتما جهت نگارش شروط فسخ قرارداد به یک وکیل مجرب در این زمینه مشورت نمایید.

نمونه اظهارنامه فسخ قرارداد

احتراماً اینجانب ………………………. با کد ملی …………………. به استناد قرارداد تنظیم شده به شماره ………….. مورخ ………………….. فی مابین اینجانب و آقا / خانم ……………………………… که متعهد به پرداخت ثمن معامله به مبلغ ……………………. به شرح قرارداد شده اند، ولیکن ایشان پس از گذشت 5 روز از تاریخ انعقاد قرارداد، از تسلیم ثمن معامله به اینجانب خودداری می نمایند. لذا اینجانب به استناد خیار تاخیر ثمن اقدام به فسخ قرارداد می نمایم.