مناقصه چیست؟ و نحوه شرکت در مناقصه های دولتی به چه صورت است؟
مناقصه توسط افراد حقیقی ، حقوقی و ارگان های دولتی جهت انجام خدمات یا خرید کالاهای مورد نیاز شرکت یا شخصی خود با کمترین قیمت و با بالاترین کیفیت برگزار مینمایند، حال با توجه به شرایط و نحوه برگزاری توسط اشخاص متفاوت مناقصه به دو دسته و حالات برگزاری مختلفی تفکیک میشود، که در ادامه تمامی موارد جهت برگزاری و شرکت در مناقصه های مختلف توضیح داده میشود .
انواع مناقصه : همانطور که در بالا توضیح داده شد مناقصه با توجه به شرایط به دو دسته تقسیم میگردد که جهت برگزاری مناقصه بدون عیب و ایراد به جهت جلوگیری از اتلاف وقت و سرمایه برگزار کننده و شرکت کننده ها باید با دو دسته مناقصه و حالات برگزاری آن آشنا باشیم.
انواع منقصات
مناقصه به دو دسته کلی تقسیم میشوند، که این دسته ها با توجه به برگزار کننده آن ها به مناقصه دولتی و غیر دولتی تقسیم میشوند که لازم به توضیح بیشتر در این خصوص نمیباشد چرا که از اسم آن ها نوع مناقصه نیز مشخص میگردد، به طور مثال ارگان های دولتی موظف میباشند مناقصه های خود را با توجه به قوانین و ضوابط مناقصه های دولتی برگزار نمایند که در ادامه این موارد را به صورت کلی برای شما باز میکنیم.
حالات مختلف برگزاری مناقصه توسط ارگان های دولتی و شخصی به دو صورت عمومی و محدود برگزار میشود.
الف: مناقصه عمومی
در مناقصه های عمومی تمامی افراد دارای شرایط با توجه به موضوع مناقصه میتوانند در آن شرکت نمایند، این مناقصه ها به صورت آگهی در روزنامه ، بیلبورد و راه های ارتباطی دیگر به عموم مردم اطلاع رسانی میشوند.
شایان ذکر است که حتما باید آگهی مناقصه در روزنامه محلی چاپ گردد و در بقیه موارد الزامی نیست.
ب: مناقصه محدود
مناقصه های محدود اصطلاحا به صورت خصوصی برگزار میشود و شرکت کنندگان در آن توسط مناقصه گذار دعوت به مناقصه میشوند که این افراد میتوانند افراد حقیقی یا حقوقی باشند.
تا اینجا متوجه شده ایم که مناقصه های به دو صورت دولتی و غیر دولتی ( شخصی ) برگزار میشوند که هر کدام آنها میتواند به صورت عمومی و یا خصوصی توسط مناقصه گذار دولتی یا خصوصی برگزار شوند.
روش های برگذاری منقصات
نحوه رسیدگی به بیشنهادات مناقصه توسط افراد شرکت کننده با توجه به نیاز و زمان مناقصه گذار به دو صورت تک و دو مرحله ای برگزار میشود که برگزاری هر یک از آنها شرایط برگزاری خود را دارد.
الف: مناقصه یک مرحله ای
در این نوع مناقصه ارزیابی فنی و مالی بصورت همزمان انجام میگیرد و همه پیشنهادات در یک جلسه مطرح و برنده مناقصه مشخص میشود.
ب: مناقصه دو مرحله ای
در این نوع از مناقصه بر دو رکن ارزیابی فنی توسط کمیته بازرگانی و مالی توسط کمیسیون مناقصه اعمال میشود که اول ارزیابی فنی در صورت نیاز انجام میگیرد و سپس اگر ارزیابی فنی تایید شد ، شرکت هایی که قبول شده اند نیز وارد ارزیابی مالی میشوند و از بین آنها شرکت کنندگان صلاحیتدار انتخاب شده ، در نهایت برنده مناقصه با رای کمیسیون مشخص و با او قرارداد انعقاد میشود.
نحوه شرکت در مناقصه های دولتی
حال که با انواع مناقصه و حالت های آن آشنا شدیم ، باید بدانیم شرکت در مناقصه ها با توجه به نوع و حالات آن نیز مراحل خاص خود را دارد و نیازمند آگاهی و آشنایی با پروسه آن است که بتوانیم به راحتی در مناقصه های مختلف شرکت نمائیم.
