اجرت المثل ایام زوجیت:
قبل از هرچیز لازم است تعریفی از اجرت المثل ایام زوجیت ارائه گردد. اجرت المثل ایام زوجیت در واقع دست مزد کارهایی می باشد که قانونا بر عهده زن نبوده است ولیکن در طی زندگی مشترک توسط زوجه انجام شده است.
در واقع تنها تکلیف زوجه در قبال زوج تمکین عام و خاص می باشد. تمکین عام به این معنی می باشد که زوجه می بایست ریاست زوج بر خانواده را بپذیرد و تمکین خاص نیز ناظر بر برقراری رابطه زناشویی به مفهوم خاص آن می باشد.
و زوج به محض وقوع عقد نکاح وظیفه ی تامین نفقه زوجه را بر عهده دارد. آنچه در مبحث اجرت المثل اهمیت دارد این است که چه اموری شامل نفقه که از تعهدات و وظایف زوج است می باشد.
آیا مواد غذایی خام جز نفقه زوجه می باشد یا غذا می بایست به صورت پخته در اختیار زوجه قرار گیرد؟ آیا زوجه وظیفه ای در نگهداری فرزندان دارد؟ آیا زوجه تعهدی به نظافت منزل دارد؟ جواب این قبیل سوالات ارتباط مستقیم با اجرت المثل و مفهوم آن دارد.
نفقه زوجه و در واقع آنچه در زمره وظایف زوج درج گردیده است مطابق ماده 1107 قانون مدنی شامل تمام نیاز های متعارف زوجه می باشد. و مواردی که در این ماده درج شده است عبارت است از: مسکن، پ.شاک، غذا، اثاثیه منزل، هزینه درمان و در صورتی که زوجه عادت به خدمه دارد و یا به واسطه بیماری نیازمندخدمه باشد، گرفتن خادم و خدمه نیز جز نفقه و از وظایف مرد می باشد.
همانطور که در این ماده ذکر شده است نفقه شامل تهیه غذا می باشد و لذا زوج وظیفه دارد که برای زوجه نهار و شام اماده و پخته شده فراهم نماید. و صرف خرید مواد غذایی خام شامل نفقه نمی باشد. همچنین موارد این ماده حصری نمی باشد. و تمام نیاز های متعارف زوجه را مشمول می گردد.
انچه در اجرت المثل اهمیت دارد این است که در قانون برای زوجه هیچ تکلیفی جز تمکین عام و خاص پیش بینی نشده است. و تمام نیاز های متعار ایشان جز نفقه و از وظایف زوج می باشد.
حال اگر زوجه به درخواست زوج نهار می پزد و یا خانه را تمیز می کنند، و یا فرزندان را نگهداری می نماید و در واقع هر نوع کاری که به درخواست زوج و به قصد عدم تبرع انجام می دهد را از زوج مطالبه نماید.
مواد قانونی مرتبط با اجرت المثل ایام زوجیت:
مظابق تبصره ماده ۳۳۶ قانون مدنی: چنانچه زوجه کارهایی را که شرعاً به عهده وی نبوده و عرفاً برای آن کار اجرتالمثل باشد، به دستور زوج و با عدم قصد تبرع انجام داده باشد و برای دادگاه نیز ثابت شود، دادگاه اجرتالمثل کارهای انجام گرفته را محاسبه و به پرداخت آن حکم مینماید. (الحاقی بموجب قانون الحاق یک تبصره به ماده (۳۳۶) قانون مدنی مصوب ۱۳۸۵
ماده ۲۹ قانون حمایت خانواده: دادگاه ضمن رأی خود با توجه به شروط ضمن عقد و مندرجات سند ازدواج، تکلیف جهیزیه، مهریه و نفقه زوجه، اطفال و حمل را معین و همچنین اجرتالمثل ایام زوجیت طرفین مطابق تبصره ماده (۳۳۶) قانون مدنی تعیین و در مورد چگونگی حضانت و نگهداری اطفال و نحوه پرداخت هزینههای حضانت و نگهداری تصمیم مقتضی اتخاذ می کند.
همچنین دادگاه باید با توجه به وابستگی عاطفی و مصلحت طفل، ترتیب، زمان و مکان ملاقات وی با پدر و مادر و سایر بستگان را تعیین کند. ثبت طلاق موکول به تأدیه حقوق مالی زوجه است.
طلاق درصورت رضایت زوجه یا صدور حکم قطعی دایر بر اعسار زوج یا تقسیط محکومٌ به نیز ثبت می شود. در هرحال، هرگاه زن بدون دریافت حقوق مذکور به ثبت طلاق رضایت دهد می تواند پس از ثبت طلاق برای دریافت این حقوق از طریق اجرای احکام دادگستری مطابق مقررات مربوط اقدام کند.
