قرار داد کار چیست؟
به هر نوع رابطه بین کارگر و کارفرمایی که در ازای انجام وظایفی حق الزحمه ای به صورت ساعتی یا ماهانه تعیین می گردد، قرارداد کار یا رابطه استخدامی می گویند. این قرارداد به دو صورت شفاهی و کتبی قابل انعقاد می باشد، ولیکن بهتر است، برای جلوگیری از وقوع اختلاف در آینده و یا عدم انجام تعهدات از جانب طرفین، قرارداد به صورت کتبی منعقد شود، تا دیگر شک و شبهه ای در خصوص میزان حق الزحمه و سایر مسائل باقی نماند.
انواع قرارداد کار چیست؟
قرار داد های کاری باتوجه به اهداف و توافقات فی مابین کارفرما و کارگر به سه دسته ذیل نقسیم بندی می شود:
قرارداد دائم
این نوع از قراردادها بدون محدودیت زمانی بین کارگران و کارفرمایان تنظیم می شود، یا اگر در قرارداد تاریخ درج نگردد، به منزله دائمی بودن آن قرارداد کاری محسوب می گردد و شخصی که با چنین شرایطی کار را می پذیرد، به استخدام دائم در می آید.
نحوه فسخ قراردادهای دائم
براساس شماره دادنامه 9209970901901210 مورخ 1392/03/29 دائمی بدون قرارداد کار منع فسخ آن نمی شود، فلذا به موجب ماده 27 قانون کار، هر گاه کارگر در انجام وظائف محوله قصور ورزد و یا آییننامههای انضباطی کارگاه را پس از تذکرات کتبی نقض نماید کارفرما حق دارد درصورت اعلام نظر مثبت شورای اسلامی کار علاوه بر مطالبات و حقوق معوقه به نسبت هر سال سابقه کار معادل یک ماه آخرین حقوق کارگر را بهعنوان “حق سنوات” به وی پرداخته و قرارداد کار را فسخ نماید.
قرارداد موقت
یکی دیگر از قرار داد های کار که برای مدتی معین منعقد می شود و پس از انقضاء مدت رابطه کارفرمایی و کارگری به اتمام می رسد، قرارداد موقت می باشد، پس اگر در قراردادی تاریخ درج گردد، به منزله موقت بودن آن قرارداد کاری محسوب می شود، فلذا مطابق مطالب فوق اگر هدف شما استخدام نیرو برای مدت مشخصی می باشد، حتما در آن مدت را قید نمایید، در غیر اینصورت قرارداد کاری شما دائم محسوب می گردد.
نحوه فسخ قراردادهای موقت
در قرارداد های کاری موقت با توجه به ماده 25 قانون کار، هیچ کدام از طرفین به تنهایی حق فسخ معامله را ندارند، مگر از طریق ماده 27 قانون کار یا آنکه هر دو طرف در خصوص فسخ قرارداد کار با یکدیگر توافق نمایند.
قرارداد معین
اگر قرارداد کاری برای انجام عملی معین مشخص شده باشد، و با کارگر با دریافت حق الذحمه مشخصی کار را به اتمام می رساند، قرارداد معین می گویند. نحوه فسخ این قرارداد همانند قرارداد موقت می باشد.
نحوه محاسبه حقوق در قانون کار
برای اکثر اشخاص این سوال پیش آمده است، که نحوه محاسبه حقوق در قراردادهای کار به چه نحوی می باشد، لذا مجموعه داپکده این نحوه محاسبه را به شرح ذیل مطرح کرده است، تا اگر شما چنین پرسشی در ذهن داشته باشید، پاسخ شما را داده باشد.
نحوه محاسبه سنوات در قانون کار
حق سنوات یا پاداش پایان خدمت، مبلغی است که کارگر هنگام فراغت از کار از قبیل بازنشستگی، ازکارافتادگی، فوت، استعفا و موارد خاص دیگری دریافت میکند و کافرما در هر حالت موظف به پرداخت آن می باشد و میزان آن معادل یک ماه آخرین مزد ثابت دریافتی کارگر است. حال اگر می خواهید سنوات خود را محاسبه نمایید، بایستی از روش ذیل استفاده نمایید.