به صورت کلی مراحل شرکت در مناقصه های دولتی و غیر دولتی به شرح ذیل میباشد.
الف: اولین مرحله جهت شرکت در مناقصه ، برسی آگهی مناقصه یا دعوت نامه مناقصه ارسالی از سوی مناقصه گذار میباشد، که آیا شما توانایی قبول و انجام موضوع مناقصه را با توجه به توانایی خود دارید یا خیر؟
ب: آماده کردن مدارک: بعد از برسی و داشتن صلاحیت از دیدگاه خود برای شرکت در مناقصه باید مدارک خواسته شده در متن مناقصه را برای شرکت در آن آماده نمائید، که مدارک هویتی حقیقی ، حقوقی و سابقه کار و رزومه خود را باید به صورت کامل و جامع به علاوه مدارک در خواستی دیگر در متن مناقصه برای مناقصه گذار به صورت مرتب و خوانا آماده نمائید.
پ: بعد از تکمیل مدارک و آماده سازی آنها با توجه به اینکه مناقصه به صورت تک مرحله ای یا دو مرحله برگزار میشود باید نسبت به تحویل مدارک در زمان مشخص شده با مبلغ ضمانت نامه بابت شرکت در مناقصه به مکان تعیین شده مناقصه گذار در متن آگهی تحویل دهید .
1: مدارک مورد نیاز در مناقصه تک مرحله ای
در صورتی که مناقصه به صورت تک مرحله ای برگزار شده باشد باید تمامی مدارک (رزومه، اطلاعات حقیقی و حقوقی) و مدارک فنی و پیشنهاد قیمت در یک پاکت جمع آوری و تکمیل گردد و در بازه زمانی مشخص شده نسبت به تحویل آن به مناقصه گزار اقدام نمائید.
2: : مناقصه دو مرحله ای
در صورتی که مناقصه گزار با توجه به صلاحدید خود و تصمیم گیری نیاز به برسی فنی شرکت کنندگان توسط کمیته بازرگانی داشته باشد مناقصه را به صورت دو مرحله ای برگزار مینماید ؛ شما باید در مرحله اول پاکت خود را با مدارک اولیه و تحلیل فنی خود تحویل ایشان نماید.
مناقصه گزار در مرحله اول و پس از بازگشایی مدارک و مسائل فنی شرکت کنندگان افرادی را که مورد تایید میباشند را تایید مینمایند و در مرحله دوم آنها باید نسبت به پیشنهاد کمترین قیمت جهت معرفی برنده در مناقصه اقدام نمایند.
ضمانت نامه در مناقصه های دولتی چیست و مقدار آن چقدر میباشد؟
در مناقصه به واسطه ایجاد اطمینان خاطر نسبت به مناقصه گزار و کالا یا خدمات اعلام شده، مقدار وجهی به عنوان ضمانت نامه شرکت در مناقصه باید تحویل مراجع ذکر شد داده شود.
میزان و مقدار ضمانت نامه با توجه به موضوع مناقصه متغییر میباشد که با توجه به عرف و نوع معاملات به صورت ثابت یا درصدی بین 5 تا 20 درصد مشخص میگردد.
مدارک مورد نیاز جهت ارائه پیشنهاد قیمت در مناقصه شامل چه مواردی میشود :
الف. تهیه تکمیل فرم
در قدم اول باید فرم شرکت در مناقصه را تکمیل کنیم در این فرم اطلاعات مربوط به شرکت کننده و همچنین اطلاعات مناقصه و شرایط آن از قبیل موضوع و اطلاعات اسناد مربوطه به آن نیز میباشد.
نکته: در مناقصات دولتی باید در سامانه (ستاد) نیز ثبت نام کنیم و سپس به پر کردن فرم های تکمیلی که جزو محتویات پاکت دوم نیز میباشد
ب: قیمت پیشنهادی
در قدم دوم ما باید قیمت مدنظر خودمان را که برای انجام خدمات یا فروش کالایی که در مناقصه ذکر شده است به اداراتی که در بالاتر ذکر شد اعلام کنیم ، این مبلغ پیشنهادی در مناقصه مورد برسی قرار میگیرد و نقش اصلی فضای رقابتی مناقصه را تشکیل میدهد.
چه پیشنهاداتی از طرف مناقصه گذار رد خواهند شد؟
گاهی پیشنهادات مناقصه گران در مرحله برسی رد میشوند ، این مسئله دارای شرایطی است که اگر مناقصه گر در شیوه تکمیل پیشنهاداتش رعایت نکند پیشنهاد او رد میشود که به صورت کلی این موارد را توضیح میدهیم.
