مطالبه مهریه در عقد موقت

یکی از موارد مهم و الزامی در عقد موقت یا همان صیغه تعیین مهریه و میزان آن است، برای خیلی ها نیست و سوال به وجود می‌آید که آیا می‌شود با توجه به این‌که عقد موقت است یا میزان مهریه در این نوع عقد کم است آن را مطالبه نمود؟

البته که مطالبه مهریه در عقد موقت امکان‌پذیر می‌باشد لذا نیازمند این است که قبل‌از هرچیزی اطلاعاتی در این خصوص داشته باشید و ما در این مطلب به موضوع مهریه در عقد موقت پرداخته‌ایم.

 

عقد موقت چیست؟!

عقد موقت یا اصطلاحاً صیغه نوعی ازدواج است که مذهب شیعه آن را مورد قبول قرار داده و به این نحو است که برای مدت معین و محدود با مهریه‌ی معلوم نکاح بین زن و مرد به وجود می‌آید و با پایان مدت رابطه زن و شوهری پایان می‌یابد و تمام می‌شود.

هرچند که به موضوع عقد موقت و نکات حقوقی آن در مقاله‌ای جداگانه به توضیح پرداخته‌ایم اما به‌عنوان نکته مدنظر داشته باشید که در عقد موقت حتماً باید مهریه تعیین شود وگرنه نکاح باطل خواهد بود به‌علاوه در عقد موقت زن و شوهر از هم ارث نمی‌برند و همچنین زن مستحق دریافت نفقه نیست اما اگر این دو موضوع در هنگام عقد شرط شود زن و شوهر از هم  ارث خواهند برد و نفقه هم به زوجه تعلق خواهد گرفت.

انحلال عقد موقت یا از طریق بذل مدت امکان‌پذیر خواهد بود و یا از طریق انقضای مدت پس می‌توان گفت عقد موقت طلاق ندارد و طلاق صرفاً نادر به عقد نکاح دائم است به‌علاوه زن در عقد موقت نیز باید عده نگه دارد که برای کسب اطلاعات بیشتر در خصوص عده در عقد موقت می‌توانید کلیک کنید و مطلب مربوطه را مطالعه نمایید.

 

چه حق و حقوقاتی به زن در عقد موقت تعلق می‌گیرد؟

حق اوقاتی که به زن در ازدواج موقت تعلق می‌گیرد با ازدواج دائم مساوی نیست مثلاً در ازدواج موقت زن مستحق نفقه نیست( مگر این که در ضمن عقد شرط شود )  و اگر شوهر او در ازدواج موقت درحین رابطه زوجیت فوت کند از او ارث نمی‌برد( مگر این که ارث بردن در ضمن عقد شرط شود ) اما مهریه به او تعلق می‌گیرد.

از طرفی اگر زن در عقد موقت باردار شود باید ازدواج ثبت رسمی شود و فرزندی که به دنیا می‌آید حق و حقوقاتی دارد که دقیقاً همان حق و حقوقت فرزندی می‌باشد که در ازدواج دائم متولد شده است.

 

مهریه در عقد موقت

در عقد موقت یکی از مهم‌ترین عناصر عقد تعیین مهریه است بدین‌منظور که مطابق با قانون تعیین مهریه و میزان آن در عقد موقت از جمله شرایط صحت عقد است و اگر در عقد موقتی مهریه ذکر نشده بود مطابق با ماده  ۱۰۹۵ قانون مدنی عقد باطل است.

اگر در عقد موقت در هنگام مدت زن فوت کند مهریه او ساقط نخواهد شد همچنین اگر تا پایان مدت شوهر با زن رابطه نزدیکی برقرار نکند نیز همچنان مهریه به قوت خود باقی است و به زن تعلق می‌گیرد.

 

چگونگی مطالبه مهریه در عقد موقت

شاید بسیاری از افراد گمان کنند که چون عقد موقت است نمی‌توان مهریه را مطالبه نمود اما باید توجه داشت که در این امر نیز همانند عقد دائم مهریه به زن تعلق می‌گیرد و از آن اوست و هر زمان که طلب کند مرد باید آن را پرداخت نماید اما دراین‌باره باید توجه داشت که آیا عقد موقت در دفتر ازدواج ثبت‌شده است یا خیر که اگر ثبت شده‌است دریافت مهریه راحت‌تر است و به استناد آن سند رسمی که مربوط به نکاح موقت بین زوجین است زن می‌تواند مهریه را طلب کند.

