یکی از جرایمی که در حقوق کیفری وجود دارد جرم جعل مدرک تحصیلی است که امروزه بسیاری از افراد به دلیل اینکه در اکثر کارها مانند جایگاههای خوب شغلی و اجتماعی نیاز به مدرک تحصیلی دارند و به اینموضوع بیشتر اهمیت داده میشود ازهمینرو عمده ارتکاب این جرم نیز همین دلیل است و برخی از افراد اقدام به جعل مدرک تحصیلی و یا استفاده از آن مینمایند.
در این مطلب میخواهیم در رابطه با جرم جعل مدرک تحصیلی و مجازات آن بپردازیم لذا ادامه مطلب را با دقت مطالعه نمایید.
جعل چیست ؟
قبلاز اینکه بخواهیم در رابطه با جعل مدرک تحصیلی صحبت کنیم بهتر است بهطورکلی جرم جعل را مورد بررسی قرار بدهیم مطابق با قانون ساختن نوشته یا سند یا ساختن مهر یا امضای اشخاص رسمی یا غیررسمی، خراشیدن یا تراشیدن یا قلم بردن یا الحاق یا محو یا اثبات یا ساییدن یا تقدیم یا تأخیر تاریخ سند نسبتبه تاریخ حقیقی یا الصاق نوشتهای به نوشته دیگر یا بکار بردن مهر دیگری بدون اجازه صاحب آن و نظایر اینها به قصد تقلب بهعنوان جرم جعل تلقی میشوند ( ماده ۵۲۳ قانون مجازات اسلامی تعزیرات)
بهطورکلی جعل هم میتواند بهصورت مادی باشد هم بهصورت معنوی و در نظام حقوقی منقلب نمودن متقلبانه حقیقت به زیان دیگری و یا ساختن و یا تغییر دادن نوشته همراه با حیله و قصد جا زدن بهعنوان اصل برای استفاده خود یا دیگری است که این عمل بهطورکلی به ضرر دیگری میباشد.
و همانطور که میدانید جرم جرح هم میتواند در اسناد عادی و هم در اسناد رسمی صورت گیرد و هر یک مجازاتهای جدای خود را دارد که در مقالهی مربوط به بحث راجعبه آنها پرداختیم اما آنچه که در این مطلب مدنظر ما هست جرم جعل مدرک تحصیلی میباشد که بهصورت خاص در نظام کیفری ایران برای آن جرمانگاری شده و مجازاتی را نیز برای آن در نظر گرفتهاند.
تعریف جعل مدرک تحصیلی
جرم جعل مدرک تحصیلی نیز یکی از جرایمی است که توسط قانونگذار در ایران جرمانگاری شده و بدین نحو که هر کس مدرک اشتغال به تحصیل یا فارغالتحصیلی یا تأییدیه یا ریز نمرات تحصیلی دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی و تحقیقات داخل یا خارج از کشور یا ارزش نامههای تحصیلات خارجی را جعل کند یا با علم به جعل بودن مورداستفاده قرار دهد.
مطابق با ماده قانون مجازات اسلامی مرتکب جرم شده و برای او مجازات در نظر خواهند گرفت و جالب است بدانید که اگر مرتکب یکی از کارکنان وزارتخانهها یا سازمانها یا مؤسسات وابسته به دولت یا شهرداریها یا نهادهای انقلاب اسلامی باشد یا بهنحوی از انحا در امر جعل یا استفاده از مدارک و اوراق جعلی شرکت داشته باشد حداکثر مجازات برای او در نظر گرفته خواهد شد .
بررسی جرم جعل مدرک تحصیلی
جعل کردن مدارک تحصیلی یا فارغالتحصیلی یا ریز نمرات مراکزی را که فوقاً در تعریف جرم جعل مدرک تحصیلی بیان کردیم جرم بوده اما جعل مدرک تحصیلی دیپلم و یا پایینتر از دیپلم، مدارک حوزوی، مدارک مؤسسات کمکآموزشی، مدارک مؤسسات زبانهای خارجه و امثال اینها مشمول جرم جعل مدرک تحصیلی نیستند و جعل این مدارک جعل اسناد عادی خواهد بود که مجازات جداگانهای دارد.
آیا جعل مدرک دانشگاهی خارجی جرم است؟!
جعل مدارک دانشگاههای خارجی نیز جرم بوده منتهی اثبات آن کمی سخت است بدینمنظور که افراد زمانیکه مدرک تحصیلی خود را از دانشگاههای خارجی میگیرند برای اعتبار مدرک باید آن را به وزارت علوم بفرستند تا مورد تایید قرار بگیرد، وزارت علوم نیز مدارک را بررسی کرده و اگر جعلی بودن این مدارک ثابت شود موضوع به مراجع قضایی اطلاع داده میشود منتها برای تعقیب مرتکبین آن بهراحتی نمیتوان طرح دعوا نمود چون اصل مدرک تحصیلی برای وزارت علوم ارسال نمیشود بلکه کپی و رونوشت مدارک به این وزارتخانه ارسال میشود و نکته اینجاست که جرم جعل فقط زمانی قابلاثبات است که اصل مدرک باشد نه کپی یا رونوشت آن مگر اینکه برابر با اصل باشد.
مجازات جرم جعل مدرک تحصیلی چیست؟
مطابق با ماده ۵۲۷ قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات مصوب ۱۳۷۵ ؛کسی که مرتکب جعل و تزویر با توجه به این ماده شود علاوهبر جبران خسارت به حبس از یک تا سه سال نیز محکوم میشود و اگر مرتکب یکی از کارکنان وزارتخانهها یا سازمانها و مؤسسات وابسته به دولت یا شهرداریها یا نهادهای انقلاب اسلامی باشد یا بهنحوی از انحاء در امر جعل یا استفاده از مدارک و اوراق جعلی شرکت داشته باشد به حداکثر مجازات محکوم خواهد شد یعنی برای وی سه سال حبس را در نظر خواهند گرفت.
آیا برای جرم جعل مدرک تحصیلی تخفیف اعمال میشود ؟!
با توجه به قانون و نظام کیفری ایران اشخاصی که مرتکب جرم مذکور شوند زمانیکه قبلاز تعقیب به دولت اینموضوع را اطلاع دهند و سایر مرتکبین را درصورتیکه وجود داشته باشند معرفی نمایند و یا حتی اگر بعد از تعقیب زمینه دستگیری سایر مرتکبین را فراهم کنند در مجازات آنها تخفیف و یا حتی از مجازات معاف خواهند شد.
و قانونگذار در ماده ۵۳۱ قانون مجازات اسلامی همکاری با مأموران دولتی مانند معرفی کردن سایر مرتکبین باعث میشود شخص از مجازات این جرم معاف شود یا اینکه مجازاتی کمتر و با تخفیف برای او اعمال شود.
آیا استفاده از مدرک تحصیلی جعلی نیز جرم است؟
با توجه به این موارد حتی اگر کسی از مدرک تحصیلی که جعل شدهاست استفاده کند جرم جدایی انجام داده که مجازات دو ماه تا دو سال را برای مرتکب در پی خواهد شد.
نتیجه
در این مبحث به بررسی جرم جعل مدرک تحصیلی و مجازات و همچنین در رابطه با موارد تخفیف و مصادیق آن به توضیح پرداختیم اما درهرصورت اگر بازهم سوالی داشتید میتوانید از کارشناسان ما بپرسید.