شرایط مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت:
همانطور که از متن ماده 336 قانون مدنی برداشت می گردد، برای مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت چند شرط می بایست اثبات گردد:
- زوجه می بایست اثبات نماید که در منزل کارهایی را انجام داده است که وظیفه وی نبوده است. به عنوان مثال غذا پخته است، لباس های زوج را اتو نموده است و …
- این امور به درخواست و دستور زوج انجام شده است. بدین مفهوم که زوج به زوجه دستور داده است که لباس های او را اتو کند و …
- اثبات قصد عدم تبرع زوجه: به این معنا که زوجه به صورت رایگان این امور را انجام نداده است. و در واقع قصد مطالبه اجرت در قبال آنها را داشته است
در صورت اثبات سه شرط بالا زوج محکوم به پرداخت اجرت المثل می گردد. لازم به توضیح است که در صورتی که زوج و زوجه بر سر مزد توافق نموده باشند همان مبلغ پرداخت می گردد و اجرت المثل مربوط به زمانی است که بر سر دستمزد توافقی وجود نداشته باشد.
مراحل در خواست اجرت المثل
زوجه می بایست شخصا و یا به واسطه اخذ وکیل مسلط به امور اجرت المثل، دادخواست مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت خود را از طریق دفاتر خدمات قضایی تنظیم و به دادگاه ارسال نماید. پس از ارجاع به شعبه مربوطه، جلسه رسیدگی تعیین و با اثبات و احراز شرایط فوق رای به اجرت المثل صادر می گردد. معمولا دادگاه جهت تعیین میزان اجرت المثل این امر را به کارشناسی ارجاع می دهد تا کارشناس مربوطه با بررسی شرایط و کیفیت زندگی زوجین این مبلغ را تعیین نماید.
با توجه به اینکه عرفا زنان ایرانی امور خارج از وظایف خود را به صورت رایگان انجام م یدهند و اثبات شرایط استحقاق اجرت المثل با زوجه می باشد بهتر است حتما از وکلای متخصص در این زمینه استفاده نمایید. که جهت این امر می توانید از وکلای داپکده استفاده نمایید.
آیا اجرت المثل مربوط به طلاق است یا در ایام زوجیت هم قابل مطالبه است؟
همانطور که در ماده 336 قانون مدنی ملاحظه می گردد جهت اجرت المثل هیچ قیدی از باب طلاق یا فوت دیده نمی شود و لذا زوجه در هنگام زوجیت نیز می تواند این دادخواست را به دادگاه تقدیم نماید.
چه چیز در میزان تعیین اجرت المثل موثر است؟
این امر همانطور که سابقا بیان گردید معمولا به کارشناس مربوطه ارجاع می گردد و کارشناس با لحاظ جامع شرایط از جمله: میزان نقل و مکان و اسباب کشی زوجین در طی زندگی مشترک، تعداد فرزندان، داشتن خادم، امکانات و تجهیزات زندگی مشترک زوجین، محل زندگی زوجین، تحصیلات زوجه، شغل و منبع درآمد زوجه و سایر شرایط مرتبط این موضوع را تعیین می نماید و معمولا دادگاه بر اساس نظریه کارشناس نسبت به محکومیت زوج اقدام می نماید.
رویه دادگاه ها و مراجع قضایی در مقابل دادخواست اجرت المثل چه گونه است؟
در دادگاه ها دو نوع رویه وجود دارد:
- برخی از قضات معتقد هستند که عرف جوامع ایرانی این موضوع می باشد که رایگان کار می کنند. و معمولا هیچ یک از زن ها تا زمان اختلاف با همسرشان به فکر این موضوع که بخواهند در مقابل کارهای زندگی مزد دریافت نمایند نمی باشند و لذا بار اثبات قصد عدم تبرع را بر عهده زوجه می گذارند.
- در مقابل برخی قضات معتقد هستند که اثبا اصل عدمی (عدم قصد تبرع) بسیار دشوار است و لذا به صرف این موضوع که زوجه بیان نماید قصد عدم تبرع نداشته است دادگاه می بایست بپذیرد. و در واقع این سری قضات بار اثبات قصد تبرع زوجه را بر عهده زوج می گذارند.
لذا بهتر است در این خصوص موضوع به وکلای متخصص ارجاع گردد که با توجه به شرایط پیش آمده بتوانند دعوای شما را اثبات نمایند. در این خصوص می توانید از وکلای مجموعه داپکده استفاده نمایید.
آیا می توان با اجرت المثل زوج را جلب نمود؟
در پاسخ می بایست گفت اجرت المثل نیز دین می باشد و شامل تمام قواعد حقوق دینی می باشد. و در صورت محکومیت زوج و عدم پرداخت آن در موعد مقرر پس از اجرا گذاشتن رای می تواند درخواست جلب زوج را از واحد اجرای احکام مطالبه نمود.
آیا اجرت المثل قابل تقسیط است؟
بله. در این راستا زوج می بایست دادخواست اعسار خود را از ططریق دفاتر خدمات قضایی ارسال نماید. دادگاه پس از بررسی تمام جوانب در صورتی که زوج مالی جهت پرداخت نداشته باشد حکم به اعسار و تقسیط محکوم به دعوای اجرت المثل ایام زوجیت صادر خواهد نمود.
یک پاسخ