دین نحو که زن می‌تواند با مراجعه به دفاتر ازدواج درخواست صدور اجرائیه نماید و در صورت عدم پرداخت برای توقیف اموال اقدام کند.

اما اگر عقد موقت ثبت دفتر ازدواج نشده باشد مطالبه مهریه فقط از طریق دادگاه امکان‌پذیر است و حالا چون زن سند رسمی برای اثبات صیغه موقت ندارد باید از طریق ارائه دفترچه عقد موقت یا شهود و یا اقرار خود مرد اثبات رابطه زوجیت کند و بعد برای مهریه اقدام کند.

حال اگر مهریه تا بیست میلیون تومان بوده باشد دادخواست مطالبه مهریه به شورای حل اختلاف داده خواهد شد و اگر بیشتر از بیست میلیون تومان باشد پرونده به دادگاه خانواده فرستاده می‌شود و باید در طریق دادگاه خانواده پیگیری نمود.

 

مطالبه مهریه عقد موقت از اجرای ثبت

برای مطالبه مهریه صیغه موقت از طریق اداره ثبت باید توجه داشت که زمانی می‌توان از این راه برای مطالبه مهریه اقدام کرد که حتما عقد ازدواج موقت در یکی از دفاتر ازدواج ثبت رسیده باشد و سند رسمی در این خصوص وجود داشته باشد که در این حالت زن می‌تواند با مراجعه به همان دفتر ازدواج درخواست صدور اجراییه برای مطالبه مهریه نماید و در پی آن نسبت ب توقیف اموال همسر ( به غیر از مستثنیات دین ) همچون حساب‌های بانکی، ملک، وسیله نقلیه، سهم‌الارث، سهام ، قسمتی از حقوق ماهیانه منتهی درصورتی‌که فیش حقوقی داشته باشد مانند این که کارمند باشد، رهن خانه و…. به‌علاوه نیز می‌تواند نسبت‌به ممنوع‌الخروجی همسر خود نیز اقدام نماید.

با توجه به موارد فوق پرونده در اداره ثبت تشکیل می‌گردد و مراتب پیگیری از آن اداره انجام خواهد شد منتها تمامی درخواست‌ها از طریق دفاتر ازدواج ارسال و انجام می‌شود. دقت کنید که مطابق با رویه جدید حتماً برای مراجعه به اداره ثبت برای پیگیری پرونده باید نوبت اینترنتی گرفته شود.

 

تفاوت مهریه در صیغه موقت و عقد دائم؟

همان‌طور که گفته شد عقد موقت ویژگی خاصی دارد که در آن اگر مهریه و میزان آن همچنین مدت عقد اگر ذکر نشود عقد باطل است و این موارد از جمله شرایط صحت عقد موقت است.

اما در عقد دائم چنین چیزی مطرح نیست یعنی در عقد دائم اجباری به تعیین مهریه نیست و زوجین بعد عقد هم می‌توانند مهریه را تعیین کنند و اگر هم مهریه تعیین نشود زن می‌تواند مهرالمثل و مهرالمتعه را مطالبه کند.

باید توجه داشت مهرالمتعه و مهرالمثل نیز صرفاً مخصوص عقد دائم است و مربوط به زمانی است که مهریه به‌موجب عقد دائم تعیین نشده باشد و همچنین مرد قبل یا بعد از رابطه زناشویی بخواهد همسر خود را طلاق دهد.

 

در صورت فقدان دفترچه عقد موقت تکلیف مطالبه مهریه چگونه خواهد بود؟

گاهی امکان دارد دفترچه عقدی برای نکاح موقت وجود نداشته باشد حال ممکن است گم‌شده باشد و یا ممکن است به‌طورکل وجود نداشته باشد که در این حالت سه فرض مدنظر است اول این‌که امکان دارد عقد موقت توسط عاقد خوانده‌شده باشد و یا امکان دارد عقد موقت توسط دفترخانه خوانده‌شده باشد از طرفی امکان دارد عقد موقت بین مرد و زن با زبان جاری‌شده باشد که در هر یک از حالات مطالبه مهریه متفاوت خواهد بود.

