امروزه یکی از رایج ترین و پر مخاطب ترین قرارداد های منعقده بین افراد جامعه، قرارداد صلح میباشد. اعمال حقوقی بسیاری در قالب قرارداد صلح منعقد میشوند؛ قرارداد های صلح تامینی و صلح عمری از پرکاربرد ترین قرارداد های منعقد شده در قالب قرارداد صلح میباشند. در این مقاله به بررسی ماهیت قرارداد های صلح تامینی و صلح عمری، تفاوت های بین قرارداد صلح تامینی و عمری و مواردی که معمولا بیشتر در قالب این دو قرارداد منعقد میشوند میپردازیم.
ماهیت قرارداد صلح تامینی و صلح عمری
قرارداد های صلح به عنوان یکی از اصلی ترین ابزار های معاملات در روابط تجاری افراد به دلیل ماهیت انعطاف پذیر آن در نوع تعهدات طرفین کاربرد های متنوعی دارد که با توجه به هر یک از این کاربرد ها منجر به شکل دسته های متنوعی از صلح نامه اعم از صلح عمری، رقبی، صلح تامینی و.. شده است.
صلح عمری و صلح تامینی که موضوع مطلب ما میباشد هر دور از زیر دسته های عقد صلح است که هر یک از افراد با توجه به نیاز خود میتوانند از دو قرارداد استفاده نمایند.
قرارداد صلح تامینی
در مورد تعریف و ماهیت قرارداد صلح تامینی اینگونه میتوان گفت در قرارداد صلحی که میان طرفین منعقد میگردد، در آن توافق میشود تا به صورت معوض یا مجاناً مبلغی تحت عنوان نفقه یا مستمری به صورت ماهانه یا سالانه به طرف دیگر قرارداد یا شخص ثالثی پرداخت شود.
قرارداد صلح عمری
قرارداد صلح عمری بیشتر در مورد املاک و اموالی که ماندگار میباشند به کار می رود؛ به موجب این قرارداد مالک، مالکیت ملکش را به شخص یا اشخاص دیگری مانند اعضای خانواده ، دوستان نزدیک خود، در قالب قرارداد صلح منتقل میکند با این شرط که تا زمانیکه مالک یا هر شخصی ثالثی که در قید حیات باشد از ملک استفاده نموده و از منافع آن استفاده نماید؛ البته این شرط را میتوان در مورد شخصی غیر از مالک نیز در قرارداد درج نمود.
تفاوت قرارداد های صلح تامینی و صلح عمری
قرارداد های صلح تامینی و صلح عمری با وجود اینکه هر دو از نظر ماهیت یکسان و در قالب قرارداد صلح منعقد میشوند ولیکن تفاوت های زیادی میان این دو قرارداد به چشم می خورد، قرارداد های صلح تامینی و صلح عمری کاربرد های متفاوتی در زندگی روزمره دارند.
معمولا اشخاص در رابطه با انتقال املاک خود به همسر یا فرزندانشان از قرارداد صلح عمری استفاده کرده و انعقاد این قرارداد را به جهت محدودیت قانون در خصوص ارث (امکان وصیت بیشتر از یک سوم اموال وجود ندارد) به عنوان جایگزینی برای وصیت استفاده مینمایند.
در رابطه با صلح عمری موضوع قرارداد صرفا املاک نمی باشد و در مورد سایر اموال نیز میتوان چنین قراردادی را منعقد کرد ولی بیشترین کاربرد آن در خصوص املاک میباشد.
انتقال مالکیت در قرارداد صلح تامینی و عمری
سوالی که ممکن است در ذهن اکثر افراد ایجاد شود این است که در قرارداد های صلح عمری و تامینی انتقال مالکیت به محض انعقاد عقد رخ میدهد یا بعد از تحقق شرط مورد نظر؟ در پاسخ سوال باید گفت بله در قرارداد صلح عمری و تامینی به محض انعقاد عقد توسط طرفین قرارداد انتقال مالکیت که اثر اصلی قرارداد میباشد به وقوع پیوسته و مالکیت مال به طرف قرارداد منتقل میشود؛ نگرانی از این بابت در مورد قراردادهای صلح تامینی و عمری وجود نخواهد داشت.
تعلق گرفتن مالیات در خصوص قرارداد های صلح تامینی و صلح عمری
انعقاد قرارداد های صلح تامینی و صلح عمری در رابطه هر مالی که ارزش معاملاتی داشته باشد امکان پذیر است ولیکن امروزه بیشترین اموالی که موضوع این دو قرارداد قرار میگیرند، املاک اعم از املاک مسکونی و تجاری و خودرو ها هستند به همین دلیل در بحث مالیات تعلق گرفته بر قرارداد های صلح عمری و تامینی به این دو موضوع خواهیم پرداخت.
مالیات املاک مورد انتقال در قرارداد های صلح عمری و صلح تامینی
دغدغه اصلی افرادی که قرارداد های ملکی خود را در قالب صلح عمری و تامینی را منعقد میکنند این است که مالیاتی بر نقل و انتقال آنها تعلق خواهد گرفت یا خیر ؟ در رابطه با این موضوع باید گفت، قانون مالیات های مستقیم نسبت به این موضوع اشاره نموده است؛ میزان مالیاتی که در خصوص نقل و انتقال املاک اعم از مسکونی یا تجاری مشخص شده 5% ارزش معاملاتی ملک میباشد. بنابراین با انعقاد قرارداد صلح به صورت عمری یا تامینی در صورتی که موضوع قرارداد ملک باشد 5% ارزش ملک موضوع قرارداد به عنوان مالیات در نظرگرفته خواهد شد.
در پایان مقاله باید به این نکته اشاره کنیم، قرارداد های صلح تامینی و صلح عمری کاربرد زیادی در زندگی روزمره دارند و صد البته انعقاد این چنین قرارداد هایی با توجه به پیچیدگی ابعاد حقوقی آنها نیازمند افراد با تجربه و با دانش بالا میباشد؛ لذا در این خصوص موسسه حقوقی داپکده با تیم حقوقی مجربی که در اختیار دارد، تمامی موارد حقوقی لازم در زمینه قرارداد های صلح تامینی و عمری را پیش و بینی نموده و به مراجعین محترم سایت ارائه میدهد.
سوالات متداول
1)قرارداد صلح تامینی و صلح عمری بیشتر در چه مواردی به کار میرود؟
با توجه به مواردیکه معمولا در جامعه اتفاق می افتد قرارداد صلح تامینی را در خصوص تمامی اموال مانند ملک یا خودرو و…… منعقد کرد ولی در قرارداد صلح عمری معمولا در رابطه با املاک این قرارداد ها منعقد میشوند؛ تفاوتی نمیکند ملک مورد نظر تجاری باشد یا مسکونی
2) چه مقدار مالیاتی در مورد نقل و انتقال ملک در قرارداد صلح تامینی و عمری باید پرداخت ؟
در مورد این سوال در مقاله به طور مفصل توضیح داده شده با اینحال مختصرا میتوان گفت در قانون مالیات های مستقیم در این رابطه اشاره شده و میزان 5% ارزش معاملاتی ملک به عنوان مالیات در نظر گرفته شده است.