الف : پیشنهاداتی که دارای ابهام باشند
پیشنهادات مناقصه گران باید کاملاً قاطع باشد تا قابل تصمیم گیری و برسی از سمت مناقصه گزار باشد ؛ پیشنهادات دارای ابهام قابل تصمیم گیری نیست و در مرحله برسی منجر به رد پیشنهاد میشود.
فرض کنید مناقصه ای برپا کرده اید و یک شرکت به شما پیشهادی میکند در آن اثری از قاطعیت نمیبینید پس این پیشنهاد نسبت به کسانی با قاطعیت و یقین به شما پیشنهاد فرستاده اند اولویتی ندارد و عملاً رد میشود.
ب: پیشنهاداتی که مشروط هستند
پیشنهادات باید فاقد شرایط خاص یا شروط مختص به شرکت کننده باشند تا قوه تصمیم گیری و برسی پیشنهاد از طرف مناقصه گزار اعمال بشود ، به طوری که اعلام پیشنهاد از طرف شرکت کنندگان به صورت یک دست باشد و تنها مبحث متغیر در پیشنهاد قیمت آن باشد ؛ یعنی ایجاد ناترازی در پیشنهادات صورت نگیرد.
پ: پیشنهاداتی که تضمین ندارند
پیشنهاداتی که دارای تضمین نباشد در مرحله برسی دارای اشکال میشوند ، زیرا در مناقصه شرکت کنندگان باید ضمانت کنند تا در صورت انصراف از مناقصه شخص مناقصه گزار با ضبط مبلغ ضمانت شده ، هزینه انصراف نفر اول را تقبل کند. بدین گونه انصراف در مناقصه دارای هزینه شده و اشخاص با دقت در مناقصه شرکت میکنند و احتمال انصراف آنها کمتر میشود.
ث: پیشنهاداتی که بعد از تاریخ مناقصه ثبت میشوند
باید دقت داشته باشیم در تاریخ مقرر شده که مناقصه گزار از طریق راه های ارتباطی و درج آگهی در روزنامه به ما اعلام میکند مدارک مورد نیاز برای ثبت نام ارسال کنیم ؛ در غیر این توانایی شرکت در مناقصه را نداریم زیرا تاریخ ارسال مدارک و پاکت های پیشنهادات و مشخصات شرکت کننده گذشته میباشد.
درصورت برنده شدن در مناقصه چه قراردادی بین مناقصه گزار(برپا کننده مناقصه) و مناقصه گر (شرکت کننده) تنظیم میشود؟
پس از طی کردن مراحل شرکت در مناقصه و با برسی پیشنهادات اگر شرکتی در مناقصه ای برنده شود و با مناقصه گزار قرارداد تنظیم کند این قرارداد قراردادی پیمانکاری است ؛ زیرا ما در مناقصه به دنبال خرید کالا و جذب نیرو برای انجام خدمات میباشیم.
فرض را بر این بگیرید که مناقصه ای مبنی بر انجام خدمات نظافت بولوار نماز واقع در مشهد به متراژ( 1000) متر برگزار میشود و شرکت (الف) در این مناقصه برنده میشود ، مناقصه گزار مبلغ پیشنهادی این شرکت را تقبل کرده و قرارداد پیمانکاری با او تنظیم میکند و در قبال انجام خدمات نظافت به این شرکت مبلغ پیشنهادی موافقت شده را پرداخت میکند.
نکته: در مناقصه های دولتی که موضوع خدماتی مثل نظافت و انجام امور فضای سبز و … است ؛ عموماً مدت زمان یکسال را در قرارداد بین مناقصه گزار و مناقصه گر به عنوان زمان انجام کار درج میکنند.
ویژگی های مناقصه های دولتی:
دانستیم که مناقصه به دو دسته دولتی و غیر دولتی تقسیم و در حالت های مختلفی قابل اجرا نیز میباشد ؛ توضیحات مربوط به مناقصه دولتی را ذکر کردیم و در ادامه به برسی ویژگی های منحصر به این نوع مناقصه میپردازیم.
الف: کارکنان دولت حق شرکت در مناقصات دولتی را ندارند و همچنین مناقصه گزار باید اثبات کند خودش جزو کارکنان دولت نیست.
