دیه موضحه چیست؟

دیه موضحه چیست؟ به جراحتی که پس از نفوذ در گوشت موجب نمایان شدن استخوان شود جراحت موضحه میگویند، و به مقدار مالی که به عنوان مجازات یا خسارت این جراحت برای مجنی له در نظر گرفته میشود، دیه موضحه میگویند. لذا ما در این مقاله قصد داریم به موضوع دیه موضحه بپردازیم.

دیه موضحه چیست؟

دیات به طور کلی به دو دسته مقدر و غیر مقدر تقسیم میشوند، دیه مقدر به دیه گفته میشود که میزان و نوع آن در اصول فقهی مشخص شده است، و قانونگذار حقی در تغیر نوع یا میزان آن ندارد، ولیکن دیه غیر مقدر در فقه مشخص نشده است، لذا قانونگذار بر اساس نوع و کیفیت جنایت و همچینین نظر کارشناس میزان آن را تعیین میکند، که میتوان به یکی از مهم ترین آن به نام دیه جراحات اشاره کرد.

دیه جراحات در قانون بر اساس عضو آسیب دیده و همچنین کیفیت جراحت متفاوت است، لذا قانون گذار این جراحات را به چند دسته شامل حارصه، دامیه، متلاحمه، سمحاق، موضحه و.. تقسیم بندی کرده است.

طبق تعریف قانون مجازات اسلامی، موضحه یکی جراحت های شدیدی است که با نفوذ در گوشت و اندام ها موجب نمایان شدن استخوان میشود، لذا میتوان گفت در این جراحت پوست نازک استخوان شکافته میشود و استخوان آشکار میشود، اما آسیبی به استخوان نمیرسد.

انواع دیه موضحه

جراحت موضحه بسته به اینکه جنایت صورت گرفته موجب جراحت بر چه عضوی از بدن شود مقدار متفاوتی دارد، در واقع میتوان گفت که قانونگذار از حیث اهمیت هر عضو و یا کارایی آن میزان دیه متفاوتی در نظر گرفته است، که در ادامه به آن میپردازیم.

دیه موضحه سر و صورت

بر اساس ماده 709 قانون مجازات اسلامی، چنانچه جنایتی موجب جراحتی در ناحیه سر و صورت شود، که باعث نفوذ در گوشت و آشکار کردن استخوان شود دیه موضحه تعیین شده 5 در صد از دیه کامل میباشد که معادل 30/000/000 میلیون تومان است، و به مجنی علیه تعلق میگیرد.

در صورتی که جنایت بر گونه داخل دهان را آشکار نکند میزان دیه یک بیستم دیه کامل میباشد و در صورتیکه جراحت موجب آشکار شدن داخل دهان ومحتویات آن باشد میزان دیه یک پنجم از دیه کامل میباشد.

همچنین در صورتیکه پس از بهبودی، آثار جراحت موضحه همچنان باقی بماند، علاوه بر دیه موضحه یک هشتادم دیه کامل نیز به مجنی علیه تعلق میگیرد، و چنانچه جنایت، شکافی درصورت ایجاد کند دیه آن هشت صدم دیه کامل است.

نکته: هرگاه در جنایتی لاله گوش به نحوی قطع شود که استخوان زیر آن ظاهر گردد، علاوه بر دیه لاله گوش، دیه موضحه نیز باید پرداخت شود.

دیه موضحه بدن

در صورتی که جنایتی موجب جراحتی در غیر از سر و صورت شود، چنانچه عضو مذکور داری دیه مشخصی باشد، میزان دیه جراحت موضحه بر اساس آن تعیین میشود، و در صورتی که عضو دارای دیه معینی نباشد دیه موضحه بر اساس ارش آن محاسبه میشود.

شایان ذکر است دیه دو دست برابر است با یک دیه کامل، بنابراین جراحت موضحه یک دست برابر است با 2/5 در صد که معادل 15/000/000 میلیون تومان میباشد، این مقدار برای هر «پا» نیز صادق است.

دیه موضحه بند انگشت

طبق قانون، دیه هر انگشت یک دهم دیه کامل است، و دیه هر بند انگشت غیر شست  دیه هر انگشت است، لذا دیه موضحه هر بند انگشت به غیر از شست معادل پنج، سه هزارم و دیه شست معادل پنج، دو هزارم میباشد.

برای محاسبه آنلاین دیه کلیک کنید

عوامل افزایش دیه موضحه چیست؟

در صورت وجود هر یک از عوامل زیر دیه موضحه حسب مورد افزایش پیدا میکند

الف. در صورتی جراحت موضحه علاوه بر نفوذ در گوشت باعث صدمه به استخوان شود

ب. در صورتی که در جنایتی با یک ضربه جراحت موضحه بوجود بیاید و در ضربه بعد همان جراحت به هاشمه یا منقله تبدیل شود

پ. در صورتی که پس از بهبودی جراحت موضحه، آثار(رد) آن بر پوست صورت باقی بماند

سولات مرتبط

آیا قصاص را هم میتوان به عنوان مجازات برای جراحت موضحه در نظر گرفت؟

اگر جنایت بر عضو، با ضربات متعدد  باشد، مجنیٌ علیه می‌تواند با رضایت مرتکب، قسمتی از جنایت را قصاص کند.

ارش چیست؟

ارش میزان دیه است که در شرع اسلام مشخص نشده است و میزان آن بر اساس نوع و کیفیت جراحت و همچنین نظر کارشناس تعیین میشود.

نکات مهم دیه موضحه

• در خصوص فرد مسئول پرداخت دیه باید گفت عاقله، مکلف به پرداخت دیه جنایتهای کمتر از موضحه نیست، هرچند مرتکب، نابالغ یا مجنون باشد.

        نکته: عاقله عبارت است از پدر، پسر و بستگان اقوام نسبی پدری و مادری یا پدری به ترتیب طبقات ارث است. همه کسانی که در زمان فوت میتوانند ارث ببرند به            صورت مساوی مکلف به پرداخت دیه میباشند.

• اگر جراحت موضحه با یک ضربه به وجود آمده باشد تنها دیه موضحه ثابت است، ولیکن در صورتی که در جنایتی با ضربه اول جراحت متلاحمه و در ضربه بعد جراحت موضحه بوجود آمده باشد دیه هر جراحت جداگانه حساب میشود.
• دیه جراحتی که به استخوان نفوذ کند بدون آنکه موجب شکستگی آن گردد و نیز دیه موضحه آن، یک چهارم دیه شکستگی آن عضو است.
• اگر در جنایتی با یک ضربه هم استخوان بشکند و هم جراحت موضحه بوجود آید، دیه هر دو آسیب جداگانه محاسبه میشود.