قرارداد ساخت اپلیکیشن برای استارتاپ ها چه اهمیتی دارد؟ برای راهاندازی یک استارتاپ یا توسعۀ یک اپلیکیشن، یکی از مهمترین مراحل بستن قراردادهایی شفاف و دقیق با درج نکات مهم و شرایط عمومی قرارداد نرمها است. قراردادهایی که در فرایند شکلگیری و توسعۀ استارتاپ بسته میشوند، میتوانند نقش مهمی در جلوگیری از اختلافات و سوءتفاهمها داشته باشند.
در مقالهای دیگر، بهصورت تفصیلی، راجع به ۶ قرارداد حیاتی که در طول پروژۀ استارتاپی تنظیم میشود، نکاتی را بیان کردهایم. بهخاطر اینکه، بسیاری از بندهایی که در سایر قراردادهای استارتاپی درج میشود، میتواند در قرارداد ساخت اپلیکیشن هم کاربرد داشته باشد، پیشنهاد میکنیم نگاهی هم به آن مقاله بیندازید. اما، در این مطلب میخواهیم بررسی کنیم که یک قرارداد طراحی سایت و اپلیکیشن خوب چه ویژگیهایی دارد و چگونه میتواند آیندۀ پروژه را تضمین کند.
قرارداد ساخت اپلیکیشن چطور نوشته میشه؟
اولین مرحلۀ شروع هر پروژۀ فنی برای استارتاپ، وجود یک قرارداد کتبی است. قرارداد طراحی اپلیکیشن باید بهگونهای تنظیم شود که حقوق و تعهدات دو طرف را بهصورت منصفانه مشخص کند. قراردادهای یکطرفه، چه به نفع کارفرما و چه مجری، ریسک بالایی دارند و معمولاً منجر به نارضایتی و توقف پروژه میشوند.
در ادامه، موارد اساسی که بایستی ذیل قرارداد طراحی و توسعۀ اپلیکیشن ذکر شود، همراه با نکات ضروری مربوط به آنها را، توضیح میدهیم.
یک قرارداد استاندارد طراحی اپلیکیشن و سایت معمولاً شامل ۷ بخش کلیدی است:
۱- موضوع قرارداد قرارداد ساخت اپلیکیشن
در این بخش، باید دقیقاً مشخص شود که پروژه شامل چه خدماتی است. بهعنوانمثال، آیا فقط بایستی اپلیکیشن اندرود طراحی شود یا قرارداد شامل طراحی iOS هم میشود؟ اگر ویژگیهایی مانند پنل ادمین، درگاه پرداخت، چت درونبرنامهای و … مدنظر است، باید همگی بهصورت شفاف لیست شوند.
۲- زمانبندی پروژه قرارداد ساخت اپلیکیشن
مدت زمان انجام پروژه باید بهصورت واقعبینانه مشخص شود. پیشنهاد میشود برای هر مرحله مانند طراحی UI، توسعه بکاند و تست نهایی، بازۀ زمانی جداگانهای درج شود. همچنین بهتر است در قرارداد اشاره شود که در صورت تأخیر طرف مقابل در ارائۀ نتایج کارهای سپردهشده، شرایط پروژه تغییر کند.
۳- شرایط پرداخت
شرایط مالی باید شفاف، دارای مرحلهبندی و قابلپیگیری باشد؛ بهعنوان مثال، توافق شود که
۳۰ درصد پیشپرداخت هنگام عقد قراردادباشد، ۳۰ درصد پس از انجام دادن نیمی از پروژه
و ۴۰ درصد دیگر پس از تحویل نهایی و قبل از بارگذاری پروژه باشد.
همچنین باید مشخص شود که این مبلغ تنها شامل طراحی و توسعه است و خدماتی مانند خرید هاست، دامنه یا پشتیبانی ماهانه شامل این مبلغ نمیشود مگر آنکه در قرارداد ذکر شود.
۴- تعهدات مجری قرارداد
برنامهنویس متعهد میشود پروژه را طبق زمانبندی توافقشده و ویژگیهای تعیینشده تحویل دهد. همچنین لازم است مشخص شود آیا پشتیبانی پس از تحویل شامل خدمات میشود یا خیر. اگر شامل است، باید مدت زمان، و نوع این خدمات مشخص شود.
درادامه، برخی از نکاتی که ذیل بند تعهدات مجری درج میشود را بیان میکنیم:
۱- تعهد به عدم افشای اطلاعات (NPA)
در این بند برنامهنویس یا تیم توسعهدهنده متعهد میشود اطلاعات پروژه را در اختیار کسی قرار ندهد؛ میتوان برای اطمینان از اجرای این تعهد ضمانتاجراهای مختلفی تحت عنوان شروط ضمن قرارداد، درج کرد و در صورت تخلف پیمانکار را به پرداخت و انجام ضمانتاجرا ملتزم نمود.
۲- تعهد به عدم رقابت (NCA)
در ذیل این بند مجری قرارداد متعهد میشود که تا مدت مشخص و در منطقۀ جغرافیایی مشخصی پروژهای مشابه پروژۀ کارفرما راهاندازی نکند و در این رابطه با پیمانکاران و برنامهنویسان این استارتاپ ارتباط نداشته باشد.
۳- انتقال مالکیت (IP)
در توافق انتقال «آی پی» توافق میشود مالکیت معنوی تمامی کدها داکیومنتها و طراحیها به کارفرمای پروژه منتقل شود.
