در سال جاری با الکترونیکی شدن گواهی انحصار وراثت، سوال های زیادی برای وارثین و اشخاصی که از نحوه دریافت گواهی انحصار وراثت الکترونیکی از سامانه وراثت و سهیم بی اطلاع بودن ایجاد شده است که باعث سردرگمی این افراد از فرایند دریافت این گواهی گردیده است، لذا ما در این مطلب راهنمای جامع نحوه دریافت گواهی انحصار وراثت الکترونیک، هزینه ها و مدارک مورد نیاز جهت دریافت این گواهی را برای شما ارئه کرده ایم، بنابراین در ادامه این مطلب حتما همراه ما باشید.
نحوه دریافت گواهی انحصار وراثت الکترونیکی
گواهی انحصار وراثت، برگه است که توسط قوه قضاییه و سازمان ثبت احوال کشور پس از فوت متوفی به جهت تعیین و مشخص کردن تعداد وراث و میزان ترکه و اموال متوفی و سهم هر یک از وراث را از ترکه صادر میشود تا سایر فرایند تقسیم ارث صورت پذیرد، دریافت گواهی انحصار وراثت سابقا از طریق طرح دعوا از طریق دادگاه صلح انجام میگرفت اما در 3 مرداد سال 1404 با توجه به قانون برنامه هفتم توسعه کشور، آیین نامه الکترونیکی شدن صدور گواهی انحصار وراثت توسط قوه قضاییه ابلاغ گردید و ارائه این گواهی به صورت آنلاین و کاملا بر خط آغاز شد است.
که متقاضیان و حتی ذی نفعانی که دعاوی که با متوفی داشته اند میتوانند با مراجعه به سامانه های مربوطه نسبت به درخواست یا دریافت گواهی انحصار وراثت اقدام نموده تا از این طریق نسبت به انجام امور قانونی خود اقدام نمایند
دریافت گواهی انحصار وراثت
بر اساس آیین نامه اجرایی جدید سازمان ثبت احوال مبنی بر صدور الکترونیکی گواهی انحصار وراثت، تمام افرادی که از تاریخ 3 مرداد 1404 به بعد فوت شده اند و گواهی فوت آنها صادر گردیده، به صورت خودکار و بر خط گواهی انحصار وراثت آنها ظرف 20 روز از تاریخ گواهی فوت صادر و برای وراث و ذی نفعانی که به هر جهت قصد مراجعه به وراث یا ترکه متوفی را دارند ابلاغ میشود که تا 10 روز از تاریخ ابلاغ اعتراض به این گواهی امکان پذیر است.
درخواست گواهی انحصار وراثت
همان طور که گفته شد متوفیانی که تاریخ فوت آنها مربوط به 3 مرداد به بعد است پس از صدور گواهی فوت به صورت خودکار گواهی انحصار وراثت آنها توسط سازمان ثبت احوال صادر و به وراث ابلاغ میشود، ولیکن افرادی که تاریخ فوت آنها مربوط به 3 مرداد به قبل است برای دریافت گواهی انحصار وراثت میبایست از طریق سامانه سهیم درخواست خود را ثبت کرده تا گواهی انحصار وراثت با در نظر گرفتن تمامی شرایط اعم از وصیّت نامه و موانع ارث و.. محاسبه شده و برای وراث و ذینعان صادر شود.
مراحل گام به گام انحصار وراثت به صورت آنلاین
اگر فردی از خانواده شما فوت کرده باشد و یا شخصی هستید که از متوفی طلب یا بدهی داشته و یا طرف دعوی حقوقی یا کیفری ایشان بوده اید که لازم است وراث متوفی از این پس پاسخگو باشد بایستی در ابتدا امر برای مشخص کردن وراث و تعیین سهم هر یک نسبت به دریافت گواهی انحصار وراثت اقدام نمایید برای انجام این کار شما میتوانید به راحتی از طریق مراجعه به سامانه وراثت و طی نمودن مراحل زیر به صورت گام به گام اقدام به دریافت گواهی انحصار وراثت به صورت الکترونیکی نمایید:
الف. در وهله اول برای ورود به سامانه وراثت بایستی آدرس سامانه وراثت به نشانی https://verasat.ncr.ir را در نوار ابزار مرورگر خود وارد نموده و جستجو نمایید تا وارد صفحه اصلی سامانه شوید.
همچنین میتوانید با کلیک بر روی این لینک به صورت مستقیم وارد سامانه وراثت شوید

دریافت ابلاغیه گواهی انحصار وراثت الکترونیکی:
پس از ورود به سامانه وراث شما دو گزینه را مشاهده خواهید کرد که نخست گزینه جستجو در ابلاغ میباشد و برای اشخاصی است که متوقیان آنها 3 مرداد 1404 به بعد فوت گردیدند و گواهی انحصار وراثت متوفی به صورت خودکار پس از 20 روز برای وراث و ذینفعان ارسال گردیده است که با کلیک بر روی این گزینه ورود میتوانند نسبت به دریافت ابلاغیه گواهی انحصار وراثت الکترونیکی خود اقدام نماید

