عقد نکاح نیز مانند سایر عقود تعهداتی را برای طرفین آن ایجاد میکند . بالفرض مثال برای زوج تعهداتی همچون پرداخت مهریه، نفقه، اجرتالمثل و نحله که درواقع همگی از حقوق مالی زن نیز محسوب میشوند را ایجاد میکند.
در رابطه با اجرت المثل ، مهریه و نفقه در مقالات جداگانه بهطور مفصل برای آن ها صحبت کردهایم . اما در باب نحله بایستی بهطور مفصل در این مطلب به آن بپردازیم . اما قبلاز هر چیز باید توضیحی کوتاهی در رابطه با اینموضوع بدهیم . بدین نحو که با توجه به شرایط اقتصادی و مشکلات مالی که تبعات زیادی برای اجتماع دارد .
قاعدتاً بعد از طلاق زن در تنگنای اقتصادی قرار میگیرد . از طرف دیگر زن هیچگونه وظیفهای برای رسیدگی به امور خانه ندارد و بهازای فعالیتهایی که انجام میدهد . میتواند از مرد هزینه دریافت کند بههمین دلیل است که حقوقی همچون نحله و اجرتالمثل برای زن در نظر گرفته اند. اما در ادامه بحث در رابطه با نحله صحبت خواهیم نمود.
نحله چیست ؟
یکی از حمایتهایی که قانون از زنان کردهاست . پرداخت حقوق مالی آنان در صورت جدایی و یا حتی در طول زندگی میباشد که یکی از آنها نحله است .
در لغت نحله یعنی بخشش و هدیه دادن . پرداخت آن بر عهده مرد میباشد و بهطورکلی نحله اینطور توضیح داده میشود که مطابق با قانون زن تنها وظیفه تمکین از شوهر و تربیت فرزندان را دارد و هیچگونه وظیفهای در قبال امور خانه و حتی شیر دادن به فرزندان را ندارد حال اگر مردی بخواهد همسر خود را طلاق دهد زن میتواند دستمزد کارهایی را که در هنگام زندگی در طول زندگی انجام دادهاست بگیرد که دراینباره بند ب تبصره ۶ قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق عنوان میکند با توجه به سنوات زندگی مشترک و نوع کارایی که زوجه در خانه شوهر انجام داده و وسع مالی زوج، دادگاه مبلغی را از باب نحله برای زوجه تعیین مینماید.
بهعبارتدیگر آنجاییکه زن مستحق دریافت اجرتالمثل نبوده و دادخواست طلاق نیز از طرف مرد باشد مبلغی بهعنوان نحله با توجه به وضع مالی مرد و مدتزمانی که با همدیگه زندگی کردهاند برای زن در نظر گرفته میشود و مرد باید پرداخت کند و اینموضوع نحله میگویند.
در چه صورتی به زن نحله پرداخت میشود ؟!
شاید برای شما نیز سوال شود که در چه صورتی این حق به زوجه پرداخت میشود؟! و یا اینکه آیا میشود هم نحله و هم اجرتالمثل گرفت؟! در پاسخ به این سوالات و توضیح باید گفت که این حق در شرایطی خاص پرداخت میشود و آنجاییکه زن خواهان جدایی و طلاق باشد دادگاه اجرتالمثل در نظر خواهد گرفت و نحله موضوعیت ندارد.
اما نحله درجایی به زن تعلق میگیرد که مرد بدون عذر موجه درخواست طلاق داده باشد یا زندگی زناشویی را ترک کرده باشد همچنین اگر اگر اجرتالمثل به زن تعلق نگیرد آنجاست که به زن نحله پرداخت میشود و نمیتواند هم نمره بگیرد و هم اجرت المثل.
زن در طول زندگی مشترک نمیتواند نحله بگیرد و همچنین نظر کارشناس برای تعیین مقدار این حق مدنظر نیست و دادگاه بر اساس سوابق زندگی مشترک و فعالیتهای زن در طول زندگی و همچنین بضاعت مالی مرد و یا شغل هر دوی آنها مقدار آن را تعیین میکند.
چگونه نحله را بگیرم؟
اگر زنی متقاضی مطالبه نحله باشد باید از طریق ارسال دادخواست به دادگاه محل زندگی مشترک اقدام کند که برای این کار ابتدا باید به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه کرده و دادخواستی را به طرفیت شوهر خود در خصوص مطالبهی این حق تنظیم کرده و از آن طریق به دادگاه ارسال نماید که بعد از آن دادگاه جلسات رسیدگی به اینموضوع را مشخص خواهد کرد و طرفین باید در جلسات حضور پیدا کرده و یا وکلای خود را اعزام نمایند.
اما نکاتی که باید به آن توجه کنید این است که برای دریافت این حق، زن باید ثابت کند که همسرش کارهایی را از او درخواست و او را مجبور می کرده به انجام کارهایی که از وظایف او خارج بوده و در این حالت مستحق حق مالی نحله میباشد، چون مطابق با قانون تمامی فعالیتها و کارهایی که اشخاص انجام میدهد با دستمزد بوده و رایگان نیست مگر اینکه رایگان بودن آن اثبات شود.
پس کارهایی که زنان در سالهای زندگی برای همسرشان انجام میدهند باید برای آن دستمزد پرداخت شود که البته در باب اینموضوع بین قضات اختلافنظر است و از همین جهت بین شعبات دادگاه خانواده در این خصوص اختلاف رویه وجود دارد.
عدهای از قضات میگویند کارهایی که زنان در زندگی مشترک برای مردان انجام میدهند اجرتی به آن تعلق نمیگیرد چون از جهت ایثار و لطف آنان است اما عدهای از قضات نیز به همان اصلی که میگوید «هیچ کاری بدون اجرت نیست مگر مجانی بودن آن اثبات شود» استناد میکنند و زن را برای فعالیتهایی که در سالهای زندگی مشترک انجام میدهد مستحق دریافت دستمزد میدانند.
رویه قضایی برای دریافت نفقه و شرایط آن چگونه است؟!
در رویه قضایی شرایطی همچون اینکه طلاق نباید به درخواست زوجه باشد همچنین این که نظر کارشناسی برای تعیین نحله ملاک نیست و ملاک سنوات زندگی مشترک و کارهایی است که زن در منزل و هنگام زندگی مشترک انجام داده می باشد و علی الخصوص وضعیت مالی مرد از جمله معیار های تعیین مقدار نحله است.
مدارک لازم برای طرح دعوی نحله
- اصل سند ازدواج و یا رونوشت آن
- اصل شناسنامه و کارت کلی زوجه
اجرت المثل و نحله چه شباهت هایی دارند ؟!
تفاوت این دو را در مطالب بالا توضیح دادیم اما شباهت این موارد باهم در این است که در هردو درخواست طلاق باید از ظرف مرد باشد و دلیل این درخواست طلاق نباید بخاطر تخلف زن از وظایف همسری یا سوء اخلاق رفتار وی بوده باشد.
شباهت بعدی در این است که هردو این حقوق را میتوان قبل از طلاق هم مطالبه نمود.
نتیجه
با مطالعه این مطلب یافتیم که این حق چیست و به چه معناست و شرایط تعلق آن به زوجه را هم متوجه شدیم به علاوه در خصوص شباهت ها و تفاوت های آن با اجرت المثل نیز به توضیح پرداختیم.
همچنین رویه و چگونگی دریافت نحله را هم عنوان کردیم حال اگر باز هم سوالی در مورد موضوع مطروحه داشتید میتوانید از کارشناسان سامانه هوشمند خدمات حقوقی داپکده بپرسید.
