جرم شرب خمر
واژه ی شرب خمر از دو کلمه ی شرب و خمر تشکیل شده است، که شرب به معنای نوشیدن میباشد و خمر هم به مایعی گفته میشود، که مستی آور است. شرب خمر را در اصطلاح عامیانه عرق خوری هم می گویند، و در زمره جرایم حدی است. خالص یا ناخالص بودن الکل از شروط حد بودن این جرم نیست، و در هر صورت شراب خواری، جرمی حدی است، لذا مست شدن و نشدن آن مد نظر نمی باشد، در ادامه به مجازات هایی که قانونگذار برای این جرم در نظر گرفته است، می پردازیم.
مسکر و سکر چیست؟
سکر به حالتی گفته میشود، که عقل توان تصمیم گیری درستی ندارد، یا به عبارتی قدرت تفکر تضعیف میشود، سکر می تواند مایعی جامد و یا مایع باشد، که از طریق نوشیدن، تزریق یا تدخین مصرف شود، و باعث حالت سکر شود، به عبارتی دیگر مسکر به هر چیزی می گویند، که مستی آور باشد.
اثبات شرب خمر
شرب خمر به سه روش، اقرار متهم نزد قاضی، شهادت و علم قاضی قابل اثبات است، که در ادامه به توضیحات بیشتر این موارد می پردازیم.
اقرار
باید یادآوری کرد، که مصرف کننده ی الکل باید فردی عاقل، بالغ، قاصد و مختار بوده، و از موضوع و حکم شرب خمر آگاهی داشته باشد، و اگر غیر این صورت باشد، در ضمره ی حد قرار نمیگیرد، به عنوان مثال فردی مسکر را در آبمیوه مخلوط میکند و به خرد فرد مخاطب میدهد، در این خصوص مجازات حد برای فرد مخاطب در نظر گرفته نمی شود، زیرا فرد اطلاعی از این امر نداشته است.
حال اقرار در شرب خمر، به موجب بند «ب» ماده ۱۷۲ قانون مجازات اسلامی، فقط در صورتی اثبات میگردد، که توسط متهم حتما دو بار اقرار صورت بگیرد، و اگر یک بار اقرار کند، چیزی ثابت نمیشود، و زمان اقرار متهم هم از اهمیت بالایی برخوردار نیست، یعنی متهم میتواند در یک جلسه یا در دو جلسه اقرار کند. ولیکن باید توجه داشت، که اقرار فقط داخل دادگاه و در نزد قاضی صورت بگیرد، و گرنه هیچ اعتباری ندارد.
شهادت
یکی از راه های اثبات شرب خمر شهادت است، و شاهد برای شهادت باید شرایطی را دارا باشد، در غیر اینصورت شهادت آن فاقد اعتبار می باشد، که در ادامه به آن میپردازیم.
الف. شاهد باید، به موجب ماده 199 قانون مجازات اسلامی، برای اثبات شرب خمر از طریق شهادت به دو شاهد مرد با شرایطی خاص از جمله بالغ، عاقل، با ایمان، با طهارت و قصد رفع ضرر از وی نداشته باشد، نیاز است.
ب. شاهد نباید با مرتکب خصومت و دشمنی داشته باشد.
پ. عدم اشتغال شاهد به تکدی گری و ولگردی.
ت. شهادت باید طبق ماده 183 قانون مجازات اسلامی، با قطع و یقیین باشد، و شهادتی که بر اساس احساس و گمان باشد، فاقد اعتبار است.
ث. مطابق ماده 185 قانون مجازات اسلامی اگر شهادت دو شاهد با هم تطابق نداشته نباشد، آن شهادت ها هیچ گونه اعتباری ندارند.
علم قاضی
در این روش برای اثبات شرب خمر، علم و تجربه ی قاضی بسیار مهم است، لذا قاضی با استفاده از مدارک و نشانه هایی از جمله فیلم دوربین مداربسته یا صدای ضبط شده و… همین طور گفت و گویی که با متهم و شاهد ها داشته باشد، می تواند علم پیدا کند، که مرتکب اقدام به شراب خواری کرده است، یا خیر، و بر مبنای آن حکم خود را صادر نماید.
مجازات شرب خمر
اگر فردی عاقل، بالغ، قاصد و مختار باشد و مرتکب شرب خمر شود، مجازات فرد در ضمره ی مجازات حدی است، و در صورت نداشتن این شرایط ذکر شده، مجازات حدی جاری نمیگردد.در صورتی که جرم حدی باشد، مطابق ماده ماده ۲۶۵ قانون مجازات اسلامی حد شرب خمر هشتاد ضربه شلاق است.
نکته: اگر مجرم حتی به مقدار کمی الکل مصرف کرده باشد، و در حالت سکر هم نرفته باشد، همچنان مجازات حد بر او اعمال میشود، و مقدار و خالصی الکل هیچ اهمیتی ندارد.