پس از ورود به سامانه از طریق پنجره خدمات و یا سامانه هدا، میتوانید با وارد کردن نام و مشخصات متوفی و سال فوت ایشان گواهی ابلاغی را مشاهده و دریافت نمایید
شایان ذکر است اشخاصی نیز که در خواست دریافت گواهی انحصار وراثت برای متوفیانی که تا قبل از تاریخ مذکور فوت شده خود ارائه داده، پس از صدور گواهی توسط سازمان ثبت احوال میتوانند از طریق مشاهده قسمت مربوطه ابلاغیه های خود نسبت به دریافت گواهی انحصار وراثت الکترونیک اقدام نمایند.
برای اطلاع بیشتر از سامانه هدا و خدمات آن بر روی این لینک کلیک کنید
درخواست گواهی انحصار وراثت:
در صفحه اصلی سامانه وراثت گزینه دیگری تحت عنوان دریافت گواهی وجود دارد که میتوانید جهت ثبت درخواست گواهی انحصار وراثت و دریافت گواهی برای افرادی که در سامانه ابلاغ برای آنها گواهی صادر و ابلاغ نگردیده اقدام نمایند.

همچنین اشخاصی که تا قبل از 3 مرداد 1404 متوفیان آنها فوت نموده اند میتوانند با مراجعه به سامانه سهیم به نشانیsahim.sabteahval.ir با ارائه مدارک لازم و طی نمودن مراحل این سامانه نسبت به ثبت نام دریافت گواهی انحصار وراثت الکترونیکی اقدام نمایند.
برای ورود به سامانه سهیم ثبت احوال بر روی این لینک کلیک کنید

هزینه انحصار وراثت الکترونیکی
با الکترونیکی شدن دریافت گواهی انحصار وراثت فارغ از اینکه در وقت و زمان صرفه جویی شد و بروکراسی اداری کاهش پیدا کرد هزینه های دریافت گواهی انحصار وراثت سایر هزینه های جانبی آن نیز کاهش یافت، لذا بر اساس اخرین بخش نامه مربوط به تعرفه هزینه خدمات سازمان ثبت احوال کشور تعرفه صدور گواهی انحصار وراثت معادل 100 هزار تومان میباشد.
برای اطلاع بیشتر و معرفی سامانه سهیم و خدمات آن بر روی این لینک کلیک کنید
نحوه اعتراض به انحصار وراثت ثبت احوال
یکی از موضوعات حائز اهمیت و بسیار مهمی که در تغییر فرایند دریافت گواهی انحصار وراثت به آن بی توجهی شده، نحوه اعتراض و امکان ابطال گواهی صادره میباشد چرا که در فرایند قبلی دادگاه با بررسی ادله و مدارک دقیق و درج در روزنامه اقدام به صدور گواهی انحصار وراثت مینمود اما با الکترونیکی شدن فرایند این گواهی و صدور خودکار آن امکان بروز خطا را به رقم وجود تمام مزایا این روش افزایش داده است.
اما خوشبختانه این امکان پیش بینی شده است که وراث میتوانند 10 روز پس از ابلاغ گواهی انحصار وراثت، به صورت الکترونیکی با ارائه ادله و مدارک مستند خود نسبت به اعتراض به گواهی صادره اقدام نمایند.
رسیدگی به اعتراضات مرتبط با گواهی انحصار وراثت در هیئت حل اختلاف رسیدگی میشود و پس از آن چنانچه نتیجه صادر توسط هیئت حل اختلاف مغایر قانون و شرع صادر شده باشد تا 20 روز از تاریخ ابلاغ رای هیئت در دادگاه قابل اعتراض و تجدید نظر خواهی است
شایان ذکر است عدم رعایت مواعد زمانی مقرر میتواند در هر مرحله موجب قطعی شدن گواهی انحصار وراثت و عدم امکان اعتراض شود مگر اینکه دلیل قانونی به جهت تاخیر در اعتراض خود داشته باشید.

مدت زمان انحصار وراثت بعد از فوت
همان طور که پیش تر گفته شد افرادی که تاریخ فوت آنها از تاریخ 3 مرداد 1404 به بعد میباشد پس از صدور گواهی فوت آنها به صورت خودکار طرف مدت 20 روز گواهی انحصار وراثت آنها صادر میشود
سوالات متداول
افرادی که تا قبل 3 مرداد برای انحصار وراثت متوفی به دادگاه مراجعه نمودند به چه طریق میتوانند این گواهی را دریافت کنند؟
افرادی که تا تاریخ 3 مرداد و یا بعد از آن از طریق دادگاه صلح به جهت دریافت گواهی انحصار وراثت متوفیان خود اقدام نموده اند بایستی نسبت به ادامه فرایند قضایی خود جهت دریافت این گواهی از طریق دادگاه صلح ادامه دهند.
هزینه اعتراض به گواهی انحصار وراثت چقدر است؟
هزینه اعتراض و رسیدگی به شکایات مرتبط با گواهی انحصار وراثت بعد از صدور آن معادل 150 هزار تومان در سال 1404 میباشد، مگر آنکه اعتراض به دلیل اشتباه مامور در صدور گواهی انحصار وراثت بوده باشد که در این صورت معترض از پرداخت هزینه اعتراض مستثنی است.










