قرارداد کارآموزی، یکی از اقسام قراردادهای کار می باشد، که در این قرارداد اشخاص تنها برای یاد گرفتن حرفه ای در آن آموزشگاه حداکثر به مدت 3 سال می تواند، اشتغال ورزد، مشروط بر آنکه سن وی از 15 سال کمتر نبود و از 18 سال تمام نیز بیشتر نباشد، فلذا در ادامه به توضیحات بیشتر در خصوص قرارداد کارآموزی و ویژگی هایی این قرارداد کار می پردازیم.
قرارداد کارآموزی
کار آموزی به شخصی اطاق می شود، که به صورت آموزشی در شغل خاص یا کار خاصی مشغول به کارآموزی می شود و در قانون کار، به افرادی که فقط برای فراگرفتن حرفه خاص، بازآموزی یا ارتقاء مهارت برای مدت معین در مراکز کارآموزی و یا آموزشگاه های آزاد آموزش می بینند، کارآموز گفته می شود.
الزامات قرارداد کارآموزی
به موجب قانون کار، افرادی که به موجب قرارداد کارآموزی به منظور فرا گرفتن حرفه ای خاص برای مدت معین که زاید بر سه سال نباشد، در کارگاهی معین به کارآموزی توام با کار اشتغال دارند، مشروط بر آن که سن آنها از ۱۵ سال کمتر نبوده و از ۱۸ سال تمام بیشتر نباشد. فلذا اگر شخصی به عنوان کارآموز در مکانی مشغول به کار شود، حداکثر مدت اشتغال وی تا 3 سال و بیشتر از این مدت امکان پذیر نمی باشد.
شایان ذکر است، هر نوع کار اضافی و انجام کار در شب و نیز ارجاع کارهای سخت و زیان آور و خطرناک و حمل بار با دست، بیش از حد مجاز و بدون استفاده از وسایل مکانیکی برای کارگر کارآموز ممنوع است.
نکات مندرج در قرارداد کارآموزی
قرارداد کارآموزی که فی مابین شخص کارآموز و کارفرما منعقد می شود، باید دارای نکات ذیل باشد، به عبارت دیگر در قرارداد کارآموزی نکات ذیل باید حتما به صورت صریح درج شده باشد، تا در آینده مشکلی از این باب گریبان گیر شما نشود:
- الف – تعهدات طرفین
- ب – سن کارآموز
- ج – مزد کارآموز
- د – محل کارآموزی
- ه – حرفه یا شغلی که طبق استاندارد مصوب، تعلیم داده خواهد شد.
- و – شرایط فسخ قرارداد (در صورت لزوم)
- ز – هر نوع شرط دیگری که طرفین در حدود مقررات قانونی ذکر آن را در قرارداد لازم بدانند.
تعهدات کارآموز استخدامی
به موجب ماده 114 قانون کار، شخصی که به عنوان کارآموزی در یکی از مراکز کارآموزی پذیرفته می شود مکلف است، به یک سری از تعهدات که به موجب قانون بر عهده وی می باشد، پایبند باشد، این تعهدات به شرح ذیل می باشد:
- شخص کارآموز مکلف است، تا پایان مدت مقرر به کارآموزی بپردازد و به طور منظم در برنامه های کارآموزی شرکت نموده و مقررات و آیین نامه های واحد آموزشی را مراعات نماید و دوره کارآموزی را با موفقیت به پایان برساند.
- پس از طی دوره کارآموزی، حداقل دو برابر مدت کارآموزی در همان کارگاه به کار اشتغال ورزد. به عنوان مثال اگر شخصی به مدت یک سال در یکی از مراکز کارآموزی، به عنوان کارآموز مشغول به کار بوده است، مکلف است پس از اتمام دوره کارآموزی به مدت 2 سال برای آن مرکز فعالیت نماید.
حال سوالی که به ذهن متبادر می گردد، این است که اگر کارآموز پس از اتمام دوره کارآموزی به مدت دو برابر دوره کارآموزی در آن مرکز اشتغال ننماید، تکلیف چیست؟ در این خصوص در صورتی که کارآموز پس از اتمام کارآموزی حاضر به ادامه کار در کارگاه نباشد، کارفرما می تواند برای مطالبه خسارت مندرج در قرارداد کارآموزی به مراجع حل اختلاف موضوع این قانون مراجعه و تقاضای دریافت خسارت نماید.
ساعت کار در قرارداد کارآموزی
شخص کارآموزی که سن وی نباید از 15 سال کمتر و از 18 سال تمام بیشتر باشد، به موجب قانون کار، حداکثر ساعت کاری وی نمی تواند بیشتر از 6 ساعت در روز باشد، همچنین در صورتیکه در مرکز کارآموزی ساعت کاری کارگرانی که کارآموز نمی باشند، کمتر از 6 ساعت است، ساعت کار کارآموز باید نیم ساعت از سایر کارکنان غیر کارآموز کمتر باشد.
میزان حقوق قرارداد کارآموزی
کارآموزی که برای فراگرفتن حرفه خاص، بازآموزی یا ارتقاء مهارت برای مدت معین در مراکز کارآموزی و یا آموزشگاه های آزاد آموزش بینند، مشغول به کار می شوند، حقوق آنان در مدت کارآموزی از مزد ثابت و یا حداقل مبنا مزد مندرج در قانون کار کمتر نخواهد بود و علاوه بر آن، کارآموز از مزایای غیر نقدی همانند، کمک ها و فوق العاده هایی که برای جبران هزینه زندگی و مسئولیت های خانوادگی به کارگر پرداخت می شود، نیز بهره مند می شود.
شایان ذکر است، در قرارداد کارآموزی، رابطه استخدامی کارگر در مدت کارآموزی قطع نمی شود و این مدت از هر لحاظ جزء سوابق کارگر محسوب می شود. همچنین در صورتیکه کارفرما قبل از پایان مدت، بدون دلیل موجه مانع ادامه کارآموزی شود و از این طریق خسارتی به کارگر وارد گردد، کارگر می تواند به مراجع حل اختلاف مندرج در قانون کار مراجعه و مطالبه خسارت نماید.
