مجازات نبش قبر

نبش قبر به معنای شکافتن یا سوراخ کردن گور یا مقبره میباشد، که موجب نمایان شدن  جسد میت میشود، لذا این عمل در اسلام و قانون، بدلیل بی حرمتی به شخص متوفی به شدت منع شده است، اما گاهاً پیش می آید افراد به دلایل مختلف اقدام به شکافتن قبر می کنند، لذا قانون گذار برای جلوگیری از انجام اینگونه جرایم، در قانون مجازات اسلامی بیان داشته است، هر کس بدون مجوز مشروع و قانونی نبش قبر کند، به مجازات حبس از سه ماه و یک روز تا یک سال محکوم میشود و هر گاه جرم دیگری نیز با نبش قبر مرتکب شده باشد به مجازات آن جرم هم محکوم خواهد شد.

شرایط احقاق جرم نبش قبر

برای اینکه جرم نبش قبر تحقق یابد لازم است شرایطی وجود داشته باشد که در ادامه به آن میپردازیم :

الف. نبش قبر باید بدون اطلاع یا مجوز لازم صورت صورت گیرد.

ب. یکی از عوامل مهم احقاق جرم نبش قبر وجود داشتن جسد یا جنازه میت در قبر است، لذا چنانچه نبش، بر قبری صورت گیرد که جسدی در آن وجود نداشته باشد جرم نبش قبر تحقق پیدا نمیکند.

پ.در نبش قبر حتما باید تمام یا قسمتی از جسد رویت شود، لذا چنانچه کندن قبر به صورتی باشد که بدن میت نمایان نشود، شامل مجازات نمیشود.

ت.  در نبش قبر قصد و هدف مجرم از انجام جرم حائز اهمیت میباشد، به عنوان مثال فردی برای یافتن شی ارزشمندی اقدام به شکافتن قبر کند، لذا چنانچه شئ مذکور از قبل متعلق به خود باشد وی مرتکب جرم نشده است.

در چه مواردی نبش قبر صحیح است؟

قانونگذار بیان داشته است در صورتی نبش قبر شامل مجازات میشود که این عمل بدون اجازه یا تنفیذ مقام مسئول صورت بگیرید، لذا چنانچه فردی با مجوز قانونی یا دلایل شرعی نبش قبر نماید، مغایر با قانون نبوده و فرد میتواند این عمل را انجام دهد، به عنوان مثال پزشک قانونی برای تشخیص مرگ با حکم دادگاه اقدام به نبش قبر میکند و نمونه های لازم را برای برسی لازم از محل جمع آوری میکند، همچنین در صورت وجود شرایط ذیل نبش قبر موجب مجازات نمیشود:

الف. در صورتی که پس گذشت مدت زیاد کارشناس مربوطه تشخیص دهد جسد میت از بین رفته یا به عبارتی به خاک تبدیل شده است، در این صورت امکان شکافتن قبر و همچنین جایگزین کردن آن با جسد دیگر امکان پذیر میباشد.

ب. بر اساس شرع اسلامی در صورتی که متوفی با کفن یا دیگر وسایل قصبی دفن شده باشد، در این صورت امکان نبش قبر و خارج کردن مال قصبی امکان پذیر است، و همچنین در صورتی که جسد در زمینی دفن شده باشد که صاحب زمین رضایت نداشته باشد امکان نبش قبر و خارج کردن میت از آن زمین میسر است.

پ. در صورتی که هنگام دفن مال ارزشمندی درون قبر جامانده باشد و خارج کردن آن واجب باشد.

ت. در صورتی که میت روی زمین قرار داشته باشد و بنایی روی آن احداث شده باشد و یا میت درون تابوت سنگی باشد، در این صورت نبش قبر جایز است.

شایان ذکر است در تمامی موارد ذکر شده اجازه و حکم دادگاه صالح لازم است، و در غیر صورت این عمل جرم بوده و برای فرد خاطی ضمانت اجرایی هایی در نظر گرفته شده است.

عوامل تشدید مجازات نبش قبر

بر اساس ماده 634 قانون مجازات اسلامی در صورتی که مجرم، علاوه بر جرم نقش قبر مرتکب دیگر جنایات ذیل شود، بر اساس قانون به مجازات آن جرایم نیز محکوم میشود:

الف. در صورتی که مجرم مرتکب هر نوع آسیبی به جسد میت شود که در این صورت علاوه بر مجازات در نظر گرفته شده در قانون  برای مجرم، مکلف است در صورت درخواست شاکی، دیه جنایات بر مید را پرداخت نماید.

ب. چنانچه شکافتن قبر به هدف سرقت اشیا یا اموال گرانبها درون آن بوده باشد، که مجرم علاوه بر مجازات نبش قبر به جرم شکستن حرز و سرقت محکوم می شود.

پ. در صورتی که مجرم پس از نبش قبر به هر دلیلی اقدام به ربودن جسد یا مخفی کردن آن نماید.