در تعریف مناقصه دولتی خواندیم که مناقصه را ارگان های دولتی برگزار میکنند و شرکت برای عموم آزاد است اما اگر اشخاصی که در این مناقصات شرکت کنند کارمند دولت باشند ، امکان تبانی و ایجاد رویه ای نابرابر در مناقصه های دولتی از سوی کارکانان به وجود می آید که این عمل هم اصول حاکم بر مناقصه را نقض میکند و هم فضای رقابتی را از بین میبرد به علاوه اینکه حق سایر شرکت کنندگان پایمال میشود و به همین دلیل مناقصه فاقد اعتبار شده و در نهایت باطل میشود.
ب: اگر مناقصه گر بعد از برنده شدن در مناقصه از تنظیم قرارداد منصرف شود مبلغ ضمانت او به نفع مناقصه گزار ضبط و مناقصه گزار با نفر دوم قرارداد را تنظیم میکند.
حال که با مناقصه ها و ویژگی های آن ها آشنا شدیم بهتر است بدانیم مناقصه ها در شرایطی خاص قابلیت لغو و تجدید را دارند و این شرایط نسبت به مناقصه گزار و مناقصه گر بی تاثیر نیست ؛ در ادامه به شرایط لغو و تجدید مناقصه میپردازیم.
شرایط لغو مناقصه:
الف: لغو نیازمندی نسبت به کالا یا خدمات مدنظر
مناقصه در اثر نیاز نسبت به کالا یا انجام خدمات به وجود می آید اما گاهی شاهد آن میشویم که مناقصه گزار طی زمانی کوتاه نیازش نسبت به آن کالا یا خدمات رفع میشود و دیگر نیاز به جذب یا خرید را ندارد در این صورت اعلام و به وجود آوردن یک مناقصه کاری بیهوده و تهی است و مناقصه گزار دستور لغو مناقصه را صادر میکند.
ب: ماهیت خدمات یا کالای مدنظر نیازمند تغییر باشد
درحالت بعدی تغییرماهیت خدمات یا نیازمناقصه گزار یا تغییرکالا میباشد، در این حالت مناقصه گزار هنوز قصد به خدمات و خرید کالا را دارد اما ماهیت آنها تغییر یافته و مناقصه لغو میباشد زیرا موضوع آن تغییر کرده و تغییرات زیادی در اسناد آن نیازمند اعمال است.
پ: پیش آمد های نامتعارف
در این حالت از شرایط لغو مناقصه ماهیت مناقصه و نیاز مناقصه گزار ثابت است اما حوادث طبیعی مثل زلزله و سیل یا پیش آمد های غیرقابل پیشبینی نظیر جنگ و… شرایط رقابت را از بین میبرد در واقع شرایط از حالت عادی خارج میشود که میتوان این حالت هم جزو حالات لغو مناقصه بشمارآورد.
ث: رای هیات رسیدگی به شکایات و کمیسیون مناقصه
این حالت بیان از موقعیتی را دارد که همه چیز برای برگزاری مناقصه مهیاست و برنده مناقصه نیز مشخص میشود اما دستگاه های نظارتی مناقصه ( هیات رسیدگی به شکایات و کمیسیون برگزاری مناقصه) رای مبنی بر تبانی بین یک یا چند مناقصه گر را اعلام میکنند که رای این دو دستگاه نظارتی قدرت لغو یا ابطال مناقصه را دارند.
خ: تشخیص کمیسیون مناقصه مبنی بر تبانی بین مناقصه گران :
کمیسیون مناقصه که تقش نظارتی بر اکثر مراحل مناقصه از اعلام تا نحوه اجرای آن را دارد در هنگام برگزاری مناقصه اگر تشخیص دهد که تبانی بین مناقصه گران صورت گرفته ، رای به لغو مناقصه میدهد که جزو حیطه وظایف اوست.
شرایط تجدید مناقصه حالاتی است که مناقصه هنوز بر قوت خود باقی است اما به وجود آمدن شرایطی باعث میشود که مناقصه مجدداً برگزار شود که در ادامه به توضیح آنها میپردازیم
الف: تعداد مناقصه گران به حد نساب نرسیده باشد
زمانی که مناقصه با مناقصه گران به حد نساب رسیده برگزار شود ، مناقصه گزار با قدرت تصمیم گیری و همچنین مناقصه با فضای رقابتی بین مناقصه گران انجام میشود در نتیجه حق انتخاب زیاد است ولی اگر مناقصه با تعداد شرکت کنندگانی که به حد نساب نرسیده باشد و برگزار شود حق انتخاب کاهش میابد و به همراهش شاهد کاهش رقابت بین شرکت کنندگان میباشیم ، در این صورت خواسته مناقصه گزار( خرید کالا و جذب نیرو برای انجام کار با کمترین قیمت و بیشترین کیفیت) نیز به تحقق نمیرسد.