به‌طورکلی اگر دفترچه عقدی برای اثبات رابطه زوجیت وجود نداشت باید از راه‌های مختلفی برای اثبات رابطه زوجیت و مطالبه مهریه اقدام کرد و این در حالی است که اگر ازدواج موقت به ثبت رسیده باشد به‌راحتی می‌توان برای مطالبه آن اقدام نمود اما اگر عقد توسط عاقد خوانده‌شده باشد زن می‌تواند از عاقد به‌عنوان شاهد برای اثبات رابطه زوجیت استفاده نماید.

اگر عقد موقت توسط دفترخانه خوانده‌شده باشد قاعدتاً تاریخ رخداد این عقد موقت امکان دارد که در آن دفتر ازدواج وجود داشته باشد و خانم می‌تواند ازاین‌جهت نیز برای اثبات رابطه زوجیت اقدام نماید اما اگر عقد موقت بین زن و شوهر با زبان و گفتاری توسط خودشان منعقد شده باشد زن برای‌اینکه بخواهد مهدیه مطالبه کند باید از طریق شهادت شهود و یا اقرار خود مرد و مواردی مانند عکس، فیلم و حتی اگر پیامکی از طرف مرد به زن در این باب ارسال‌شده باشد، نسبت به اثبات رابطه زوجیت موقت اقدام نموده و سپس در پی آن مهریه را مطالبه کند.

 

چگونه قبل‌از دادخواست مطالبه مهریه اموال شوهرم را توقیف کنم؟

امکان دارد بعد درخواست صدور اجرائیه و یا ارائه دادخواست مطالبه مهریه و در پی آن طولانی بودن پروسه این پرونده تا حکم قطعی مرد اموال خود را انتقال دهد و زن نیز از توقیف آن‌ها ناکام بماند.

در این‌جا قانون گفته‌است که زوجه و یا وکیل او می‌توانند به همراه دادخواست مطالبه مهریه و یا حتی قبل‌از دادخواست اصلی، دادخواستی دیگری تحت عنوان تامین خواسته از طریق دفاتر خدمات قضایی و درخواست توقیف اموال برای مهریه را تقدیم و ثبت نمایند که با این امر زن بتواند فوری اموال منقول یا غیرمنقول شوهر را تا میزان مهریه درخواستی توقیف کند و بعد از آن شوهر مطلع مطالبه مهریه شود.

منتهی توجه کنید که بعد از ثبت دادخواست تامین خواسته منتظر پیامک دادگاه برای ارجاع به شعبه نمانید و مدام از طریق سایت عدل ایران بررسی کنید که دادخواست به کدام شعبه ارجاع شده و در اولین فرصت به شعبه مراجعه کنید و لیست اموال را به قاضی ارائه دهید و به‌طورکلی پیشنهاد می‌شود که حتما در این راه وکیل همراه خود داشته باشید.

 

نحوه توقیف ارثیه زوج بابت مهریه در عقد موقت

همان‌طور که می‌دانید مهریه یکی از دیونی است که مرد باید پرداخت کند و در صورت عدم پرداخت زن می‌تواند از دارائی‌های مرد به جز مستثنیات دین مهریه خود را طلب و وصول نماید.

سهم‌الارث هر فرد نیز جزئی از اموال حتی اگر تقسیم‌نشده باشد به حساب می‌آید، حال فرض کنید در یک عقد موقت زنی می‌خواهد مهریه خود را مطالبه کند پدر شوهر او نیز فوت کرده‌است منتها اموال هنوز بین وراث که یکی از آن ها شوهر این خانم است تقسیم نشده، در این‌جا زن می‌تواند با معرفی مالی که از آن متوفی است و همچنین مشخصات متوفی و به نسبت سهم همسر خود از آن اموال بابت مهریه توقیف کرده و وصول نماید.

 

نحوه بخشیدن مهریه در عقد موقت

سوالی به وجود می‌آید که آیا در عقد موقت نیز زن می‌تواند مهریه خود را ببخشد علامت سوال برای پاسخ به این ابتدائاً باید گفت که به‌طورکلی به‌موجب عقد زن مالک مهریه است و در عقد دائم نیست حتی اگر مدت توسط مرد بذل شود بخشیدن باقیمانده از عقد موقت باعث از بین رفتن مهریه نخواهد شد و اگر زنی بخواهد مهریه خود را به شوهر خودش در عقد موقت ببخشد قوانین آن تفاوتی با عقد دائم ندارد و می‌تواند همانند عقد دائم مهریه خود را به شوهر یا هبه نماید یا ابراء نماید و یا حتی می‌تواند بذل کند.

