حکم رشد چیست ؟ چرا باید حکم رشد را دریافت کنیم؟
تمامی افراد در یک جامعه حقوق و اختیاراتی دارند که میتوانند در هر زمان که بخواهند از این حقوق استفاده کنند مانند حق مالکیت، حق انتخاب همسر، حق حضانت و سایر موارد اینچنینی اما بعضی از افراد دارای استثنائاتی هستند که نمیتوانند از تمامی حقوق خود استفاده کنند مثلاً طفلکی به بلوغ و رشد عقلی کافی نرسیده نمیتواند معاملهای را انجام دهد چون به دلیل عدم بلوغ و رشد احتمال دارد که در معامله ضرر کند در اینجا قانونگذار بهجهت حمایت از این قشر از جامعه تا رسیدن به سن رشد معاملات آنها را ممنوع اعلام کرده است و اگر کسی بخواهد قبلاز رسیدن به سن قانونی معاملهای را انجام دهد باید حکم رشد داشته باشد.
حال دیگه حکم رشد چیست ؟ و چگونه میتوان حکم رشد را گرفت موضوعی است که در ادامه این مطلب به آن خواهیم پرداخت.
حکم رشد چیست؟!
اگر شخصی بخواهد قبل از رسیدن به سن قانونی اقدام به فعل و انفعالات مالی نماید مانند خرید و فروش و….. باید از دادگاه درخواست صدور حکم رشد نماید.
دادگاه به تقاضای صغیر که مدعی توانایی در اداره اموال و امور میباشد با ارجاع به پزشکی قانونی و یا طرح سوالات مرتبط، رشد وی تشخیص داده و با بررسی این موارد در صورت وجود شواهد و شرایط حکم رشد برای وی صادر خواهد کرد.
صغیر کیست؟!
کسی که به سن بلوغ نرسیدهاست و کودک تلقی میگردد مطابق با قانون به او صغیر گفته میشود که به دو دسته صغیر ممیز و غیر ممیز تقسیم میشوند که در ادامه هر یک را توضیح خواهیم داد.
صغیر ممیز به کودک نابالغی گفته میشود که توانایی درک و تمییز نسبی و قابلقبولی دارد و میتواند ضرر و نفع خود را تشخیص دهد.
صغیر غیر ممیز نیز به کودک نابالغی میگویند که توانایی درک و تمییز ندارد بدینمعنا که سود را از زیان نمیتواند تشخیص دهد و چنین فردی اجازه اجرای هیچیک از حقوق خود را اعم از مالی و غیرمالی بهصورت مستقل را ندارد و فاقد اراده حقوقی و قصد میباشد.
رشد با بلوغ چه تفاوتی دارد؟!
همانطور که میدانید سن بلوغ در دختران ۹ سال و در پسران ۱۵ سال تمام است.
کسی که توانایی انجام کاری را داد قاعدتاً از لحاظ عقلی بالغ است و به وی رشید گفته میشود و در جایی که از بلوغ صحبت میشود منظور کمال و رسیدگی است که اوضاع و احوال آثار جنسی در ظاهر وی به وجود می آید به علاوه فهم و درک یک نفر در هنگام بلوغ فکری نیز ایجاد میشود.
در جایی که از رشد صحبت میشود منظور توانایی درک خوب از بد یک شخص است بدین معنی که آن شخص عقل معاش دارد.
با توجه به این که رشد و بلوغ تفاوت های با یکدیگر دارند اما باز هم مکمل یکدیگرند هستند و یکی از شروط اساسی و اصلی رشد ، رسیدن به سن بلوغ است منتهی به طور مطلق نیست.
چگونه درخواست حکم رشد بدهم ؟!