ب: امتناع نفرات اول و دوم از تنظیم قرارداد
در این حالت ، مناقصه به همراه مناقصه گران به حد نساب رسیده و برگزار میشود اما در نتیجه هنگام تنظیم قرارداد با نفر اول شخص برنده از تنظیم قرارداد امتناع میکند ؛ در قسمت های بالاتر گفته شد که در این صورت مبلغ ضمانت شخص اول ضبط و مناقصه گزار با شخص دوم نیز اقدام به تنظیم قرارداد میکند اما این در حالت شخص دوم هم از تنظیم قرارداد با مناقصه گزار امتناع میکند ، این عمل باعث تجدید مناقصه میشود
زیرا احتمال اینکه نفر سوم اختلاف پیشنهاد بسیار زیادی نسبت به نفرات اول و دوم داشته باشد پس مناقصه مجدداً برگزار میشود تا مبالغ نزدیک تر برای تنظیم قرارداد قبول بشوند. شایان ذکراست،مبلغ ضمانت برنده دوم هم ضبط به نفع دستگاه مناقصه گزار خواهد شد.
ب: پایان مدت پیشنهاد ها مناقصه های دولتی
مناقصه گزار برای ارسال پیشنهادها مدتی مشخص میکند تا تمام شرکت کنندگان پیشنهادات خودشان را به وی اعلام کنند سپس آنها را برسی کرده و تصمیم به معرفی و تنظیم قرار داد میکند اما اگر مهلت تمام شود و پیشنهادی مدنظر مناقصه گزار نباشد مناقصه لغو نمیشود چون نیاز مناقصه گزار هنوز پابرجا میباشد و به دنبال پیشنهاد مدنظرش میباشد
پ: رای هیات رسیدگی به شکایات مناقصه های دولتی
این هیات یکی از دستگاه های نظارتی بر مناقصه میباشد که در کنار کمیسیون مناقصه وظیفه نظارت بر مناقصه را دارد که در صورت شکایت یا تخلف مناقصه گران با صدور رای این هیات مناقصه لغو یا مجدداً برگزار میشود.
پ:بالا بودن قیمت ها به نحوی که توجیه اقتصادی وجود نداشته باشد
هدف از برگزاری مناقصه برای مناقصه گزار خرید کالا یا جذب نیرو با کمترین قیمت و بهترین کیفیت است و وقتی مناقصه گزار، مناقصه ای را راه اندازی میکند گاهی اوقات مبالغ پیشنهادی تا حدی بالا میباشد که مناقصه گزار توانایی پرداخت آن مبلغ را به مناقصه گر ندارد و مناقصه عملاً توجیه اقتصادی را دارا نمیباشد و درنهایت مناقصه را مناقصه گزار مجدداً برگزار میکند.
کمیسیون مناقصه های دولتی
این کمیسیون در کنار وظایف نظارتی که بر مناقصه دارد متشکل از سه نفر میباشد و وظایف مربوط به تشریفات و نحوه شرکت تا اجرا را در مناقصه اعمال میکند و همچنین در هر موسسه عمومی یا وزارتخانه یا شرکت های دولتی وجود دارد و مرجع صالح جهت رسیدگی به امور مناقصات نیز میباشد.
وظایف کمیسیون مناقصات
الف: برگزاری جلسات مناقصه در موعد مقرر شده در فراخوان مناقصه
برگزاری جلسات مناقصه برعهده این کمیسیون سه نفره میباشد در جلسات مناقصه این کمیسیون حق تعیین برندگان اول و دوم را دارند.
ب: ارجاع به کمیته بازرگانی جهت برسی فنی شرکت کنندگان در مناقصه دو مرحله ای
این وظیفه در مواقعی است که مناقصه با حالت برسی دومرحله ای به وجود می آید و این کمیسیون است که باید شرکت کنندگانی که در برسی اولیه قبول شده اند برای برسی فنی به کمیته بازرگانی ارجاع میکند.