نحوه محاسبه عیدی در قانون کار
عیدی در قانون کار نباید کمتر از دو برابر حداقل حقوق باشد، لذا برای محاسبه عیدی با شروع سال جدید می بایست دو برابر حقوق پایه مورد محاسبه و سنجش قرار گیرد. البته مشروط به اینکه مبلغ اعلام شده از سه برابر حداقل حقوق همان سال نیز فراتر نرفته باشد و بیشتر از این مبلغ نباشد. لذا برای محسبه این امر بایستی از فرمول ذیل استفاده نمایید:
عیدی = (اگر سال کبیسه باشد) 366 یا 355 ÷ 2 × (کارکرد) × (حقوق و مزایا)
نحوه محاسبه بن کارگری در قانون کار
مبلغی است ثابت برای کمک مالی به کارگران که هر ساله توسط وزارت کار اعلام می شود، فلذا فرمول خاصی برای محاسبه آن وجود ندارد، فلذا براس وزارت کار این مبلغ در سال 1401 معادل 8/500/000 ریال به ازای 30 روز کاری می باشد.
نحوه محاسبه حق اولاد در قانون کار
بر اساس ماده 86 قانون کار، میزان کمک حق عائله مندی یا میزان حق اولاد باید معادل سه برابر حداقل مزد روزانه کارگر ساده در مناطق مختلف برای هر فرزند در ماه باشد. برای محاسبه حق اولاد باید حداقل دستمزد روزانه آن سال را در عدد 3 ضرب کرده و حاصل را در تعداد فرزندان ضرب نمائید.
حق اولاد = حداقل دستمزد روزانه × 3 × تعداد فرزندان
انواع مرخصی در قانون کار
مرخصی از جمله حقوقی است که شامل هر کارگری می شود و بواسطه آن کارگر می تواند با موافقت کارفرما خویش به محل کار حضور پیدا نکند یا آنکه در هنگام ساعت کاری محل کار خود را پس از اخذ مرخصی ترک نماید.
مرخصی در قانون کار باتوجه به شرایط اشخاص به وضعیت های مختلفی اعم از مخرصی با حقوق و مرخص بدون حقوق تقسیم بندی می شود، که در ادامه به توضیحات بیشتر آن می پردازیم.
مرخصی استعلاجی
این نوع از مرخصی زمانی قابل استفاده می باشد، که کارگر دچار وضعیتی شود که دیگر قادر به کار کردن برای مدتی معین نمی باشد، مانند آنکه بیمار شود، یا تصادف نماید. در این ایام شخص می تواند بواسطه مرخصی استعلاجی در منزل خود استراحت نماید، و حقوق خود را از تامین اجتماعی مطالبه نماید، فلذا در این مرخصی کارفرما مسئول پرداخت حقوق کارگر نمی باشد.
مرخصی استحقاقی
مرخصی استحقاقی یا مرخصی سالیانه یکی دیگر از انواع مرخصی ها می باشد، که براساس ماده 84 قانون مدیریت کشوری، کارمندان دولتی در سال، سی روز حق دریافت مرخصی با مزایا را دارند. البته چنانچه شخص کمتر از یک سال در محل کار حضور داشته باشد، به تناسب حضور وی مدت این مرخصی محاسبه می گردد.
فوت اموال درجه یک
مطابق با قانون 73 قانون کار کلیه کارگران در موارد فوت اقوام درجه یک خویش مانند: مادر، فرزند، همسر و یا .. می توانند درخواست مرخصی نمایند، مدت این مرخصی حداکثر 3 روز به همراه حقوق می باشد.