صدور حکم رشد یک دعوای حقوقی است که باید برای آن دادخواست داده شود و خوانده این دعوا نیز ولی و یا سرپرست طفل میباشد و درصورتیکه طفل سرپرست نداشته باشد علیه دادستان مطرح میشود و بایستی هزینه دادرسی نیز داده شود که دادگاه صالح به رسیدگی این امر دادگاه خانواده محل اقامت متقاضی میباشد.
ازجمله اسنادی که کمک به اثبات اینموضوع برای گرفتن حکم رشد میکند در اختیار داشتن استشهادیه ای است که به امضای اهالی یک محل یا یک روستا و….. برسد که این استشهادیه نشانگر شهادت رشد شخص میباشد و بایستی تقدیم دادگاه شود و بعد از پرداخت مبلغی حدود ………………… دادخواست ثبت میگردد. (حکم رشد چیست ؟)
چه سوالاتی برای حکم رشد میپرسند؟
برای تشخیص رشد در دادگاه بهطورکلی قابلپیشبینی نیست که قاضی از متقاضی حکم چه سؤال یا سؤالاتی میپرسد، ولی میتوان گفت که این سوالات در حوزه مالی پرسیده میشود.
مثلاً از فرد متقاضی خواهند پرسید که اگر پنجاه میلیون تومان پول داشتی با آن چه کاری انجام میدادی؟!
و یا اینکه میپرسند قیمت سکه و اجناس ضروری درحالحاضر تقریباً چقدر است؟
آیا کسی که به سن رشد نرسیده میتواند از ارث پدری استفاده کند ؟!
فرض بفرمایید فردی هنوز به سن رشد یعنی همان ۱۸ سال تمام نرسیدهاست اما در حال حاضر میخواهد از ارث پدر خود استفاده کند در اینمورد مطابق با قانون کسی که به سن رشد یعنی همان ۱۸ سال تمام نرسیده نمیتواند در حقوق مالی خود تصاحبی داشته باشد و یا از آنها استفاده کند مگر اینکه حکم رشد از دادگاه بگیرد.
بنابراین شخصی که میخواهد علیرغم اینکه به سن رشد نرسیده از ارث پدر خود استفاده کند باید از دادگاه حکم رشد بگیرد و برای استناد قانونی آن نیز میتوان به تبصره ۲ ماده ۱۲۱۰ قانون مدنی اشاره کرد.
تبصره ۲ ماده ۱۲۱۰ قانون مدنی میگوید:
اموال صغیری را که بالغ شدهاست در صورتی میتوان به او داد که رشد او ثابت شده باشد.
تفاوت حکم رشد دختر و پسر
شاید برای شما نیز سوال پیش بیاید که آیا درخواست صدور حکم رشد دختر و پسر با یکدیگر تفاوت دارد؟
برای پاسخ به این سوال باید گفت که نوع دادخواست صدور گواهی رشد دختر یا پسر با هم تفاوتی ندارد ولی چون حکم رشد دختر کمتر از ۹ سال و پسر کمتر از ۱۵ سال صادر نخواهد شد بنابراین فقط نسبت به سن بلوغ در آنها تفاوت وجود دارد.
مدارک لازم برای درخواست صدور حکم رشد
- شناسنامه و کارت ملی
- مدارک اثبات ادعای درخواست صدور حکم رشد یا همان استشهادی
- فرم درخواست صدور حکم رشد
آیا حکم رشد لغو میگردد؟!
بهطورکلی حکم رشد را میتوان لغو کرد و اگر کسی مدعی عدم رشد باشد باید درخواست لغو حکم رشد به دادگاه بدهد و دادگاه بعد از بررسی و اخذ نظریه پزشکی قانونی و معاینات لازم درصورتیکه عدم رشد اثبات شود حکم رشد را لغو خواهد کرد و حکم حجر را صادر میکند و بعد از آن با فرد غیر رشید همانند صغیر رفتار میشود و نمیتواند تصمیم مستقل در اموال و اجرای حقوق مالی خود بگیرد و باید قیم و یا اینکه ولی او مطابق با قانون عمل کنند.
