متاسفانه در حال حاضر یکی از ناهنجاری هایی که در فضایی مجازی وجود دارد جرم توهین در فضای مجازی است که به دلایل مختلفی اعم از لطمه زدن به هویت یا حیثیت شخص مورد استفاده قرار میگیرد، هر چند این کار در قانون صراحتا جرم انگاری شد است و بسیاری از افراد بدون دانستن تبعات اقدام به فحاشی در اپلیکیشن های مانند تلگرام، اینستاگرام و.. مینمایند، لذا ما در این مقاله قصد داریم به صورت مختصر و مفید به جرم توهین در فضای مجازی بپردازیم و تمام سوالات شما را در این زمینه پاسخ دهیم.
جرم توهین در فضای مجازی چیست؟| تعریف قانونی و مصادیق رایج
توهین و انجام اعمال ناشایست که موجب حتک حرمت طرف مقابل میگردد از جمله اعمالی است که در فرهنگ و هنجار های اجتماعی و دینی ما به عنوان کار ناپسند ناشایست قلمداد گردیده، لذا قانونگذار به جهت پیشگیری و مجازات اشخاصی که اقدام به توهین و فحاشی به طرق مختلف مینمایند، توهین به اشخاص را جرم انگاری کرده است و برای آن مجازات مشخصی تعیین نموده است.
بنابراین اگر شما در فضای مجازی و نرم افزار های ارتباط جمعی مانند واتساپ، تلگرام، اینستاگرام و.. به فردی توهین نمایید و یا موجب حتک حرمت و حیثیت او شده باشید توجه داشته باشید که این فعل نیز دارای همان وصف مجرمانه توهین است و دارای مجازات میباشد، بنابراین بهتر است قبل از بیان هر سخنی به عواقب آن بیندیشید تا متحمل کیفر سخت آن نشوید.
مجازات توهین در فضای مجازی طبق قانون مجازات و جرایم رایانه ای
توهین و حتک حرمت به اشخاص میتواند در قالب های مختلف از قبیل افترا، قذف، حتک حیثیت و .. بروز یابد که همگی دارای مضمون توهین است، اما در عمل قانونگذار برای هر یک تعریف و مجازات مشخصی را بسته به هدف مرتکب و آثار آن پیش بینی کرده است که در ادامه ذکر هر یک میپردازیم:
مجازات توهین عادی در فضای مجازی:
استعمال الفاظ رکیک و توهین به اشخاص در فضای مجازی در صورتی که شامل حد قذف نشود دارای مجازات 20 تا 80 میلیون تومان جزای نقدی به نفع دولت است، به عنوان مثال توهین عادی میتواند شامل هر نوع صفت (حیوانات یا عادات بد مانند سگ و احمق) یا انجام دهنده فعل ناشایست باشد.
مجازات توهین (قذف) در فضای مجازی:
استعمال الفاظی که در بر دارنده نسبت دادن عمل زنا یا لواط به دیگری میباشند، شامل حد قذف شده و مجازات آن 80 ضربه شلاق حدی است، که در صورت رضایت شاکی قابل گذشت میباشد، به عنوان مثال اگر شخصی به دیگری بگوید که مرتکب زنا شده ای و یا لواط کاری، و یا از لفظی استفاده کند که بیانگر این مضمون باشد شامل حد قذف میباشد.
چه پیام هایی توهین محسوب میشود؟
در آرای وحدت رویه قضایی و همچنین آرای متعدد محاکم کیفری مفهوم گسترده ای از تعریف توهین وجود دارد و صرفا الفاظ شامل جرم توهین نمیشوند، بلکه توهین شامل هر گونه رفتاری میشود که موجب حتک حرمت طرف مقابل میگردد، بنابراین استفاده از ایموجی، استیکر، گیف، فایل های صورتی و تصویری و یا انجام عملی که نوعا باعث خدشه به شخصیت یا جایگاه و موقعیت فرد میشود میتواند از مصادیق جرم توهین باشد و مجازات جزای نقدی در بر بدارد.
چگونه از جرم توهین در فضای مجازی شکایت کنیم؟ مراحل کامل
موضوع حائز اهمیت در مورد شکایت از جرم توهین در فضای مجازی این است که رویه قضایی و بحث اثبات ادعا شما مبنی بر توهین طرف مقابل در فضای مجازی متفاوت از شکایت توهین در فضای چهره به چهره و حضوری است، چرا که با توجه به اینکه، توهین در بستر فضای مجازی و شبکه های ارتباط جمعی اتفاق افتاده، لذا مراجعی که در خصوص این موضوع اظهار نظر میکنند نیز دارای صلاحیت منحصر به فردی میباشند.
یکی از این مراجع دادسرای جرایم رایانه میباشد که به صورت ویژه به جرایم و اتفاقاتی که در فضای صورت میگیرد رسیدگی میکند، بنابراین شما میتوانید برای شروع شکایت جرم توهین به دادسرای جرایم رایانه ای شهر یا استان محل زندگی خود مراجعه نمایید و شکواییه بر علیه شخص بزهکار تنظیم نمایید.
توجه داشته باشید برای انجام هر شکایتی شما با ادله و مدارک مستند قانونی برای اثبات ادعای خود را ضمیمه شکایت خود نمایید، لذا ادله که شما میتوانید برای اثبات دعای جرم توهین در فضای مجازی به دادگاه ارائه کنید شامل مواردی از قبیل اسکرین شات دارای زمان، صوت، تصویر، فیلم و.. میباشد که صحت آن توسط پلیس فتا و یا کارشناس رسمی دادگستری مورد بررسی قرار میگیرد.
سوالات مرتبط
آیا فحش در دایرکت و پی وی شخصی قابل پیگیری است؟
بله، هر نوع لفظی که موجب حتک حرمت طرف مقابل در فضای مجازی به خصوص در واتساپ، تلگرام، اینستاگرام، سروش، ایتا و.. شود دارای عنوان مجرمانه توهین است و دارای مجازات میباشد.
آیا در صورت حذف پیام و دلیلت چت امکان شکایت توهین وجود دارد؟
در پاسخ به این سوال بایستی گفت اثبات جرم توهین در صورت حذف پیام ها به صورت دوطرفه به شرایط مختلفی بستگی دارد، یکی از این شرایط این است که ممکن است در حین بکار بردن لفظ بلافاصله طرف مقابل اسکرین شات پیام را گرفته باشد یا پیام را به دو نفر دیگر به عنوان شاهد نشان داده باشد و یا ثانیاً اگر پلیس فتا بتواند اطلاعات حذف شده را از سرور های شبکه اجتماعی بازایابی نمایند امکان اثبات ادعا جرم توهین در فضای مجازی امکان پذیر است.