 

نحوه مطالبه مهریه در عقد موقت بعد از فوت زن توسط وراث او

فرض بفرمایید صیغه موقتی بین زن و مردی منعقد شود و زن فوت کند، دراین‌صورت مهریه همچنان بر ذمه زوج قرار دارد و باید پرداخت کند از طرفی حق مطالبه مهریه به وراث زن مطابق با قوانین مربوط به ارث خواهد رسید.

دراین‌صورت وراث می‌توانند با ارائه دادخواست مطالبه مهریه به‌علاوه اثبات رابطه زوجیت به‌صورت موقت از طریق دفاتر خدمات قضایی اقدام کنند و مهریه را از شوهر متوفی بگیرند.

آیا بعد از اتمام مدت صیغه موقت همچنان زن می‌تواند مهریه خود را از مرد بگیرد؟

در این خصوص توجه داشته باشید که حق مطالبه مهریه با اتمام مدت ازدواج از بین نرفته و شامل مرور زمان نمی‌شود و زن هر زمان که بخواهد می‌تواند برای مطالبه مهریه اقدام کندحال چه ازدواج او به ثبت رسیده باشد و یا این‌که به ثبت نرسیده باشد.

 

هزینه‌های مطالبه مهریه در عقد موقت

در مورد هزینه مطالبه مهریه در عقد موقت باید توجه نمود که به‌طورکلی اگر مطالبه مهریه درعقد موقت از طریق اداره ثبت اقدام شود هزینه زیادی ندارد و برای صدور اجراییه مهریه دفتر ازدواج حدود صد و هشتاد تا دویست و پنجاه هزار تومان دریافت خواهد کرد و در رویه اداره ثبت نیز هزینه‌ای دریافت نخواهد شد، مگر این‌که مال توقیف شود و نیاز به ارزشیابی کارشناس دارد که هزینه کارشناسی و ارزیابی مطابق با تعرفه تعیین می‌شود.

اما اگر زن بخواهد مهریه را از طریق دادگاه یا شورا مطالبه کند، باید توجه داشت که اگر مبلغ آن کمتر از ۲۰ میلیون تومان باشد پرونده در شورای حل اختلاف رسیدگی می‌شود و هزینه دادرسی ۱,۲۵ درصد میزان مهدیه مدنظر برای مطالبه  خواهد بود یعنی اگر خانمی بخواهد فعلا یک سکه از مهریه خود را از همسرش مطالبه کند چون میزان قیمت ۱ سکه در حال حاضر کمتر از ۲۰ میلیون تومان است( در فرض این که سکه را مبلغ ۱۰ میلیون تومان بدانیم )  باید در شورای حل اختلاف مورد رسیدگی قرار بگیرد پس درنتیجه هزینه دادرسی ۱,۲۵ درصد ۱۰ میلیون تومان یعنی  ۱۲۵ هزار تومان خواهد شد.

اما اگر میزان مهریه مورد مطالبه بیشتر از ۲۰ میلیون تومان باشد پرونده در دادگاه خانواده بررسی می‌شود و هزینه دادرسی آن ۳,۵ درصد میزان مهریه موردنظر برای مطالبه خواهد بود، بدین‌معنا که اگر خانمی بخواهد ۵ سکه را از مهریه خودش مطالبه کند چون میزان ۵ عدد سکه درحال‌حاضر بیش‌از ۲۰ میلیون تومان است (در فرض این که سکه را مبلغ ۱۰ میلیون تومان بدانیم) باید در دادگاه خانواده مورد رسیدگی قرار بگیرد پس درنتیجه هزینه دادرسی ۳,۵درصد ۵۰ میلیون تومان یعنی ۱,۷۵۰,۰۰۰ تومان میشود.

 

انتهای مطلب

در این مطلب سعی کردیم در رابطه با مهریه در عقد موقت و مسائل مربوط به آن مانند تفاوت آن با عقد دائم، مطالبه مهریه در عقد موقت بدون دفترچه عقد و به‌طورکلی چگونگی مطالبه مهریه در عقد موقت همچنین در رابطه با نحوه توقیف ارثیه زوج بابت مهریه، چگونگی توقیف اموال قبل‌از دادخواست مطالبه مهریه، هزینه‌های مطالبه مهریه و…… حال اگر بازهم سوالی در رابطه با این موضوع در ذهنتان است می‌توانید از کارشناسان ما بپرسید.