مرخصی زایمان
در این نوع از مرخصی قانونگذار برای حمایت از بانوان شاغل، مرخصی با عنوان مرخصی زایمان مطرح کرده است، که اگر زنی باردار گردد، می تواند حداکثر 9 ماه خواستار مرخصی با حقوق شود، این مرخصی بدین گونه است، که 6 ماه آن مربوط به دوران پیش از زایمان است، و 3 ماه آن مربوط به دوران بعد از زایمان می باشد.
شرایط کار برای افراد زیر 18 سال
طبق ماده 79 قانون کار، به کار گیری افراد زیر 15 سال تمام ممنوع است و این قانون مختص جنسیت خاصی نمی باشد، لذا اگر نوجوانانی که بین 15 تا 18 سال سن دارند، تمایل به کارکردن داشته باشند، بایستی ساعت کار آن ها از دیگر افراد نیم ساعت کمتر باشد، یعنی ساعت کار آن ها در هفته نباید بیشتر از 41 ساعت باشد.
موارد ممنوعیت کار برای اشخاص زیر 18 سال
- کار در شیفت شب
- انجام کاری های بدور از اصول بهداشتی و روانی
- تحمیل کاری های سخت و بدون استفاده از ابزار مکانیکی
- کار هایی که ماهیت درستی ندارند و موجب آسیب به اخلاق نوجوان می شود.
شرایط خاتمه قرار داد کار
- قراردادهای کاری که بین کارفرمایان و کارگران تنظیم می شود، در صورت حدوث هر یک از شرایط ذیل خاتمه می یابند.
- فوت کارگر
- بازنشستگی کارگر
- از کار افتادگی کلی کارگر مانند هنگامی که فرد توانایی جسمی خود را به طوری که دیگر قادر به انجام کار نباشد از دست بدهد.
- انقضاء مدت در قراردادهای کار با مدت موقت و عدم تجدید صریح یا ضمنی آن
- پایان کار در قراردادهایی که مربوط به کار معین است.
- استعفای کارگر
- فسخ قرارداد به نحوی که در متن قرارداد (منطبق با قانون کار) پیش بینی شده است.
ضمانت در قرار داد کار
ضمانت در قرار داد کار، یعنی تعهد دادن حسن انجام کار توسط کارگر به کارفرما و این ضمانت نامه ها می تواند در انواع مختلفی مانند چک و سفته باشد. این ضمانت نامه ها به این دلیل از کارگر اخذ می گردد، تا اگر کارگر از عمد مرتکب ضرر و زیان مالی به محل کار شود کارفرما بتواند از طریق ضمانت نامه خسارت وارده به خود را از کارگر مطالبه نماید.
نکته: هنگامی که می خواهید سفته یا چکی برای استخدام خود بدهید، حتما بروی آن درج گردد که سفته یا چک در خصوص ضمانت یا حسن انجام تعهدات تنظیم شده است.
در تنظیم قرارداد های کار به چه نکاتی باید توجه نمود؟
برای آنکه بخواهید قرارداد کاری منعقد نمایید، بایستی این شرایط را حتما در قرارداد خود لحاظ نمایید، این شرایط به شرح ذیل می باشد.
- مشخص بودن نام و مشخصات طرفین
- مشخص بودن نوع قرارداد کاری (موقت – دائم – معین)
- شرایط فسخ قرارداد کار
- مشخص بودن میزان حق الزحمه
- مشخص بودن نوع وظیفه کارگر
- تعیین ساعت کار
- تعیین محل انجام کار
تنظیم قرارداد کار یا استخدامی توسط مجموعه داپکده
اگر برای مستحکم شدن روابط کاری خود نیاز به قرارداد استخدامی دارید، می توانید در قسمت سرچ نام قرارداد خود را درج نمایید، تا به قرارداد مد نظر خود دستیابی نمایید، فلذا اگر قرارداد فوق در لیست پیدا نکردید، می توانید بواسطه ارتباط با کارشناسان داپکده درخواست دهید تا قرارداد شما توسط وکلای داپکده به صورت تخصصی نگارش و تنظیم گردد.