۵- تعهدات کارفرما در قرارداد ساخت اپلیکیشن
کارفرما نیز باید متعهد شود اطلاعات لازم را بهموقع ارائه دهد. لوگو، رنگ سازمانی، محتوای صفحه، تصاویر و سایر عناصر گرافیکی معمولاً از جانب کارفرما تأمین میشوند. تأخیر در ارائۀ این اطلاعات ممکن است منجر به افزایش زمان اجرای پروژه شود.
در ادامه، نکاتی را راجع به تعهدات کارفرما بیان میکنیم:
۱-عملکردن به شروط قرارداد و پرداخت مبالغ تعیینشده در زمان مقرر
در این بند، ذکر میشود که کارفرما بایستی شروط قرارداد را مانند هزینههای پروژه و تحویل بهموقع امکانات لازم، رعایت کند. ذیل این بند میتوان ضمانتاجراهای مختلفی را درنظر گرفت که در صورت تخلف مبلغی تحتعنوان وجه التزام دریافت شود.
۲- مشخص کردن نماینده برای پروژه
در بسیاری از پروژهها، یکی از دلایل تأخیر، نبودن نمایندهای مشخص از طرف کارفرماست. توصیه میشود در قرارداد فردی بهعنوان نمایندۀ کارفرما همراه با اطلاعات تماس کامل، معرفی شود تا هماهنگیها فقط از طریق او انجام شود.
۳- عدم مداخله و عدم دخالتدادن شخص ثالث در امور فنی واگذارشده
طبق این بند، مالک طرح موظف است در امور فنی که در حیطۀ کاری پیمانکار است دخالت نکند و بدون هماهنگی برنامهنویس کسی را وارد پروژه نکند.
۴- تعهد محرمانگی متقابل در قرارداد ساخت اپلیکیشن
همانطور که پیمانکار متعهد میشود اطلاعات پروژه و کدها را در اختیار دیگران قرار ندهد، مالک پروژه هم متعهد میشود که از اطلاعات برنامهنویس و تیم توسعه که شامل اطلاعات طراحی کدها و اسناد میشود، بهعنوان دادههای محرمانه محافظت کند و در اختیار دیگران قرار ندهد.
۵- احترام به مالیکت معنوی برنامهنویس و تیم توسعهدهنده
گاهی در قراردادهای طراحی، حتی در صورت انتقال مالکیت معنوی محصول، بعضی از کدها (مانند سورس کدها) و قابلیتهای نرمافزاری، همچنان در مالکیت فکری پیمانکار باقی میماند. در این بند توافق میشودکه مالک حق هیچگونه تصرفی که نقض این حقوق بهشمار میآید، را ندارد.
برای دریافت قرارداد فروش و راه اندازی نرم افزار بر روی این لینک کلیک کنید
۶- انتقال مالکیت فکری
در این بند بایستی مشخص شود که مالیکت معنوی محصول متعلق به چه کسی است، کارفرما یا برنامهنویس؟
درصورت عدم توافق، مالکیت مادی محصول متعلق به کارفرما و مالکیت معنوی و فکری آن متعلق به طراح محصول (برنامهنویس) است.
پیشنهاد میشود، قرارداد انتقال بهصورت انحصاری، غیرقابلبازگشت، و بهصورت کتبی بسته شود.
۷- شرایط فسخ قرارداد
در قرارداد، باید شرایطی برای فسخ پیشبینی شود. برای نمونه، اگر یکی از طرفین بیش از یک هفته در ارائۀ پاسخ یا پرداخت تعهدات تأخیر داشت، طرف دیگر میتواند بهصورت یکطرفه قرارداد را فسخ کند. همچنین باید تعیین شود که در صورت فسخ، چه هزینههایی باید پرداخت شود.
فسخ قرارداد بهخاطر فورس ماژور (قوۀ قاهره)
فورس ماژور به معنای روی دادن حادثهای غیرقابلپیشبینی است که باعث میشود طرفین قرارداد یا یکی از آنها نتواند پروژه را طبق توافق انجام دهد.
این توافق معمولاً برای مواردی است که اتفاقاتی مانند قطعی سراسری اینترنت قطع شدن دسترسی به نرمافزارهای توسعه یا حتی اتفاقات شخصی مانند تصادف و … را دربر میگیرد.
در مواردی که مدت فورس ماژور کوتاه است معمولاً پروژه فسخ نمیشود و صرفاً شرایط توافق و زمان تحویل تغییر میکند، اما درصورتیکه، این محدودیتها بهصورت طولانیمدت باشد، قرارداد توسط کارفرما یا پیمانکار طبق شرایط توافقشده فسخ میشود.
سخن پایانی
در این مقاله، بهصورت خلاصه، ۷ مورد از مهمترین بندهای مربوط به قرارداد طراحی اپلیکیشن را توضیح دادیم و برخی از نکتههای مربوط به آن را بیان کردیم. پیشنهاد میکنیم حتی برای کوچکترین و سادهترین پروژهها قرارداد کتبی تنظیم کنید و قبل از آن از یک کارشناس قرارداد مشورت بگیرید. یک قرارداد خوب نهتنها جلوی ضرر را میگیرد، بلکه فرآیند پروژه را حرفهایتر، سریعتر و کمتنشتر میکند.