پ: ارزیابی پیشنهادات از نظر تکمیل بودن مدارک و تطابق با موارد مورد نیاز ذکر شده در اسناد مناقصه و مشروط نبودن آنها
هنگامی که پیشنهادات ارائه میشوند این کمیسیون با ارزیابی پیشنهادات آنها را با اسناد و شرایط مناقصه هماهنگ میسازد و پیشنهاداتی که واجد شرایط نیستند یا مشروط میباشند،رد میکند.
ث: برسی و تعیین پیشنهادات قابل قبول:
کمیسیون مناقصه طبق اسنادی که به مناقصه گران ارائه نموده،پیشنهادات آنان را مورد برسی و آن دسته را که طبق اسناد،نسبت به مابقی پیشنهادات قابل قبول ترمیباشد را انتخاب و تعیین مینماید.
خ:تصمیم گیری درباره لغو و تجدید مناقصه
همانطور که در قسمت های قبل بیان کردیم رای این کمیسیون در صورت نیاز و دارا بودن شرایط لغو و یا شرایط تجدید مناقصه توانایی انجام هردو را دارد.
چ: تعیین برندگان اول و دوم
کمیسیون مناقصات پس از برگزاری مناقصه و همچنین ارزیابی پیشنهادات با انتخاب دو شرکت کننده از بین شرکت کنندگان ، صالح به تعیین آنها به عنوان برندگان اول و دوم میباشد.
ح: برسی شکلی پیشنهادات مناقصه گزاران
این وظیفه پس از زمان اعلام شده توسط کمیسیون برای ارسال مدارک است که مدارک ارسال شده از طرف شرکت کنندگان باید برسی و تایید صحیح بودن آن به عهده خود کمیسیون میباشد.
د: تنظیم صورت جلسات مناقصه:
کمیسیون دارای وظیفه است تا صورت جلسه ای مبنی بر نحوه اجرای مناقصه تنظیم و ثبت نماید؛ مفاد صورت جلسه تنظیمی از سوی کمیسیون در جلسه مناقصه اجرایی میشود.
اعضای کمیسیون مناقصه:
1)رئیس دستگاه مناقصه گزار
2)مسئول امور مالی
3)مسئول فنی دستگاه مربوطه
هیات رسیدگی به شکایات:
این هیات نیز در کنار کمیسیون مناقصه توانایی لغو و تجدید مناقصه را داراست و معمولا به دعاوی احتمالی که در طی پروسه مناقصه،بین مناقصه گر و مناقصه گزار به وجود می آید رسیدگی کند وهمچنین اساسنامه خود هیات رسیدگی نیز به تصویب مجلس شورای اسلامی خواهد رسید.
وظایف هیات رسیدگی به شکایات :
الف: رسیدگی به شکایات
ممکن است در طول پروسه مناقصه ، مناقصه گران یا دستگاه مناقصه گزار از یکدیگر شکایت کنند و وظیفه رسیدگی به این شکایت برعهده هیات رسیدگی به شکایت است
ب: احراز صلاحیت
زمانی که در یک مناقصه اختلاف ایجاد شود و شکایت مطرح شود یکی دیگر از وظایف هیات رسیدگی به شکایت مناقصات احراز صلاحیت نسبت به شکایت مطروحه میباشد اما اگر هیات رسیدگی به شکایت مناقصات صالح به رسیدگی نباشد باید وضعیت خود را مبنی بر صالح نبودن در رسیدگی به شکایت به شاکی اعلام کند.
پ: تعیین وقت رسیدگی
اگر در مناقصه شاکی به هیات رسیدگی شکایتی مطرح کند و این شکایت پس از برسی هیات در حوزه صلاحیت رسیدگی او باشد ، هیات رسیدگی باید از زمان دریافت شکایت ظرف مدت مشخصی( معمولا5 روز کاری) جلسه ای به منظور رسیدگی به شکایت مقرر کند.
چ: جمع آوری مستندات
طرفین شکایت باید تمام اسناد و مدارک نسبت ادعای خویش را به هیات رسیدگی شکایت تحویل دهند تا هیات رسیدگی با توجه به مستندات به رای برای حل مشکل برسد
نکته: اگر شاکی در طول شکایت خویش مدارک و مستندات را به هیات تحویل ندهد امکان رد شکایت او برای هیات رسیدگی وجود دارد.
ح: صدور رای
در صورت تحویل مستندات از هردو طرف ، هیات رسیدگی به شکایت صلاحیت صدور رای نسبت به شکایت پیش آمده را داراست.
