اگر شما در نتیجه اجرای توافق سابق خود به این باور رسیده اید که تمدید قرارداد میتواند همچنان مفید واقع شود، لازم است از نحوه تمدید قرارداد به صورت اصولی اطلاع کافی داشته باشید تا بتوانید همانند قرارداد قبلی خود، از آثار تمدید قرارداد جدید نیز بهره ببرید لذا ما در این مطلب بسیار کاربردی قصد داریم به طور جامع و خلاصه به نکات مهم نحوه تمدید قرارداد اجاره – استخدام – پیمان کاری بپردازیم و سوالات شما را در این زمینه پاسخ دهیم.
نحوه تمدید قرارداد اجاره – استخدام – پیمان
در انعقاد قرارداد های مهم و آینده دار یکی از نکاتی که بایستی حتما در ابتدا تنظیم قرارداد به آن توجه داشته باشید مسئله تمدید قرارداد است، چرا که در بسیاری از موارد ادامه قرارداد سابق میتواند امر حیاتی برای کسب و کار یا در آمد شما باشد، به عنوان مثال کاسبی که در یک محل مغازه ای را اجاره یکساله اجاره نموده و توانسته در این مدت اعتبار بدست بیاورد چنانچه نتواند در سال های جاری قرارداد خود را تمدید نماید تمام دستاورد وی صفر شده و دچار ضرر و زیان بسیاری میشود
و یا کارگر و کارمندی که به صورت موقت در استخدام شرکتی است و در این مدت کارفرما هزینه هایی در زمینه آموزش و مهارت آموزی کارگر انجام داده است با اتمام مدت قرارداد و عدم تمدید آن میتواند موجب ضرر و زیان کارفرما یا کارگر شود، فلذا موضوع تمدید قرارداد هر چند آینده دوری دارد و به صورت مستقیم در قرارداد فعلی ممکن است تاثیر نداشته باشد، اما در آینده میتواند به مهم ترین دغدغه و چالش شما تبدیل شود؛ بنابراین تفاوتی ندارد موضوع قرارداد شما اجاره، استخدام، پیمان و.. حتما بایستی از نحوه تمدید قرارداد نکات حقوقی آن توجه داشته باشید تا دچار ضرر زیان آن نشوید.
تمدید قرارداد و آشنایی با مفاهیم تمدید، تجدید و تنظیم مجدد
بسیاری از اشخاص به دلیل عدم اطلاع از نحوه تمدید قرارداد صحیح و نکات حقوقی مهم آن، به فرض آنکه نیازی به تمدید و مکتوبی جدیدی ندارد از تمدید قرارداد به صورت کتبی امتناع میکنند و یا به دلیل سهل انگاری، به مفاد تمدید قرارداد بی توجهی میکنند، که هر چند از نظر قانونی همیشه ادامه عملکرد به منزله تمدید قرارداد نمیباشد، و توجه به مفاد قرارداد و چشم پوشی از تعدیل شروط مالی یا تعهدات مناسب با تغیرات بازار یا تورم میتواند موجب تضیع حقوق یکی از طرفین گردد
اولین موضوعی که بسیاری از افراد تفاوت آن را در هنگام تمدید قرارداد های خود نمیدانند الفاظ و بار معنایی کلماتی از قبیل “تمدید” ، “تجدید” و “تنظیم” مجدد است که بکارگیری و استفاده از هر یک از کلمات در قرارداد به جای استفاده از لفظ صحیح آن میتواند موجب نشان دادن اشتباه اراده و تصمیم شما در تنظیم قرارداد شود، لذا در ادامه به توضیح هر یک از معانی مفاهیم مذکور میپردازیم:
تمدید : تمدید به معنای افزایش مدت قرارداد به حفظ تقریبا تمام شروط قبلی با توافق طرفین و یا به صورت خودکار است، مانند مستاجری که در پشت قرارداد نخستین قرارداد را برای یکسال جاری دیگر و مال الجاره مشخص و با شرایط قبلی تمدید میکند.
تجدید قرارداد: تجدید به معنای ایجاد و انعقاد یک قرارداد کامل جدید است که از نظر محتوایی تقریبا همانند قرارداد سابق است اما از نظر حقوقی عمر مستقلی را آغاز میکند
تنظیم مجدد قرارداد: تنظیم مجدد به معنای بازبینی مجدد در حقوق ، تعهدات طرفین و شروط قرارداد اصلی است، به طوری که با تنظیم مجدد، ماهیت قرارداد سابق بی اعتبار یا دچار دگرگونی اساسی میشود و قرارداد جدید منجر به یک سند کاملا متفاوت از قرارداد نخستین میگردد.
