قانون خیار حیوان برای معملات خرید فروش حیوانات خانگی میباشد که در این مطلب میخواهیم مطالبی در این باره برایتان توضیح دهیم.
در علم حقوق به اختیار فسخ معاملات خیار می گویند که البته در مواد ۳۹۶ الی ۴۵۶ قانون مدنی نیز به این خیارات اشاره داشته و احکام هر یک را بیان نموده است.
در ماده ۳۹۶ این قانون انواع خیارات را که ۱۰ نوع از خیارات است ذکر شدهاست.
در اصطلاح حقوقی به شخصی که صاحب خیار در یک معامله است ذوالخیار میگویند که این یک حق مالی است و صاحب آن میتواند این حق را ساقط یا به دیگری صلح و یا منتقل نماید.
مبنای خیارات بهطورکلی قاعد لاضرر می باشند و اصولاً برای دفع ضرر در قانون پیشبینی شدهاند. در بین انواع خیارات اشاره می کنیم به خیار حیوان که موضوع ماده ۳۹۸ قانون مدنی است.
در ادامه مطلب در مورد این خیار به بررسی و توضیح خواهیم پرداخت اما در هر صورت چنانچه نکته ای و یا مطلبی را متوجه نشدید یا سوالی برایتان در این زمینه مطرح شد می توانید با کارشناسان ما در سایت هوشمند خدمات حقوقی داپکده تماس بگیرید.
خیار حیوان چیست؟
مطابق با ماده ۳۹۸ قانون مدنی در مورد خیار حیوان میباشد، اینگونه مطرح میکند «اگر مبیع حیوان باشد مشتری تا سه روز از حین عقد اختیار فسخ معامله را دارد.»
پس همانطور که گفته شد اختیاری برای فسخ معاملهای است که مورد معامله حیوان باشد که درواقع تا سه روز از تاریخ عقد معامله قابلیت این را دارد که توسط صاحب خیار به استناد خیار حیوان مطابق با قانون فسخ اجرا گردد، توجه کنید که خیار حیوان را یکی از شاخههای خیار عیب نیز میدانند.
توجه داشته باشید که مورد معامله باید عین معین باشد به عبارتی یعنی حیوان به طور مشخص و معین باشد درغیراینصورت اگر بهطورکلی فروخته شود خیار حیوان وارد نخواهد بود.
نکته قابلتوجه دیگر این است که خیار حیوان صرفاً در عقد بیع ظهور پیدا میکند و مثلاً در عقد اجاره حیوان نمیتوان گفت که خیار حیوان وارد است.
انواع مبیع
مبیع در سه نوع مختلف وجود دارد که در زیر هر یک را برایتان توضیح میدهیم.
عین معین
منظور از این عین معین یعنی مال مخصوص و مستقل و آن چیزی که اگر در خارج وجود پیدا کند دارای ابعاد ثلاثه باشد.
کلی در معین
منظور از این مبیع آن است که مقدار معین به طور کلی از شی متساوی الاجزا معامله شود مثلاً صد کیلو برنج از هزار کیلو برنج موجود در انبار
کلی فی ذمه
مبیعی است که صادق بر افراد عدیده باشد یعنی مصادیق متعددی در بازار داشته باشد مثل هزار دستگاه خودروی صفر کیلومتر سمند.
خیار حیوان مرده
آنچه که گفته شد در مورد خیار حیوان این بود که حتماً مورد معامله باید حیوان باشد اما مطرح نشده که حیوان زنده یا مرده، در این موضوع به نظر میرسد منظور حیوان زنده است مثلاً زمانی که معامله یک تن ماهی قزلآلا می باشد خیار حیوان ساقط است چون ماهی قزلآلا به صورت زنده فروخته نشده است و منظور طرفین معامله گوشت ماهی می باشد نه خود ماهی.
آیا خیار حیوان برای دو طرف معامله مطرح است؟
سوالی که مطرح می شود در این خصوص این است که آیا خیار حیوان صرفاً مختص خریدار است و یا می شود برای بایع نیز در نظر گرفت؟
برای پاسخ به این سوال می توان به ماده ۳۹۸ قانون مدنی رجوع کرد که بطور واضحی خیار حیوان را مختص خریدار در نظر گرفته است بهعبارتی یعنی صرفاً خیار حیوان مخصوص موردی است که مورد معامله حیوان باشد و این اختیار را نیز به خریدار داده است که تا سه روز بعد از عقد بتواند معامله را فسخ نماید.
آیا اگر ثمن معامله حیوان باشد خیار حیوان وارد میگردد؟
ابهام بهوجودآمده کاربری است، فرض بفرمایید ثمن یک معامله حیوان باشد حال آیا بایع می تواند خیار فسخ را اجرا نماید؟
به استناد ماده ۴۳۷ قانون مدنی که در خصوص اصل اشتراک احکام ثمن و مبیع میباشد، عیب ثمن شخصی است و همانند عیب مبیع که شخصی است پس از این ماده میتوان وحدت ملاک گرفت که خیار حیوان تنها به خریدار اختصاص ندارد بلکه درصورتیکه ثمن معامله نیز حیوان باشد فروشنده مستحق خیار حیوان خواهد بود.
البته که کمتر پیش می آید ثمن معامله حیوان باشد و معمولاً حیوان مبیع است به همین دلیل برای پاسخ به سوال فوق به طور صریح در قانون مدنی عنوان نشده است به همین دلیل برای پاسخ باید از ماهیت نص ماده ۴۳۷ قانون مدنی وحدت ملاک گرفت .
اسقاط خیار حیوان
به طور کلی زمانی که شخصی دارای خیار می باشد میتواند آن را بهعنوان حقی که دارد از خود ساقط نماید که امکان دارد به صورت صریح و یا ضمنی باشد.
اسقاط ضمنی را اینطور میتوان متوجه شد که فرض بفرمایید گوسفندی خریداری شده و خریدار مذکور همانطور که در قانون آمده سه روز وقت دارد تا از خیار حیوان استفاده نماید و آن را اعمال کند اما اگر در این فاصله سی روز گوسفند رو به دیگری بفروشد در حقیقت بطور ضمنی این حق یا همان خیار حیوان را از خود ساقط نموده است و این مورد برای زمانی که خریدار در این مدت سه روز گوسفند را سر میبرد پس قاعدتاً به طور ضمنی خیار حیوان ساقط میگردد.
کلام پایانی
در این مطلب پرداختیم که خیارحیوان چیست و در چه حالاتی مختلفی وجود دارد و خواهد داشت و همچنین پیرامون این خیار و چگونگی اعمال آن نیز مورد بررسی قرار گرفت. کماکان اگر سوال یا ابهامی و یا مسئلهای را در ذهن داشتید که به دنبال پاسخ آن میگردید می توانید با کارشناسان داپکده تماس گرفته تا از پاسخ سوال خود مطلع شوید.