خ: پیگیری اجرای رای
هنگامی که رای از طرف هیات رسیدگی صادر میشود ، پیگیری نسبت به اجرای آن از وظایف هیات رسیدگی است و در صورت خودداری دستگاه برگزاری مناقصات ، پیگیری آن از طریق مراجع ذی صلاح امکان دارد
ع: تعیین خسارت
در صورتی که طی انجام پروسه مناقصه هیات به تقصیری از سمت دستگاه مناقصه گزار پی ببرد هیات رسیدگی صالح به صدور رای در خصوص لغو یا تجدید برگزاری مناقصه را میدهد و برای دستگاه مناقصه گزار تعیین خسارت میکند تا به مناقصه گران پرداخت کند.
غ: تهیه گزارش
هیات رسیدگی قابلیت این را دارد تا گزارشی مبنی بر عملکرد خویش نسبت به عموم مردم تهیه کرده و در اختیار آنها بگذارد.
تفاوت مناقصه دولتی و مناقصه غیر دولتی در ابعاد مختلف:
الف: قوانین
در مناقصه های دولتی،تبعیت از قانون یرگزاری مناقصات الزامی است اما در خصوص مناقصات غیر دولتی افراد از قوانین عمومی استفاده میکنند وهمچنین به استناد تبصره ماده 1 بند (ب) قانون برگزاری مناقصات نیروهای مسلح نیز معاف از رعایت این قوانین هستند و بجای آن از قوانین عمومی استفاده میکنند.
ب: شفافیت
شفافیت در مناقصه یکی از ارکان مهم نیز میباشد زیرا بدون وجود شفافیت بی عدالتی در فضای رقابتی مناقصه فراگیر میشود؛ به لحاظ شفافیت در مناقصه های دولتی به سبب پیروی از قانون برگزاری مناقصات و همچنین وجود هیات رسیدگی به شکایات و کمیسیون مناقصات دارای شفافیت بیشتری نسبت به مناقصه های غیردولتی دارند اما مناقصه های غیر دولتی به واسطه ملزم نبودن به عمل قانون برگزاری مناصقات نظارت سازمانی داخلی و برعهده دستگاه مناقصه گزار میباشد و همچنین در صورت لزوم مراجع قانونی مربوطه نظارت بر مناقصه غیردولتی را به عهده میگیرند.
پ:هدف
منظور از هدف در مناقصه قصد برگزاری و نیت آن میباشد در بازه هدف ؛ مناقصه های دولتی با هدف تامین نیاز های عمومی جامعه برگزار میشود و معمولا قالب عام المنفعه دارند ، در صورتی که مناقصات غیر دولتی این توضحیات را شامل حال خود نمیداند ؛ مناقصه های غیردولتی اهدافی عمومی ندارند و اهدافشان قالباً خصوصی و تجاری است.
ج: محدوده
محدوده در مناقصه به دامنه شرکت افراد یا میزان شرکت کنندگان در یک مناقصه گفته میشود که ابعاد دولتی و غیردولتی آن را برسی میکنیم ؛ در مناقصه های دولتی دامنه برگزاری و همچنین میزان شرکت کنندگان بیشتری نسبت به مناقصه های غیردولتی نیز وجود دارد و فارغ از بحث مناقصه گران در مناقصه های دولتی ، شاهد سیر وسیع تری از خدمات و کالا میباشیم که در مناقصه های غیردولتی این دامنه چه در بحث کالا و خدمات و همچنین چه در بحث مناقصه گران کوچک و کوچکتر میشود زیرا معمولا مناقصات غیردولتی به صورت محدود برگزار میشود.
چ: نهاد های برگزارکننده
نهاد های برگزار کننده مناقصه یا همان ارگان هایی که وظیفه برگزاری یا تصمیم بر برگزاری مناقصه را میگیرند در دو دسته مناقصه های دولتی و مناقصه های غیردولتی متفاوت هستند ؛ در دسته نهاد های برگزار کننده مناقصه های دولتی فقط سازمان ها و ارگان های دولتی صالح و تونایی برگزاری را دارند ، اما در این مبحث مناقصه های غیردولتی دامنه به وضوح وسیع تری دارند زیرا (برگزاری) مناقصه غیر دولتی برای همه اشخاص آزاد است و وابسته به نوع مناقصه که آیا عمومی باشد یا محدود.