انواع تمدید قرارداد و آثار آن
تمدید قرارداد یکی از مهم ترین مراحل مدیریت قراردادهاست که باید با دقت و آگاهی کامل انجام شود، بسته به نوع قرارداد، شرایط طرفین و میزان تغییرات مد نظر، تمدید قرارداد میتواند به شکل های مختلفی از قبیل تمدید به صورت صریح و مستقیم، ضمنی و خودکار داشته باشد که هر کدام آثار حقوقی و اجرایی متفاوتی دارد که در ادامه به توضیح و بررسی هر یک از این موارد میپردازیم
تمدید به صورت صریح و مستقیم
انتخاب ابزار مناسب برای تمدید صریح به میزان تغییرات مورد نظر در قرارداد بستگی دارد، اگر تنها تغییر در مدت قرارداد مد نظر شما باشد، تنظیم یک الحاقیه کافی است، ولیکن چنانچه تغییرات وسیع تر و ماهوی باشند مثلاً تغییر میزان تعهدات یا وجه قرارداد، تنظیم یک صورت جلسه توافق یا حتی انعقاد یک قرارداد جدید با اشاره به ارتباط آن با قرارداد منقضی شده، میتواند برای تمدید کافی باشد.
تمدید به صورت ضمنی، غیر مکتوب
تمدید ضمنی در واقع تمدیدی است که توافقی بین طرفین حاصل نمیشود اما طرفین بدون توافق جدید به عملکرد خود ادامه میدهند، لکن تمدید ضمنی در محاکم قضایی به تفسیر قاضی وابسته است و موجب بلاتکلیفی حقوقی میشود به عنوان مثال، در قرارداد اجاره، اگر موجر پس از پایان مدت، ملک را تحویل نگیرد و پول اجاره را بپذیرد، تنفیذ تمدید ضمنی محتمل است.
تمدید قرارداد به صورت خودکار
شرط تمدید خودکار، تعهدات را برای طرفین منقش می کند و راحتی را به همراه دارد، اما باید به شرط انصراف نیز حتما توجه ویژه داشت، این شرط باید به گونه ای تنظیم شود که فرصت معقولی برای اعلام انصراف به طرفین بدهد. اگر این شرط به ضرر مصرف کننده یا کارگر تنظیم شده باشد، ممکن است در دادگاه ها به عنوان یک شرط نامتعادل و باطل تلقی شود.
نکات مهم تمدید قرارداد اجاره – استخدام – پیمان کاری
به طور کلی بنیان صحت هر معامله اعم از قرارداد اجاره، استخدام و پیمانکاری، رضایت آزادانه و بدور از اکراه طرفین است، لذا هرگونه تهدید، اجبار یا فشار غیرقانونی برای تمدید، میتواند منجر به ابطال تمدید گردد همچنین باید اطمینان حاصل شود که هر دو طرف با بصیرت کامل و آگاهی تام از تبعات آن، تمدید قرارداد را امضا می کنند.
شایان ذکر است استفاده از عباراتی نظیر “تا اطلاع ثانوی” یا “به مدت نامحدود” یک مغالطه حقوقی است لکن مدت تمدید باید کاملاً معین و شفاف قید گردد.
بررسی تأثیر تغییر قوانین و مقررات در قرارداد تمدید شده:
در بعضی از موارد در فاصله میان تنظیم قرارداد نخستین تا هنگام انعقاد تمدید قرارداد، ممکن است بعضی از قوانینی که در موضوع و شکل قرارداد موثر است دستخوش تغییر شود، لذا باید توجه داشته باشید که قواعد قرار سابق شما که قصد اعمال در تمدید خود را دارید با قوانین موضوعه در تعارض نباشد، چرا که میتواند شرطی که در تعارض با قانون است را باطل کند، این امر به ویژه در قراردادهای بلند مدت و مرتبط با حوزه مقررات دولتی (مانند قراردادهای مالیاتی یا استخدامی) اهمیت مضاعف دارد.
عموماً شروط فسخ و خیارات مندرج در قرارداد نخستین، با تمدید نیز ادامه دار خواهند بود، لکن حتما باید بررسی کرد که آیا طرفین مایل به حذف، تعدیل یا افزودن شرایط فسخ جدیدی هستند یا خیر. باید در هنگام تمدید قرارداد بر استمرار شروط فسخ قبلی تأکید شود تا در آینده موجب اختلاف قرار نگیرد.
نکات حقوقی تمدید قرارداد اجاره
رعایت قوانین موجر و مستاجر در قرارداد اجاره و به تبع آن تمدید اجاره الزامی است، لذا بهترین راه، تنظیم یک رونوشت الحاقیه رسمی یا اجاره نامه جدید در دفتر املاک و سپس ثبت سیستم آن و دریافت کد رهگیری تمدید قرارداد است، فلذا صرف ادامه سکونت، خطر تمدید ضمنی با شرایط غیر شفاف را به همراه دارد.
نکات حقوقی تمدید قرارداد استخدام
تمدید قرارداد کار باید با در نظر گرفتن قانون کار صورت گیرد همچنین تغییر قرارداد از موقت به دائم پس از چند دوره تمدید، از جمله نکاتی است که کار فرمایان باید حتما به آن توجه کنند
همچنین تغییرات حقوق و مزایا باید در هنگام تمدید قرارداد به روشنی ذکر شود تا سازمان تأمین اجتماعی و اداره کار در این خصوص تفسیر غلط نداشته باشند.
نکات حقوقی تمدید قرارداد پیمانکاری
در قراردادهای پیمانکاری، تمدید غالباً به دلیل تأخیر در اجرای پروژه رخ می دهد، در هنگام تمدید، حتماً باید تکلیف تاخیر عدم انجام تعهدات، افزایش دستمزد و مصالح و تغییرات احتمالی در نقشه راه پروژه به طور کامل مشخص شود.
