یکی از قرارهایی که توسط دادگاه صادر میشود قرار اناطه نام دارد . که به دلیل اینکه دادگاه رسیدگیکننده به پرونده برای احراز موضوعی که در صلاحیتش نیست . اقدام به صدور قرار اناطه میکند و آن ذینفع باید به دادگاه صالح مراجعه کند و رسیدگی به اناطه را تقاضا نماید.
در این مطلب قصد داریم در رابطه با قرار اناطه و موضوعات پیرامون آن به توضیح بپردازیم.
قرار اناطه
بهطورکلی اناطه یعنی موکول کردن و در جاییکه رسیدگی به یک پرونده در یک دادگاه منوط به اثبات موضوعی باشد . که در دادگاه صالح دیگری مطرح است . در اینجا دادگاه رسیدگیکننده قرار اناطه صادر میکند . تا ذینفع در پرونده موضوع را نزد مرجع صالح دیگر عنوان کند و بعد از مشخص شدن نتیجه، دادگاه اول حکم مقتضی را صادر نماید.
قرار اناطه در پرونده های کیفری
در جاییکه احراز مجرمیت یک متهم منوط به این است . که مسائلی که رسیدگی به آن در صلاحیت مرجع کیفری نیست . اثبات شود و در واقع در صلاحیت دادگاه حقوقی هست . با تعیین ذینفع و با صدور قرار اناطه تا زمان صدور رأی قطعی از مراجع صالح تعقیب متهم را معلق و پرونده را موقتاً بایگانی میکند.
حال اگر ذینفع در مدت یک ماه از تاریخ ابلاغ قرار اناطه بدون عذر موجه به دادگاه صالح مربوط رجوع نکرده باشد . ( گواهی را ارائه نداده باشد .) مرجع کیفری به رسیدگی ادامه خواهد داد و حکم مقتضی را خواهد گرفت.
( ماده ۲۱ قانون آیین دادرسی کیفری )
بهعنوان مثال فرض بفرمایید در یک دادگاه کیفری پرونده با دعوی رابطه نامشروع مطرح شدهاست . اما درهنگام رسیدگی احدی از طرفین اعلام میکند . که این امر رابطه نامشروع نبوده و رابطه زوجیت بین آنها برقرار بوده است.
در اینجا دادگاه کیفری برای اثبات رابطه زوجیت قرار اناطه صادر میکند . تا اینموضوع در دادگاه خانواده محرز شود و سپس دادگاه کیفری اقدام مقتضی برای صدور حکم را انجام میدهد.
قرار اناطه در پروندههای حقوقی
در جاییکه رسیدگی به یک دعوا منوط به اثبات ادعایی که رسیدگی به آن ادعا در صلاحیت دادگاهی دیگری است . دادگاه اول رسیدگی به دعوا را تا زمان اعلام تصمیم از مرجع صلاحیتدار دیگر توقف خواهد کرد و در اینمورد خواهان باید ظرف یک ماه در دادگاه صالح اقامه دعوا کند و رسید را به دفتر دادگاه رسیدگیکننده اول تحویل دهد . در غیر این صورت دادگاه رسیدگیکننده اول قرار رد دعوا را صادر میکند .
فرض کنید دعوایی تحت عنوان تخلیه ید مطرح شود و خواهان درهنگام رسیدگی مدعی خیانت در امانت نیز شود که رسیدگی به خیانت در امانت در صلاحیت دادگاه کیفری است.
درنتیجه این دعوا به دعوای تخلیه ید تاثیرگذار خواهد بود و قاضی با صدور این نوع قرار کیفری دعوای اصلی را متوقف مینماید . تا خواهان دعوی خیانت در امانت را در دادگاه کیفری طرح نموده و نتیجه را به این دادگاه ارائه دهد.
قرار اناطه در پروندههای دیوان عدالت اداری
هرگاه رسیدگی به پروندهای در دیوان عدالت اداری مبنیبر اثبات موضوعی باشد . که در صلاحیت مرجعی غیر از دیوان عدالت اداری است، این نوع قرار صادر خواهد کرد و ذینفع باید یک ماه از تاریخ این اخطاریه دیوان به مرجع صالح مراجعه کرده و گواهی دفتر مرجع صالح را مبنیبر طرح موضوع به دیوان تسلیم کند اما اگر این تسلیم صورت نگرفت و یا اقدامی از طرف ذینفع انجام نشد دیوان رسیدگی را ادامه خواهد داد و تصمیم مقتضی را خواهد گرفت.
آیا میتوان به قرار اناطه اعتراض نمود؟
بهطورکلی با بهرهگیری از قانون آیین دادرسی مدنی و تأمل در مواد ۳۳۲ و ۳۶۷ و ۳۶۸ متوجه میشویم که برخی از قرارهایی که قابل اعتراض هستند در این مواد گنجانده شده و از روح این مواد متوجه میشویم که برخی از قرارها نیز قابل فرجام بوده اما در بین اینها قرار اناطه جایگاهی ندارد بنابراین این قرار حقوقی قابل اعتراض نیست اما در پروندههای کیفری این قرار قابلیت اعتراض دارد که مهلت اعتراض آن هم ده روز میباشد.