مجازات شرب خمر در ملع عام
مطابق ماده 701 قانون مجازات اسلامی، اگر کسی به طور علنی و در مکان های عمومی مرتکب شرب خمر شود، و به نوعی با رفتار خود تبلیغ شرب خمر را بکند. علاوه بر حدی (80 ضربه شلاق) که قانونگذار برایش در نظر گرفته، به مجازات حبس از دو ماه تا شش ماه، محکوم میگردد.
مجازات ایجاد مکان برای شرب خمر
با توجه به ماده 704 تعزیرات، هر کس مکانی را برای شراب خواری انتخاب و راه اندازی کند، و دیگران را هم برای شرب خمر دعوت کند، قانونگذار برای مجازات این فرد سه ماه تا دو سال حبس و هفتاد و چهار ضربه شلاق و یا از دویست میلیون (200/000/000) تا ششصد شش میلیون (660/000/000) ریال جزای نقدی یا به هر دو مجازات را در نظر می گیرد.
نکته: اگر فردی مرتکب هر دو جرم (شراب خواری و ایجاد مکان) گردد، به اشد مجازات محکوم می شود.
مجازات اعدام برای شرب خمر
شراب خواری جزء جرایم حدی میباشد، که مجازاتش توسط شارع مقدس تعیین شده، و قاضی هیچ گونه دخل و تصرفی بر آن ندارد، که مجازاتش 80 ضربه شلاق است، اما اگر فردی سه بار مرتکب شرب خمر گردد، و هر سه بار مجازات بر آن فرد اعمال گردد، مجرم اگر برای بار چهارم مرتکب شرب خمر شود، حکم مجرم اعدام است.
مجازات شرب خمر زیر سن قانونی
با توجه به آنکه قانونگذار برای جرم کودکان، سن های آن ها را مد نظر قرار داده است، لذا مجازات های کودکان و نوجوانان دارای دسته بندی های متفاوتی می باشند، که در ادامه به شرح آن ها می پردازیم.
مجازات شرب خمر برای کودکان 9 تا 12 سال
اگر کودکی که سن آن بین 9 تا 12 سال می باشد، مرتکب این جرم گردد، به موجب قانون، حدی بر او جاری نمی گردد، به عبارت دیگر قانونگذار مجازاتی برای او در نظر نمی گیرد.
مجازات شرب خمر برای کودکان 12 تا 15 سال
اگر نوجوانی که دارای محدوه سنی 12 تا 15 سال می باشد، مرتکب جرم شرب خمر گردد، قانونگذار، به او اخطار می دهد، و تذکر کتبی از وی دریافت می کنند، تا دیگر مرتکب این جرم نگردد، و یا حکم به نگهداری کودک در کانون اصلاح و تربیت به مدت سه ماه تا یک سال صادر می نماید.
نکته: در صورتیکه قانونگذار مجازات های فوق را اعمال ننماید، یکی از بندهای ماده 88 قانون مجازات اسلامی، برای اصلاح نوجوان در نظر می گیرد.
مجازات شرب خمر برای کودکان 15 تا 18 سال
اگر نوجوانی که مرتکب شرب خمر می گردد، دارای محدوه سنی 15 تا 18 سال باشد، و ماهیت جرم و حرمت آن را درک نکند، و یا در رشد و کمال عقل آنان شبهه (تردیدی) وجود داشته باشد، حد شرب خمر بر او جاری نمی گردد، و به مجازات هایی همچون نگهداری در کانون اصلاح و تربیت، پرداخت جزای نقدی و یا به یکی از شرایط ذکر شده در ماده 89 قانون مجازات اسلامی محکوم می شود.
مجازات رانندگی در حالت مستی
در رانندگی در حالت مست در صورتی که تصادفی صورت نگیرد، و راننده، رانندگی پر خطری نداشته باشد، به شش صد هزار تومان وجه نقد مجازات میشود، ولی در صورتی که تصادف صورت گرفت، و فردی فوت گردد، راننده مرتکب قتل غیر عمد شده، و قانونگذار وی را به شش ماه تا سه سال حبس و به پرداخت دیه در صورت طلب اولیای دم، محکوم می نماید.
سوء پیشینه در جرم شرب خمر
از آن جایی که جرم های حدی دارای سوء پیشینه کیفری هستند، لذا این جرم هم از این قاعده مستثنی نیست، و در صورت ارتکاب مجرم به شرب خمر و جاری شدن مجازات هشتاد ضربه شلاق حدی، برای مجرم سوء پیشینه کیفری ثبت خواهد شد، ولیکن اگر شرب خمر توسط افراد کمتر از 18 سال رخ بدهد، به موجب ماده 95 قانون مجازات اسلامی، سوء پیشینه ای برای آن ها در نظر گرفته نمی شود.
